Sądry
| wieś | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Sołectwo |
Mierzejewo |
| Liczba ludności (2011) |
30[2] |
| Strefa numeracyjna |
89 |
| Kod pocztowy |
11-700[3] |
| Tablice rejestracyjne |
NMR |
| SIMC |
0483464 |
Położenie na mapie gminy wiejskiej Mrągowo  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego  | |
Położenie na mapie powiatu mrągowskiego  | |
 53°55′08″N 21°26′38″E/53,918889 21,443889[1]
| |
Sądry (niem. Zendern, Zondern) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mrągowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Przed 1945 r. wieś należała do powiatu giżyckiego.
Wieś leży przy drodze krajowej nr 59 z Giżycka do Mrągowa. Niedaleko wsi znajduje się jezioro Mierzejewskie.
Historia
Wieś lokowana była na prawie chełmińskim. W 1427 prokurator kętrzyński Hans von Behnhusen z polecenia wielkiego mistrza Pawła von Rusdorfa zapisał kilku wolnym 30 włók Hansowi i jego synom Martenowi i Gregorowi dwa dobra służebne po 15 włok każde, z których jedno położone było "koło lasu Zandern" (Sonderwald), a drugie koło jeziora Notyst. Te dwa majątki dały w następstwie początek dwóm wsiom Sądrom i Mierzejewu. Zobowiązani byli do wystawienia po jednej służbie konnej w lekkiej zbroi z każdego dobra, odbywania podróży dla zakonu, budowy nowych zamków, naprawiania starych lub burzenia. Ponadto ciążyła na nich danina od pługa (płużne) po jednym korcu pszenicy i żyta, a oprócz tego funt wosku i jeden fenig od służby, tytułem opłaty uznaniowej. Obdarowani otrzymali prawo do niższego sądownictwa oraz prawo do połowu ryb "małym sprzętem" na własne potrzeby w jeziorze Notyst. We wsi w 1539 r. mieszkali sami Polacy i była to wieś chłopska. W 1564 r. w księdze rachunkowej starostwa w Ryne zapisano Sądry i Mierzejewo łącznie na 30 łanach, było tam wówczas 14 gospodarstw. W tym czasie była to już wieś czynszowa (zmiana wniknęła najpewniej na skutek ponownego osadnictwa po wyludnieniach po wojnach polsko-krzyżackich). Mierzejewo i Sądrach do roku 1719 traktowano łącznie. W 1602 r. wieś otrzymała dodatkowo jedną włókę ziemi. W 1631 r. jedna włókę ziemi w Sądrach kupił Jakub Białek. W 1673 r. w obu wsiach łącznie istniało 16 gospodarstw.
W 1719 r. w Sądrach było 10 gospodarstw czynszowych, średnio po półtora włóki (ok. 25 ha) każde. Szkoła w Sądrach powstała przed 1740 rokiem (prawdopodobnie w 1725 r.), uczęszczały do niej także dzieci z Mierzejewa. W 1785 r. we wsi było 16 domów. W 1823 r. we wsi było 113 mieszkańców. W 1838 r. mieszkało tu 157 osób w 23 domach. Wieś należała do parafii w Rynie. W 1846 r. wskutek tzw. separacji gruntów, powstało 8 rozproszonych wybudowań. W 1849 r. wieś liczyła 24 domy i 158 mieszkańców, w 1870 r. mieszkało tu 158 osób. W 1928 r. w Sądrach było 332 mieszkańców. W 1939 r. we wsi mieszkało 127 osób a obszar wsi obejmował 358,8 ha. W tym czasie we wsi było 16 gospodarstw chłopskich, z których największym było gospodarstwo Michała Barańskiego, liczące 83 ha.
Zabytki oraz interesujące miejsca
We wsi zachowało się kilka przedwojennych chałup. W stuletniej chałupie utworzono prywatne muzeum etnograficzne, które przedstawia życie dawnych Mazurów[4].
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 121100.
- ↑ Wieś Sądry w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2019-10-30], liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ Kod pocztowy Sądry •• Wyszukiwarka, kody pocztowe, ulice, mapa [online], www.kodypocztowe.info [dostęp 2019-10-30].
- ↑ Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ISBN 83-7200-631-8 s. 297
Bibliografia
- Mrągowo. Z dziejów miasta i powiatu. Pojezierze, Olsztyn, 1975, 488 str.
- Historia miejscowości Gminy Mrągowo
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.