Rukiew

Rukiew
Ilustracja
Rukiew wodna
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

kapustowce

Rodzina

kapustowate

Rodzaj

rukiew

Nazwa systematyczna
Nasturtium W.T.Aiton
Hortus Kew. 4: 109 (1812), nom. cons.[3]
Typ nomenklatoryczny

Nasturtium officinale W. T. Aiton[4]:

Synonimy
  • Baeumerta G.Gaertn.
  • Cardaminum Moench
  • Dictyosperma Regel
  • Pirea T.Durand[3]
Homonimy
  • Nasturtium A. W. Roth = Capsella Medik.,
  • Nasturtium Adanson = Lepidium L.[4][3]
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku
Rukiew wodna

Rukiew (Nasturtium W.T.Aiton) – rodzaj bylin należący do rodziny kapustowatych. Obejmuje 4 gatunki. Należą tu rośliny, które dawniej włączano do rodzaju rzepicha (Rorippa). Badania molekularne dowiodły odrębności filogenetycznej tego rodzaju, który okazał się bliżej spokrewniony z rodzajem rzeżucha (Cardamine) niż z Rorippa sensu stricto[5][6]. Występują w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej[7]. Dwa gatunki rosną w Ameryce Północnej (N. floridanum i N. gambelii), a dwa w Europie i Azji[3][8]. W Polsce rosną oba gatunki europejskie – rukiew drobnolistna N. microphyllum i rukiew wodna N. officinale (prawdopodobnie także mieszaniec między nimi)[9].

Morfologia

Pokrój
Byliny kłączowe, zwykle nagie, rzadziej z włoskami nierozgałęzionymi. Łodygi pokładające się lub podnoszące, wzniesione u roślin wynurzonych, korzeniące się w węzłach u nasady[8][10].
Liście
Wszystkie łodygowe (brak odziomkowych), z nasadą zwykle uszkowatą. Blaszki nieparzysto pierzasto złożone, z 1–6 parami listków (rzadko bywa więcej), ale u roślin zanurzonych bywają też liście pojedyncze. Listki ogonkowe lub siedzące, całobrzegie, płytko zatokowo wcinane lub ząbkowane[8].
Kwiaty
Zebrane w wielokwiatowe grona bez przysadek. Szypułki kwiatowe zwykle odstające. Działki kielicha jajowate lub owalne, wzniesione lub rozpostarte, nagie. Płatki korony są dłuższe od działek, białe lub rzadziej zaróżowione, jajowate lub wąsko łopatkowate, bez paznokcia. Pręcików jest 6, czterosilnych. Zalążnia z 25–50 zalążkami[8].
Owoce
Dojrzewają na wydłużających się szypułkach[10]. Obłe, nagie łuszczyny, zakończone szyjką słupka do 2 mm długości i główkowatym znamieniem. Nasiona jajowate do podługowatych, z łupiną nasienną mniej lub bardziej wyraźnie siateczkowatą[8][10].

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj z rodziny kapustowatych (Brassicaceae)[2][11]. W obrębie rodziny zaliczany do plemienia Cardamineae[12].

Wykaz gatunków[3]

Wymieniany jako piąty gatunek w obrębie rodzaju – Nasturtium africanum Braun-Blanq. (endemit Maroka)[8], przeklasyfikowany został do rodzaju rzepicha Rorippa jako R. africana (Braun-Blanq.) Maire[13].

Ochrona

Oba gatunki występujące na naturalnych stanowiskach objęte są w Polsce ochroną gatunkową.

Zastosowanie

Rukiew wodna jest wykorzystywana jako warzywo sałatkowe[7]. Jadalne są liście i młode rośliny zarówno rukwi wodnej, jak i drobnolistnej. Rośliny te są uprawiane zwłaszcza w Normandii, przy czym dawniej były bardziej popularne.

Lokalnie rukiew wodna wykorzystywana jest jako ziele lecznicze[7]. Rośliny zawierają wiele witamin, a wyciąg z nich (glikonasturcyna) podawany jest przy awitaminozach.

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-05-13] (ang.).
  3. ↑ a b c d e Nasturtium W.T.Aiton. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-11-19].
  4. ↑ a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-06].
  5. ↑ Al-Shehbaz, I. A., R. A. Price: Delimitation of the genus Nasturtium (Brassicaceae). Novon 8: 124-126, 1998. [dostęp 2008-04-04]. (ang.).
  6. ↑ Al-Shehbaz, I. A., M. A. Beilstein i E. A. Kellogg: Systematics and phylogeny of the Brassicaceae (Cruciferae): an overview. Plant Systematics and Evolution 259: 89–120, 2006. [dostęp 2008-04-04]. (ang.).
  7. ↑ a b c David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 616, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
  8. ↑ a b c d e f Nasturtium R. Brown in W. T. Aiton. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-11-19].
  9. ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 120, ISBN 978-83-62975-45-7.
  10. ↑ a b c Ihsan A. Al-Shehbaz: Nasturtium W. T. Aiton in W. Aiton and W. T. Aiton. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-11-19].
  11. ↑ List of Genera in BRASSICACEAE (not fully reorganized), [w:] Vascular plant families and genera, Kew Gardens & Missouri Botanical Garden [dostęp 2010-11-10] (ang.).
  12. ↑ Genus Nasturtium W. T. Aiton. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-11-19].
  13. ↑ Rorippa africana (Braun-Blanq.) Maire. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-11-19].

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya