Roman Zelek
.jpg) Roman Zelek (przed 1939) | |
| Data i miejsce urodzenia |
28 lutego 1893 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
26 lutego 1975 |
| Senator V kadencji (II RP) | |
| Okres | |
| Data i miejsce urodzenia |
28 lutego 1893 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
26 lutego 1975 |
| Proboszcz w Krzyżanowicach, Dzierążni i Kijach | |
| Okres sprawowania |
1918–1945 |
| Proboszcz parafii katedralnej w Kielcach | |
| Okres sprawowania |
1945–1965 |
| Wyznanie | |
| Kościół | |
| Inkardynacja | |
| Prezbiterat |
8 września 1915 |
| Odznaczenia | |
| |
Roman Zelek (ur. 28 lutego 1893 w Wełczu, zm. 26 lutego 1975 w Kielcach) – polski ksiądz, działacz społeczny, polityk, senator w II RP.
Życiorys
Rodzina
Urodził się 28 lutego 1893 roku w Wełczu, w rolniczej rodzinie Józefa i Heleny z d. Burek[1].
Wykształcenie
Uczył się w szkole podstawowej w Wełczu i w Busku-Zdroju (w 1905 roku brał czynny udział w strajku szkolnym), następnie – w progimnazjum w Pińczowie, które ukończył w 1909 roku. Wstąpił do kieleckiego seminarium duchownego. Pod koniec studiów seminaryjnych biskup Augustyn Łosiński wytypował go na dalsze studia w Innsbrucku, jednak wskutek wybuchu I wojny światowej wrócił do domu rodzinnego. Święcenia kapłańskie otrzymał 8 września 1915 roku, po osiągnięciu wymaganego wieku[1].
Działalność duszpasterska
Jako wikariusz Roman Zelek pracował w Kurzelowie, Janinie, Szydłowie, Mstyczowie i w Pilicy. W Pilicy aktywnie włączył się w kampanię wyborczą do Sejmu w odrodzonej Polsce. Wspierał listę katolicką, z której kandydował ksiądz Antoni Sobczyński, kapłan diecezji kieleckiej.
23 czerwca 1918 roku Zelek otrzymał od biskupa Augustyna Łosińskiego nominację na probostwo w Krzyżanowicach, 6 maja 1922 roku został przeniesiony do Dzierążni, a od 23 czerwca 1934 roku był proboszczem w Kijach[1].
Działalność społeczna
Oprócz duszpasterstwa w wiejskich parafiach proboszcz Zelek zaangażował się w działalność społeczną, koncentrując się na trzech kierunkach: podnoszenie poziomu oświaty na wsi, troska o pogłębienie wiedzy o rozwoju rolnictwa oraz o sprawy spółdzielczości wiejskiej.
Założył w Krzyżanowicach Stowarzyszenie Spożywców „Społem”, w 1924 roku Spółdzielnię Mleczarską w Dzierążni. Pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Rolniczego w Kazimierzy Wielkiej, przewodniczącego Rady Nadzorczej Spółdzielczego Banku w Działoszycach, prezesa Dozoru Szkolnego w Drożejowicach i w Kijach, został członkiem Powiatowej Rady Szkolnej i Wojewódzkiego Zarządu Kółek Rolniczych. Piastował różne urzędy w Spółdzielni Mleczarskiej[1].
W 1938 roku został senatorem V kadencji (1938–1939)[2]. W Senacie był członkiem Komisji Rolnej i Oświaty.
Po II wojnie światowej
Jako kanonik Kapituły Katedralnej w Kielcach ks. Roman Zelek został mianowany 6 czerwca 1944 roku administratorem parafii katedralnej. Organizował pomoc dla uchodźców z Warszawy, którzy przybywali do Kielc po klęsce powstania warszawskiego. Zorganizował pierwsze kieleckie parafialne przedszkole przy ul. Sienkiewicza 2. Pod jego przewodnictwem został zorganizowany Komitet Społeczny w celu przygotowania specjalnego cmentarza dla wszystkich zamordowanych przez Niemców w Kielcach i okolicach.
Zelek – wraz z księdzem Janem Danielewiczem – próbował 4 lipca 1946 roku interweniować w czasie pogromu kieleckiego, aby uspokoić tłum. Nie został jednak przepuszczony przez kordon wojska. Ksiądz Zelek został posądzony następnie przez władze komunistyczne o współzorganizowanie pogromu kieleckiego. Kieleckim biskupem diecezjalnym był wtedy Czesław Kaczmarek, który przygotował raport na temat pogromu i przekazał go ambasadorowi amerykańskiemu.
12 stycznia 1952 roku ksiądz Zelek został aresztowany przez UB. Uwięzienie nastąpiło w związku z przygotowywaną rozprawą Czesława Kaczmarka. Księdza Romana Zelka przesłuchiwano w więzieniu głównie w sprawie NSZ-owskiej broni palnej, granatów i radiostacji. 10 lutego 1955 roku został zwolniony z więzienia bez procesu i wyroku.
Po wyjściu z więzienia Zelek ponownie objął stanowisko proboszcza kieleckiej katedry. 20 lutego 1965 roku ustąpił z probostwa, zamieszkał w Busku-Zdroju, a następnie w Domu Księży Emerytów w Kielcach.
Został pochowany na cmentarzu Starym w Kielcach[1].
Ordery i odznaczenia
- Złoty Krzyż Zasługi (11 stycznia 1928)[3]
Przypisy
- ↑ a b c d e ks. Daniel Wojciechowski. Ksiądz Roman Zelek (1893–1975) – duszpasterz i społecznik. „Nasz Dziennik”. 181 (2894), 2007-08-04. [dostęp 2012-06-11].
- ↑ Biblioteka sejmowa – Parlamentarzyści RP" Roman Zelek. [dostęp 2012-06-11].
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 12, poz. 13 „za zasługi około podniesionia stanu gospodarczego i kulturalnego ludności powiatu pińczowskiego” - jako ks. Roman Zelik.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.