Roman Peciak

Roman Peciak

pułkownik dypl.
Data i miejsce urodzenia	11 czerwca 1927 Lublin
Data i miejsce śmierci	29 maja 2017 Szczecin
Przebieg służby
Lata służby	1944–1988
Siły zbrojne	Siły Zbrojne PRL Siły Zbrojne RP
Jednostki	3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta Oficerskiej Szkoły 1 AWP WSP w Rembertowie OSP nr 3 ASG 5 pz, 41 pz więcej patrz tekst
Stanowiska	dowódca plutonu fizylierów dowódca kp ciężkich karab. maszynowych starszy wykładowca taktyki dowódca batalionu podchorążych w OSP więcej patrz tekst
Odznaczenia

Roman Peciak

Roman Peciak (ur. 11 czerwca 1927 w Lublinie, zm. 29 maja 2017 w Szczecinie) – pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego; dowódca 41 pułku zmechanizowanego; zastępca dowódcy 12 Dywizji Zmechanizowanej ds. liniowych; szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Szczecinie.

Roman Peciak urodził się 11 czerwca 1927 w Lublinie^[1][2].

Jego ojciec był podoficerem zawodowym 50 pułku piechoty Strzelców Kresowych 27 Dywizji Piechoty w garnizonie Kowel. W grudniu 1939 wraz z rodziną uciekł z terenów Wołynia do Lublina pod okupację niemiecką. Po wkroczeniu Armii Czerwonej na teren Lubelszczyzny wstąpił ochotniczo w szeregi Wojska Polskiego. 13 sierpnia 1944 RKU w Lublinie skierowała go w wieku 17 lat na uzupełnienie 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta. Po ukończeniu dywizyjnej szkoły podoficerskiej otrzymał przydział do 2 kompanii fizylierów 8 Bydgoskiego pułku piechoty, w którym składzie brał udział w walkach. W stopniu plutonowego dowodził plutonem fizylierów od Jastrowia po walki o Kołobrzeg. W 1945 po ukończeniu Oficerskiej Szkoły 1 AWP w Gryficach otrzymał stopień podporucznika, po czym do marca 1948 r. był dowódcą kompanii ciężkich karabinów maszynowych w 8 Bydgoskim pułku piechoty^[3].

W 1948 został skierowany do Wyższej Szkoły Piechoty w Rembertowie, którą ukończył 1949. Następnie pełnił służbę na stanowiskach: starszego wykładowcę taktyki; dowódcę batalionu podchorążych w Oficerskiej Szkole Piechoty nr 3 w Elblągu (1949–1956); dowódcę kursu Wojskowego Ośrodka Szkolenia Oficerów (WOSO) w Elblągu (1956–1960). W 1961 został skierowany na studia w Akademii Sztabu Generalnego w Rembertowie, które ukończył w 1963. Następnie po skończeniu ASG pełnił służbę w 12 Dywizji Zmechanizowanej w Szczecinie, gdzie najpierw otrzymał przydział służbowy na stanowisko zastępcy dowódcy 5 Kołobrzeskiego pułku zmechanizowanego ds. liniowych. W tym samym roku został dowódcą 41 pułku zmechanizowanego im. Bronisława Lachowicza, którym dowodził do 1971^[4].

W latach 1971–1977 był zastępcą dowódcy 12 DZ ds. liniowych^[5]. 22 lipca 1974 w Warszawie był dowódcą kolumny kołowej 12 DZ podczas defilady z okazji XXX-lecia PRL^[6]. W latach 1977–1980 pełnił służbę wojskową w Elblągu, gdzie był komendantem Ośrodka Szkolenia Wojsk Lądowych (OSWL) im. rodziny Nalazków. Jako komendant OSWL był także dowódcą dywizji rezerwowej biorąc udział w ćwiczeniach dywizyjnych^[7].

W 1981 otrzymał przydział służbowy do Szczecina, gdzie pełnił służbę na stanowisku szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego. Swoją działalność rozpoczął od udziału w manewrach wojsk Układu warszawskiego pk. „Sojuz-81”, które trwały od 16 marca do 7 kwietnia 1981. Jego obecność w gronie wyższych rangą uczestników ćwiczenia wynikała z przydziału mobilizacyjno-organizacyjnego na czas „w”. Podczas ćwiczenia płk Roman Peciak był rozjemcą 20 Dywizji Pancernej, która stacjonowała wówczas w Szczecinku^[8]. Głównym organizatorem całego ćwiczenia był marszałek ZSRR Wiktor Kulikow. W okresie stanu wojennego był pełnomocnikiem Komitetu Obrony Kraju na województwo szczecińskie^[9]. Jako szef WSzW kierował działalnością wcześniej przygotowanych tzw. terenowych grup operacyjnych (TGO) w całym województwie szczecińskim^[7][10]. W 1984 został wyróżniony wpisem do Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich. W 1988 po 44 latach służby przeszedł w stan spoczynku. Zmarł 29 maja 2017 i został pochowany na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie^[7][10].

• podporucznik – 1945^[10]

(...)

• pułkownik – 1971^[7]

• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski^[2]
• Medal „Zasłużonym na Polu Chwały”^[10]
• Krzyż Walecznych^[10]
• Order Wojny Ojczyźnianej I klasy (ZSRR)^[3]
• wyróżniony wpisem do Honorowej Księgi Czynów Żołnierskich – 1984^[11]
• Odznaka pamiątkowa WSzW (nr 020) – 2016^[12]

i inne

• Jan Pałgan: Wojewódzki Sztab Wojskowy w Szczecinie. Geneza, rozwój, współczesność. Warszawa: WCEO, 2018, s. 300-301. ISBN 978-83-65409-80-5.
• Kazimierz Kozłowski, Dariusz Faszcza, Piotr Trawicki, Jan Pałgan: Pomorze Militarne Część XI. Szczecin: Szczecińskie Towarzystwo „Pogranicze”, Szczecin 2022, 2021, s. 53-61. ISBN 978-83-66607-47-7.
• Dariusz Faszcza: 12 Szczecińska Dywizja Zmechanizowana. 70 lat służby na Pomorzu Zachodnim (1945-2015). Warszawa: Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej, 2015, s. 124. ISBN 978-83-63755-75-1.

• Wojewódzki Sztab Wojskowy w Szczecinie