Roman Krogulski
| |
| Pełne imię i nazwisko |
Roman Jan Krogulski |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
10 czerwca 1868 |
| Data i miejsce śmierci |
4 grudnia 1936 |
| burmistrz i prezydent Rzeszowa | |
| Okres |
od 1913 |
| Przynależność polityczna |
Polskie Stronnictwo Demokratyczne (1861–1918) od 1922 Unia Narodowo-Państwowa |
| poseł do austriackiej Rady Państwa
XII kadencja | |
| Okres |
od 14 maja 1912 |
| Przynależność polityczna | |
| Odznaczenia | |
   
| |
Roman Jan Krogulski (ur. 10 czerwca 1868 w Rzeszowie, zm. 4 grudnia 1936 tamże) – polski adwokat i samorządowiec, działacz społeczny, burmistrz i prezydent Rzeszowa (1913–1935).
,_plaque_to_Roman_Krogulski_and_Walenty_Bal.jpg)
Życiorys
Roman Jan Krogulski urodził się 10 czerwca 1868 w Rzeszowie[1], w rodzinie Romana Wawrzyńca (1832–1900), majstra szewskiego, i Marii z Raczków[1]. Był wujem Floriana Węglowskiego i Henryka Węglowskiego. Ukończył C. K. I Gimnazjum Miejskie w Rzeszowie[2] oraz studia prawa na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, otrzymując w 1892 tytuł doktora prawa. Prowadził własną kancelarię adwokacką w Rzeszowie przy ul. Zamkowej (obecnie Lisa-Kuli 5).
Od 1895 zasiadał w Radzie Miejskiej, pełniąc obowiązki wiceburmistrza (1903–1913), a następnie burmistrza (1913–1933). W 1933 został (przy okazji zmiany ustawy o samorządzie) pierwszym prezydentem Rzeszowa. Ustąpił z urzędu w 1935.
W latach 1906–1919 był prezesem Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Rzeszowie. Przywódca Polskiego Stronnictwa Demokratycznego w Rzeszowie (1903–1918). Członek Wydziału Finansowego Komisji Tymczasowej Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych[3]. Był posłem do austriackiej Rady Państwa XII kadencji (od 14 maja 1912 do 28 października 1918) wybrany zastępcą posła w okręgu wyborczym nr 21 (Rzeszów - Ropczyce - Sędziszów) - mandat poselski objął po rezygnacji Leona Bilińskiego. Należał do grupy posłów demokratycznych i był członkiem Koła Polskiego w Wiedniu[4]. Do najmniej do 1914 był członkiem Rady c. k. powiatu rzeszowskiego, wybrany z grup gminy miejskiej, pełnił funkcję zastępcy członka wydziału[5][6][7][8].
W 1914 jako przedstawiciel demokratów był członkiem sekcji zachodniej Naczelnego Komitetu Narodowego[9]. Przewodniczący przedstawicielstwa Polskiej Komisji Likwidacyjnej na miasto i powiat rzeszowski (1 listopada 1918 – 28 stycznia 1919[10].
Założyciel Unii Narodowo-Państwowej (1922)[11]. W dwudziestoleciu międzywojennym stał na czele struktur BBWR w mieście[12]. Członek zarządu Związku Miast Polskich w 1932[13], w 1933 wybrany wiceprezesem[14].
Był egzekutorem testamentu dr. Henryka Hanasiewicza w zakresie powołania Szpitala im. Dzieciątka Jezus w Rzeszowie[15] oraz był członkiem kuratorium Przytułku Dzieciątka Jezus w Rzeszowie[16].
Roman Krogulski napisał dramat pt. Maskarada. Impromptu w 3 aktach (Kraków-Warszawa 1909) oraz powieść wierszowaną pt. Kamil Róg (Kraków 1922). 21 listopada 1933 otrzymał Honorowe Obywatelstwo Miasta Rzeszowa[17].
22 października 1898 w Sanoku poślubił Marię Katarzynę Nowak (ur. 1876), córkę Stanisława Nowaka, właściciela dóbr ziemskich i Julii z Gardulskich[1][18]. Jego szwagrem i przyjacielem był Paweł Biedka, także absolwent rzeszowskiego gimnazjum, również adwokat oraz burmistrz Sanoka[19]. Krogulscy mieli córkę, również Marię, która wyszła za mąż za lekarza, Walentego Klisiewicza.
