Roman Horoszkiewicz

Roman Horoszkiewicz
Wojnicz
Ilustracja
kpt. Roman Horoszkiewicz (1930)
kapitan kapitan
Data i miejsce urodzenia

5 stycznia 1892
powiat czortkowski

Data i miejsce śmierci

11 grudnia 1962
Opole

Przebieg służby
Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

1 pułk piechoty
1 pułk Ułanów Legionów Polskich
20 Dywizja Piechoty

Główne wojny i bitwy

III powstanie śląskie
kampania wrześniowa

Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920–1941, trzykrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi (II RP) Śląski Krzyż Powstańczy Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Srebrny Wawrzyn Akademicki

Roman Horoszkiewicz, ps. „Wojnicz” (ur. 5 stycznia 1892 w powiecie czortkowskim, zm. 11 grudnia 1962 w Opolu) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, powstaniec śląski, po II wojnie światowej działacz kulturalny na Śląsku Opolskim.

Życiorys

Pochodził z rodziny inteligenckiej o silnych polskich tradycjach niepodległościowych. Syn Tadeusza i Heleny z Dobek-Zarębów[1]. Źródła podają różne nazwy jego miejsca urodzenia: Sołówka, Sałówka, Stalówka, zgodne są natomiast co do położenia tej miejscowości w powiecie czortkowskim[2]. Ukończył gimnazjum w Krakowie[1]. Następnie w 1910 roku podjął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim z dziedziny heraldyki i historii sztuki. Ukończył je dopiero w 1925, ze względu na służbę w Legionach Polskich i udział w III powstaniu śląskim.

Od 3 sierpnia 1914 służył w pierwszej kompanii kadrowej[3]. 12 sierpnia tego roku przeszedł do oddziału konnego Władysława Prażmowskiego[3]. Następnie służył jako konny ordynans w komendzie 1 pułku piechoty[3]. We wrześniu 1917, po kryzysie przysięgowym, został wcielony do cesarskiej i królewskiej Armii i wysłany na front włoski[4]. Walczył w szeregach I batalionu 100 pułku piechoty[5]. 19 grudnia 1917 pod Cortelazzo został ranny[5]. Później został przeniesiony do 120 pułku piechoty[5].

18 listopada 1918 generał Bolesław Roja przydzielił go do Biura Prasowego w Polskiej Komendzie Wojskowej w Krakowie[6]. W Wojsku Polskim został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów rezerwy piechoty. W maju 1921 przybył na Górny Śląsk, by wziąć udział w III powstaniu. Walczył m.in. w rejonie Strzelec a następnie w był dowódcą taktycznym pułku królewskohuckiego Karola Gajdzika.

W latach 1923–1925 studiował archeologię na Uniwersytecie Lwowskim, pracując równocześnie w Muzeum Dzieduszyckich. Po ukończeniu studiów podjął pracę nauczyciela historii w gimnazjum, następnie został zastępcą wojewódzkiego konserwatora zabytków w Brześciu nad Bugiem. Założył Muzeum Ziemi Pińskiej. Był publicystą, zajmującym się głównie tematyką krajoznawczą. W latach 1934–1939 pracował w dyrekcji Polskiego Radia. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Tarnopol. Posiadał przydział do 54 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Tarnopolu[7]. Działacz Zw. Strzeleckiego; sprawował funkcję komendanta podokręgu tarnopolskiego (1933–1934), a w latach 1934–1935 był szefem propagandy w Komendzie Głównej. W Tarnopolu redagował „Głos Polski”[8].

W sierpniu 1939 został zmobilizowany do 20 Dywizji Piechoty. W kampanii wrześniowej wziął udział w stopniu kapitana, biorąc udział w obronie Warszawy. Po kapitulacji doczekał końca wojny jako jeniec wojenny. Po wojnie zamieszkał czasowo w Krakowie, następnie udał się do Katowic, by zająć się zabezpieczaniem ocalałych po wojnie zabytków na terenie całego województwa śląskiego.

W 1946 podjął się organizowania polskiego życia kulturalnego i naukowego w Opolu. Pracował w Urzędzie Miasta, Wydziale Kultury i Sztuki Wojewódzkiej Rady Narodowej, Muzeum Okręgowym (ob. Muzeum Śląska Opolskiego). Był organizatorem Komitetu Organizacji Wykopalisk Prehistorycznych w Opolu. Działał w towarzystwach naukowych.

Zmarł w Opolu, został pierwotnie pochowany na cmentarzu przy ulicy Wrocławskiej, następnie prochy przeniesiono na cmentarz komunalny w Opolu-Półwsi (sektor 1ZBOWID-1-21)[9].

Ordery i odznaczenia

Upamiętnienie

Jego imię noszą ulice w Opolu i Kędzierzynie-Koźlu.

Przypisy

  1. ↑ a b Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, (Przedr. fotooffs., oryg.: Warszawa : Wydaw. Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.), Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 264.
  2. ↑ Oczywiście, chodzi o wieś Salówka (zob. Salówka, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. X: Rukszenice – Sochaczew, Warszawa 1889, s. 218.), która obecnie nie istnieje i jest dzielnicą wsi Jagielnica.
  3. ↑ a b c Janusz Cisek, Ewa Kozłowska, Łukasz Wieczorek: Horoszkiewicz Roman, ps. „Woynicz”. [w:] Słownik Legionistów Polskich 1914-1918 [on-line]. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2026-02-02].
  4. ↑ Horoszkiewicz 1931 ↓, s. 23.
  5. ↑ a b c Horoszkiewicz 1931 ↓, s. 24.
  6. ↑ Rozkazy DOGen. Kraków ↓, Nr 11 z 18 listopada 1918 roku.
  7. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1934, L.dz. 250/mob. 34, s. 11, 507.
  8. ↑ Roman Horoszkiewicz–Wojnicz | Fundacja 100 [online], fundacja100.pl [dostęp 2025-02-25].
  9. ↑ Cmentarze komunalne w Opolu - wyszukiwarka osób pochowanych [online], opolepolwies.artlookgallery.com [dostęp 2020-06-04].
  10. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 156, poz. 227 (ISAP) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
  11. ↑ M.P. z 1947 r. Nr 1, poz. 1 (ISAP) „za zasługi położone przez powstańców śląskich, którzy jako uczestnicy walk z Niemcami na terenie całego Śląska przyczynili się w szczególnej mierze do przyłączenia ziem Śląskich do Polski”.
  12. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 260, poz. 358 (ISAP) „za zasługi na polu pracy organizacyjno-rolniczej”.
  13. ↑ M.P. z 1936 r. Nr 261, poz. 461 (ISAP) „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej”.

Bibliografia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya