Roman Muranyi
Roman Muranyi w latach 60. | |
| Data urodzenia |
9 sierpnia 1929 |
|---|---|
| Data śmierci |
24 października 2014 |
| Stopień instruktorski | |
| Organizacja harcerska | |
| komendant Centralnego Ośrodka Kształcenia Instruktorów Harcerskich w Skolimowie | |
| Okres sprawowania |
od 1957 |
| członek Naczelnej Rady Harcerskiej | |
| Okres sprawowania |
od 1958 |
| komendant Chorągwi Warszawskiej ZHP | |
| Okres sprawowania |
od 1960 |
| Poprzednik | |
| wiceprezes Ogólnopolskiego Klubu Autorów i Dokumentalistów Historii Harcerstwa „Gniezno 2000” | |
| Okres sprawowania |
od 2000 |
| Odznaczenia | |
Roman Józef Muranyi (ur. 9 sierpnia 1929[1], zm. 24 października 2014[2]) – działacz organizacji młodzieżowych w PRL (Związku Młodzieży Polskiej i Związku Harcerstwa Polskiego), harcmistrz, dziennikarz, publicysta.
Życiorys
Działalność harcerską rozpoczął tuż po wojnie w 7 Drużynie Harcerskiej i „Czarnej Trzynastce”. W 1946–1947 był drużynowym Gromady Zuchowej „Skrzaty”, w 1948–1949 namiestnikiem zuchowym w Hufcu Kraków-Wawel oraz instruktorem Komendy Chorągwi Krakowskiej Harcerzy[3][4]. W 1947 otrzymał pierwszy stopień instruktorski, a w 1949 – stopień podharcmistrza[1].
Był etatowym funkcjonariuszem Urzędu Bezpieczeństwa i ZMP[5]. W Organizacji Harcerskiej ZMP i OHPL pełnił funkcje w Wydziale Szkolno-Harcerskim, od 1955 był dyrektorem Szkoły Organizacyjnej Zarządu Głównego ZMP w Łodzi[1], był członkiem Komendy Głównej OHPL.
Był współorganizatorem Zjazdu Łódzkiego (Krajowego Zjazdu Działaczy Harcerskich) w 1956. Wszedł w skład nowych władz reaktywowanego ZHP – był komendantem Centralnego Ośrodka Kształcenia Instruktorów Harcerskich w Skolimowie (1957–1960), członkiem Naczelnej Rady Harcerskiej (1958–1963) i komendantem Chorągwi Warszawskiej (1960–1965[4], funkcję tę objął po Antoninie Guryckiej, wywodzącej się z Szarych Szeregów, w ramach zmian składów komend przeprowadzanych z inspiracji komitetów partyjnych[5][6]). W 1957 otrzymał stopień harcmistrza, a w 1969 – harcmistrza Polski Ludowej[1].
Pracował w szkolnictwie wyższym, w Polskim Radiu i w Telewizji Polskiej, autor licznych publikacji w prasie i radiu, w 1981–1991 był starszym redaktorem w PAI „Interpress”. Przez kilka lat sprawował funkcję naczelnika Miasta i Gminy Konstancin-Jeziorna. Według niektórych źródeł był również dyplomatą[1][2][3].
Publicystyka
W latach 1983–1990 był przewodniczącym Komisji Historycznej Chorągwi Stołecznej, a następnie jej członkiem. Był współtwórcą „Biuletynu Historycznego Chorągwi Stołecznej” w formie broszurowej, rozszerzonej w stosunku do wcześniejszej wersji gazetowej, i w latach 1983–1987 jego redaktorem naczelnym[1]. W latach 90. XX wieku współpracownik miesięcznika „Czuwaj”. Był współorganizatorem i w 2000–2012 wiceprezesem Ogólnopolskiego Klubu Autorów i Dokumentalistów (Opracowań) Historii Harcerstwa „Gniezno 2000” oraz jednym z redaktorów „Rocznika historii harcerstwa”[1][4]. Uczestniczył w pracach zespołu, który opracował dwutomowe biograficzne wydawnictwo „Instruktorzy w służbie Ojczyźnie, Warszawie, Dziecku 1945–2000” (2002, 2004)[1].