Roman Krogulski pochowany został na cmentarzu Pobitno w Rzeszowie (sektor XI-1-3).
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1928)[20][21]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Walecznych
- Medal Niepodległości (23 grudnia 1933)[22]
Upamiętnienie
Jego imieniem nazwano park na Lisiej Górze w Rzeszowie, gdyż doprowadził do uruchomienia tam stacji pomp i filtrów na Wisłoku. Ustanowiono też ulicę jego imienia w rzeszowskiej dzielnicy Staromieście.
Przypisy
- ↑ a b c Księga małżeństw parafii rzymskokatolickiej w Sanoku (1888–1905). Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku. s. 131 (poz. 50).
- ↑ Edward Zając, Mecenas z tytułem doktora, Tygodnik Sanocki, nr 6 (587) z 7 lutego 2003, s. 6.
- ↑ Wanda Kiedrzyńska, Powstanie i organizacja Polskiego Skarbu Wojskowego 1912–1914, [w:] „Niepodległość”, t. XIII zeszyt 1 (33), 1936, s. 94.
- ↑ Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848–1918, Warszawa 1996, s. 433.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: 1911, s. 406, 407.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1912. Lwów: 1912, s. 408.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1913. Lwów: 1913, s. 460.
- ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: 1914, s. 466, 467.
- ↑ Konstanty Srokowski, N.K.N. Zarys historii Naczelnego Komitetu Narodowego, Kraków 1923, s. 146.
- ↑ Marek Przeniosło, Polska Komisja Likwidacyjna 1918-1919, Kielce 2010, s. 25, 49, 54, 71, 328. 374 ISBN 978-83-7133-428-3
- ↑ Deklaracja programowa. [Inc.:] Polska jako naród ani na chwilę nie przestawała istnieć [...] : 28 czerwca 1922 r. / [Unia Narodowo-Państwowa]
- ↑ Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem, „Encyklopedia...”, s. 34
- ↑ Samorząd Miejski : organ Związku Miast Polskich 1932 z. 8, s. 475.
- ↑ Zjazd delegatów miast małopolskich. „Słowo Polskie”. Nr 167, s. 3, 20 czerwca 1933.
- ↑ Szpital im. Dzieciątka Jezus w Rzeszowie (1922–1933 – leczenie kalek). „Gazeta Rzeszowska”, s. 1-2, Nr 50 z 10 grudnia 1933.
- ↑ Prawda o Przytułku Dzieciątka Jezus. „Zew Rzeszowa”, s. 88, Nr 11 z 1 czerwca 1935.
- ↑ Uczczenie zasług prezydenta m. Rzeszowa. „Gazeta Lwowska”, s. 7, Nr 325 z 25 listopada 1933.
- ↑ Kronika. Z życia towarzyskiego. „Głos Rzeszowski”. Nr 42, s. 2, 16 października 1898.
- ↑ Kronika. Zmarli. „Gazeta Rzeszowska”, s. 4, Nr 20 z 11 maja 1930.
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 631 „za zasługi na polu pracy społecznej, gospodarczej i oświatowej oraz za pracę około rozwoju miasta i powiatu rzeszowskiego”.
- ↑ Kronika. Odznaczenie. „Gazeta Rzeszowska”, s. 3, Nr 39 z 18 listopada 1928.
- ↑ M.P. z 1934 r. Nr 6, poz. 12 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
Bibliografia
- Polski słownik biograficzny, tom XV, Wrocław 1970.
- Grzegorczyk Lesław, Ludzie-legendy Rzeszowa [w:] tegoż, Ludzie starego Rzeszowa, Rzeszów 1999.
- Gacek Jerzy, Roman Krogulski [w:] Encyklopedia Rzeszowa, red. Zdzisław Budzyński, RS Druk, Rzeszów 2004, s. 257.
- Krogulski Mariusz Lesław, Spuścizna minionych pokoleń, Tuchów 2005.
- Krogulski Mariusz Lesław, Krogulscy. Linia tuchowska (1727–1930), Warszawa 2020.
Linki zewnętrzne
- Roman Krogulski – publikacje w bibliotece Polona
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.