Romuald Niementowski

Romuald Niementowski

Romuald Niementowski (przed 1934)
pułkownik kawalerii
Data i miejsce urodzenia	12 listopada 1889 Monasterzyska
Data i miejsce śmierci	25 listopada 1957 Dartford (Anglia)
Przebieg służby
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Jednostki	2 pułk strzelców konnych
Stanowiska	dowódca pułku
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-ukraińska wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Romuald Niementowski (ur. 12 listopada 1889 w Monasterzyskach, zm. 25 listopada 1957 w Dartford) – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Urodził się 12 listopada 1889 w Monasterzyskach, w ówczesnym powiecie buczackim Królestwa Galicji i Lodomerii jako syn Władysława Romualda h. Pobóg (ur. 1851) i Idy z Nahlików^[1][2][3]. Miał brata Bolesława (ur. 1895), żołnierza Legionów Polskich, odznaczonego Krzyżem Niepodległości i pięć sióstr: Marię, Idę, Karolinę, Ewelinę i Jadwigę^{[2][4][5][6][7]}. Do szkoły powszechnej i średniej uczęszczał we Lwowie^[1]. 30 czerwca 1910 zakończył naukę w klasie siódmej c. k. II Szkole Realnej ze zdanym egzamin dojrzałości^[1][8]. Następnie rozpoczął studia górnicze w c. k. Szkole Politechnicznej we Lwowie^[1]. W 1913 przeniósł się do Akademii Górniczej w Leoben, gdzie został czynnym członkiem Polskich Drużyn Strzeleckich^[1].

W sierpniu 1914 w Krakowie dołączył do oddziału konnego lwowskiego Sokoła pod dowództwem Marcelego Śniadowskiego, z którym w Kielcach dołączył do oddziału jazdy Władysława Beliny-Prażmowskiego^[3]. Od 9 listopada do 1 grudnia 1914 był zastępcą dowódcy plutonu, a później dowodził II i IV plutonem w I dywizjonie jazdy^[3]. Służył następnie w 4 szwadronie I dywizjonu jazdy i 1 pułku ułanów Legionów Polskich^[3]. 1 listopada 1916 został mianowany podporucznikiem w kawalerii^[9]. Od 3 lutego do 4 kwietnia 1917 w Ostrołęce był wykładowcą nauki o broni, organizacji armii i stylistyki wojskowej na kawaleryjskim kursie podoficerskim^[3]. Po kryzysie przysięgowym (lipiec 1917) został wcielony do austriackiego 8 pułku ułanów^[1]. W marcu 1918 zdezerterował i ukrywał się na terytorium Królestwa Polskiego^[1].

W listopadzie 1918 w Kraśniku wziął udział w rozbrajaniu oddziałów armii austro-węgierskiej, a następnie w organizacji szwadronu jazdy, który wszedł w skład 7 pułku ułanów jako 4 szwadron^[1][a]. Od 13 grudnia 1918 na czele wspomnianego szwadronu walczył na wojnie z Ukraińcami, a później na wojnie z bolszewikami^[1][11]. 17 grudnia 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem stopnia porucznika nadanego przez generała majora Edwarda Rydza-Śmigłego^[12]. 4 grudnia 1919 został mianowany z dniem 1 grudnia rotmistrzem w 7 pułku ułanów^[13]. 15 lipca 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu majora, w kawalerii, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich^[14].

Od stycznia do maja 1921 dowodził 22 pułkiem ułanów^[15][16]. Z powodu ciężkiej choroby został mu udzielony sześciomiesięczny urlop^[1]. Po zakończeniu urlopu na własną prośbę został przeniesiony do 3 pułku szwoleżerów w Suwałkach na stanowisko zastępcy dowódcy pułku (do 1924 zastępca dowódcy pułku był jednocześnie dowódcą I dywizjonu)^[1][17][18]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 78. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 – kawalerii)^[19][20][21]. 12 kwietnia 1927 prezydent RP nadał mu stopień podpułkownika z dniem 1 stycznia 1927 i 8. lokatą w korpusie oficerów kawalerii^[22][23][24]. W styczniu 1928 został przeniesiony do 2 pułku strzelców konnych w Hrubieszowie na stanowisko dowódcy pułku^{[25][26][27][28]}. Z dniem 6 marca 1928 został przeniesiony służbowo na trzyipółmiesięczny kurs oficerów sztabowych kawalerii w Obozie Szkolnym Kawalerii w Grudziądzu^[29]. 10 listopada 1930 prezydent RP nadał mu stopień pułkownika ze starszeństwem z 1 stycznia 1931 i 3. lokatą w korpusie kawalerii^[30][31]. Pułkiem dowodził do 22 sierpnia 1939^[1][32][33].

29 sierpnia 1939 został mianowany II zastępcą komendanta głównego Straży Granicznej^[32][34]. 3 września Komenda Główna SG stała się Dowództwem Obrony Warszawy^[35]. 7 września wyjechał do Rawy Ruskiej celem objęcia dowództwa Ośrodka Zapasowego Straży Granicznej^[32][36]. Pod koniec września przekroczył granicę rumuńską, po internowaniu przedostał się na Bliski Wschód^[32]. Po zakończeniu wojny pozostał na emigracji^[32]. Zmarł 25 listopada 1957 w Dartford^[32].

Był żonaty, miał dwóch synów: Janusza (ur. 1921) i Jerzego (ur. 1930)^[1].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5407 – 17 maja 1922^{[37][1][38][39][40]}
• Krzyż Niepodległości – 12 maja 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”^{[41][42][43][44]}
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 10 listopada 1938 „za zasługi w służbie wojskowej”^[45][46]
• Krzyż Walecznych trzykrotnie^[1][47][48]
• Złoty Krzyż Zasługi^{[1][47][49][50]}
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921^[1]
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości^[1]
• Odznaka „Za wierną służbę” – 6 sierpnia 1914^[1]

• Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. II Szkoły Realnej we Lwowie za rok szkolny 1910. Lwów: Nakładem Dyrekcyi Zakładu, 1910.
• Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917). Komenda Legionów Polskich, 1917.
• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2023-10-30].
• Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
• Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
• Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
• Rocznik oficerów kawalerii. Warszawa: Nakładem „Przeglądu Kawaleryjskiego”, 1930.
• Zbigniew Gnat-Wieteska: 2 Pułk Strzelców Konnych. Warszawa: Edipresse Polska, 2013, seria: Wielka Księga Kawalerii Polskiej 1918-1939. ISBN 978-83-7769-359-9.
• Cezary Jankowski, Juliusz S. Tym: Historia pułku. W: 22 Pułk Ułanów Podkarpackich. Kraków: Edipresse Polska SA, 2012, seria: Wielka Księga Kawalerii Polskiej 1918–1939. ISBN 978-83-7769-352-0.
• Władysław Laudyn: Zarys historji wojennej 7-go pułku ułanów lubelskich. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1931, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
• Władysław Laudyn: Zarys historji wojennej 22-go pułku Ułanów Podkarpackich. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1929, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
• Stanisław Edward Rost. Pierwotny Sztab Obrony Warszawy w 1939 r.. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 4 (126), 1988. Warszawa: Wojskowy Instytut Historyczny. 
• Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
• Józef Soniński: Zarys historji wojennej 11-go pułku ułanów legionowych. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1928, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.