Rodopy
Rodopy (bułg. Родопи, gr. Ροδόπη) – pasmo górskie hercyńskiego Masywu Rodopskiego w południowej części Półwyspu Bałkańskiego.
Pasmo Rodopów jest stosunkowo zwarte, ma długość około 240 km, szerokość do 100 km i powierzchnię około 18 tys. km, z czego 14,5 tys. km w Bułgarii, reszta w Grecji. Na zachodzie dolina Jadenicy, przełęcz Awramowa, doliny Dreszenca i Mesty oddzielają Rodopy od pasm Riła i Pirin. Na północy zbocza Rodopów stromo opadają w Nizinę Górnotracką (część Niziny Trackiej). Na wschodzie obszerne doliny Maricy i Ergene, będące częścią Niziny Dolnotrackiej, dzielą Rodopy od niskich gór Sakar i Strandży. Na południu Rodopy stopniowo opadają ku wybrzeżu Morza Trackiego i nadbrzeżnym nizinom aluwialnym. Rodopy w całości leżą w zlewisku Morza Egejskiego.
Rodopy dzieli się na dwie główne części: wyższe (Golam Perelik, 2191 m n.p.m.) i rozleglejsze Rodopy Zachodnie oraz niższe (Wejkata, 1463 m n.p.m.) i mniejsze Rodopy Wschodnie. Granicę prowadzi się dolinami Kajalijki, Borowicy, Ardy i Wyrbicy.
Rzeźba Rodopów jest bardzo urozmaicona, głównie wskutek aktywności tektonicznej w trzeciorzędzie. Pasmo składa się z gnejsów i wapieni, na zachodzie również z granitów, miejscami spotyka się skały magmowe i andezyty oraz piaskowce. Występują zjawiska krasowe. Rodopy Zachodnie składają się z szeregu masywów oddzielonych głębokimi dolinami rzecznymi. Rodopy Wschodnie mają raczej charakter płaskowyżu bądź pogórza.
W Rodopach Zachodnich klimat jest górski, złagodzony przez masy ciepłego powietrza wstępujące na północ dolinami rzecznymi. W Rodopach Wschodnich klimat jest przejściowy między śródziemnomorskim a umiarkowanym.
Na południowych zboczach Rodopów przeważają krzewiaste zarośla kserofilne. Zbocza północne porastają lasy, głównie dębowe i bukowe. W Rodopach Zachodnich występują również lasy iglaste z udziałem brzozy (jest to najdalej wysunięte na południe miejsce w Europie, gdzie rosną brzoza brodawkowata i świerk pospolity).
Niższe partie gór, szczególnie w Rodopach Wschodnich, są zajęte pod uprawę tytoniu i winorośli. W Rodopach Zachodnich eksploatuje się tamtejsze lasy. W paśmie występują złoża rud metali: żelaza koło Chaskowa, chromu koło Krumowgradu, polimetaliczne koło Madanu. Źródła wód mineralnych. Uzdrowiska klimatyczne i balneologiczne.
Rodopy są ogólnie rzadko zaludnione. Rodopy Zachodnie (głównie obwód Smolan) stanowią największe skupisko Pomaków, Rodopy Wschodnie (głównie obwód Kyrdżali) – mniejszości tureckiej w Bułgarii. W greckiej części gór (regiony Macedonia Środkowa oraz Macedonia Wschodnia i Tracja) przetrwała ludność bułgarska, która jeszcze w XIX wieku stanowiła tam absolutną większość.
Nazwa „Rodopy” wywodzi się prawdopodobnie z trackiego określenia rod opa – „czerwona (rdzawa) woda”.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.