Jako publicysta i dokumentalista harcerski wielokrotnie wypowiadał się w sposób gloryfikujący harcerstwo w PRL i podający w wątpliwość kompetencje jego krytyków[7][8] oraz szaroszeregowych i niepodległościowych działaczy harcerskich i dokumentalistów, np. Stanisława Broniewskiego „Orszy”[9], Ryszarda Jakubowskiego[8], a jednocześnie wychwalający kontrowersyjnych instruktorów, wieloletnich współpracowników Służby Bezpieczeństwa: historyka harcerstwa Kazimierza Koźniewskiego[8][10] i Wiktorii Dewitzowej, odpowiedzialnej za usuwanie z ZHP przedwojennych instruktorów i wprowadzenie w 1964 tekstów Prawa i Przyrzeczenia Harcerskiego, które zrywało z ideałami służby Bogu, Polsce i bliźniemu[5]. Kwestionował skalę działań antykomunistycznych w harcerstwie, w tym II konspiracji harcerskiej (antysowieckiej)[8].
Odznaczenia
Odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Złotym Krzyżem „Za Zasługi dla ZHP”, Złotą Honorową Odznaką „Za Zasługi dla Warszawy”, laureat Nagrody Ministra Obrony Narodowej[3].
Życie prywatne
Jego syn, również Roman, był szefem Narodowego Banku Nasion Polskich Roślin Chronionych i Ginących w Ogrodzie Botanicznym PAN w Powsinie[11].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h Tadeusz Truchanowicz. Wspomnienie o hm. Romanie Muranyim (1929–2014). „Biuletyn Historyczny Chorągwi Stołecznej”. s. 85–86. [dostęp 2019-07-13].
- ↑ a b Roman Muranyi. nekrologi.wyborcza.pl, 2014-10-28. [dostęp 2019-07-15].
- ↑ a b c Odeszli na wieczną wartę. „Czuwaj”. 12, s. 4, grudzień 2014. Warszawa. [dostęp 2019-07-13].
- ↑ a b c Wiesław Kukla. Biuletyn Ogólnopolski Klub Autorów i Dokumentalistów opracowań historii harcerstwa – Gniezno 2000, Warszawa, Polska. „Skaut”. 1 (5), s. 14–15, 2006-02-22. [dostęp 2019-07-13].
- ↑ a b c Stanisław Czopowicz: Szczera wola i zniewolenie. Harcerstwo w Polsce 1945–1980. Warszawa: Niezależne Wydawnictwo Harcerskie, 2010, s. 448, 453. ISBN 978-83-930870-0-6.
- ↑ Andrzej Friszke: Związek Harcerstwa Polskiego 1956–1963, Społeczna organizacja wychowawcza w systemie politycznym PRL. Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2016, s. 163, seria: Seria historyczna. ISBN 978-83-65369-20-8.
- ↑ Roman Muranyi. O prawdę tamtych czasów. Nowa książka harcmistrza Zdzisława Daraża. „Nasz Dom Rzeszów”. 32, s. 12, czerwiec 2008. ISSN 1895-2046. [dostęp 2019-07-13].
- ↑ a b c d Roman Muranyi. Dwie uwagi do dwóch publikacji. „Czuwaj”. 10, 2000. [dostęp 2019-07-13].
- ↑ Bolesław Leonhard. „Testament” cofnięty przez „Orszę”. „Niedziela”. 13, 2001. [dostęp 2019-07-13].
- ↑ Roman Muranyi. Odszedł Mistrz. „Rocznik Historii Harcerstwa”. 1, s. 136-139, 2005. Warszawa: Ogólnopolski Klub Autorów i Dokumentalistów Historii Harcerstwa „Gniezno 2000”. ISSN 1895-1201.
- ↑ Urszula Jabłońska: Roman Muranyi - naukowiec buntownik. Nauka w Polsce, 2006-12-14. [dostęp 2019-07-15].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.