SM UB-87
SM UB-64, okręt siostrzany UB-87 | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ | |
| Projekt |
44 |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Położenie stępki |
23 lutego 1917 |
| Wodowanie |
10 listopada 1917 |
| Nazwa |
SM UB-87 |
| Wejście do służby |
27 grudnia 1917 |
| Wycofanie ze służby |
listopad 1918 |
| Los okrętu | |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Długość |
55,85 metra |
| Szerokość |
5,8 metra |
| Zanurzenie |
3,72 metra |
| Zanurzenie testowe |
50 metrów |
| Rodzaj kadłuba | |
| Napęd | |
| 2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 780 kW (1060 KM) 2 silniki elektryczne o łącznej mocy 580 kW (788 KM) 2 śruby | |
| Prędkość • na powierzchni • w zanurzeniu |
|
| Zasięg |
na powierzchni: 8180 Mm przy 6 węzłach |
| Uzbrojenie | |
| 1 działo kal. 8,8 cm, 10 torped | |
| Wyrzutnie torpedowe |
5 × 500 mm |
| Załoga |
34 |
SM UB-87 – niemiecki okręt podwodny z okresu I wojny światowej, jedna z 96 zbudowanych jednostek typu UB III.
Okręt miał wyporność 516 ton w położeniu nawodnym i 647 ton pod wodą, a jego główną bronią było 10 torped o kalibrze 500 mm wystrzeliwanych z pięciu wyrzutni. Napędzana silnikami wysokoprężnymi i elektrycznymi jednostka rozwijała prędkość 13,4 węzła na powierzchni i 7,5 węzła w zanurzeniu, osiągając zasięg nawodny wynoszący 8180 Mm przy prędkości 6 węzłów (i 50 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą).
UB-87 został zwodowany 10 listopada 1917 roku w stoczni AG Weser w Bremie, a do służby w Kaiserliche Marine wcielono go 27 grudnia 1917 roku. W czasie służby operacyjnej w 5. i 3. Flotylli U-Bootów Hochseeflotte odbył pięć patroli bojowych, podczas których zatopił trzy statki o łącznej pojemności 18 671 BRT i uszkodził jeden o pojemności 12 045 BRT. SM UB-87 został poddany Francji w listopadzie 1918 roku w wyniku podpisania rozejmu w Compiègne, a następnie złomowany w Breście w 1921 roku.
Projekt i budowa
Wydane w kwietniu 1915 roku przez Inspektorat U-Bootów memorandum wzywało kierownictwo Cesarskiej Marynarki Wojennej do zaprojektowania i budowy uproszczonego typu okrętu podwodnego, który miał zostać wykorzystany w działaniach blokadowych Wielkiej Brytanii[1]. Budowa dużych, oceanicznych okrętów podwodnych trwała zbyt wiele czasu, podobnie jak produkcja używanych do ich napędu silników wysokoprężnych o dużej mocy. Konsekwencją był duży niedobór jednostek tej klasy w niemieckiej flocie[1][2]. Wznowienie na początku 1916 roku nieograniczonej wojny podwodnej sprawiło, że konieczne stało się opracowanie średniej wielkości okrętu podwodnego uzbrojonego w torpedy, który można było szybko zbudować[3]. Przybrzeżne okręty typu UB II były zbyt słabo uzbrojone i miały niewystarczający zasięg, przez co ich użycie ograniczone było przeważnie do wód Morza Północnego i kanału La Manche, natomiast nowo projektowane torpedowe okręty podwodne musiały być zdolne do operowania wokół Wysp Brytyjskich i na Morzu Śródziemnym[4][5]. Zrezygnowano z wcześniejszego schematu prostych jednostek jednokadłubowych z zewnętrznymi zbiornikami balastowymi na rzecz konstrukcji dwukadłubowej[6][7].
Projekt nowego okrętu podwodnego średniej wielkości oparto na konstrukcji udanych podwodnych stawiaczy min typu UC II[2][4]. Dziobowej części okrętu nadano nowy profil, a szyby minowe zastąpiono przedziałem torpedowym z czterema wewnętrznymi wyrzutniami torped; powiększono również wyposażony w dwa peryskopy kiosk[4]. Znacznie zwiększono moc silników spalinowych i elektrycznych, jak i pojemność zbiorników paliwa, jednak odbyło się to kosztem zmniejszenia o 40% wielkości baterii akumulatorów i o blisko 30% ich pojemności w stosunku do SM U-16, przez co spadła prędkość podwodna i zasięg[4]. Okręty charakteryzowały się doskonałą manewrowością i krótkim czasem zanurzania, wynoszącym 30 sekund[8][9]. Budowa okrętów o nadanym przez Inspektorat U-Bootów numerze projektu 44, zwanych później typem UB III, miała rozpocząć się po zrealizowaniu przez stocznie kontraktów na budowę jednostek typu UB II i UC II, czyli najwcześniej wiosną 1917 roku[4].
Przyszły UB-87 zamówiony został 23 września 1916 roku jako jednostka z liczącej 16 okrętów II serii U-Bootów typu UB III[10][11]. Powstał w stoczni AG Weser w Bremie jako jeden z 36 okrętów typu UB III zbudowanych w tej wytwórni[11][12]. UB-87 otrzymał numer stoczniowy 287 (Werk 287)[10][13]. Stępkę okrętu położono 23 lutego 1917 roku[10], a zwodowany został 10 listopada 1917 roku[14][15]. Koszt budowy okrętu wyniósł 3 mln 341 tys. marek[16].
Dane taktyczno-techniczne

SM UB-87 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej[7][17]. Długość całkowita wynosiła 55,85 metra, szerokość 5,8 metra i zanurzenie 3,72 metra[7][16]. Kadłub sztywny miał 40,1 metra długości i 3,9 metra szerokości[16][18]. Podzielony był grodziami na następujące przedziały (od dziobu): przedział torpedowy, pomieszczenia załogi, centrala, pomieszczenia załogi, przedział silników spalinowych, przedział silników elektrycznych oraz rufowy przedział torpedowy[19]. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 8,25 metra[16][18]. Dziób jednostki przystosowany był do przecinania sieci przeciwpodwodnych[20]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 516 ton, a w zanurzeniu 647 ton[7][16].
Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne Daimler MU336 o łącznej mocy 780 kW (1060 KM) przy 450 obr./min, zaś pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym Brown Boveri o łącznej mocy 580 kW (788 KM) przy 362 obr./min[13][21]. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby o średnicy 1,4 metra każda[9]. Jednostka wyposażona była w dwa stery kierunku i dwa podwójne stery głębokości[22]. Okręt osiągał prędkość 13,4 węzła na powierzchni i 7,5 węzła w zanurzeniu[7][16]. Zasięg wynosił 8180 Mm przy prędkości 6 węzłów w położeniu nawodnym oraz 50 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą[7][16]. Zbiorniki mieściły 68 ton paliwa[13][16][a], a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów po 62 ogniwa, zlokalizowanych pod przednim i tylnym pomieszczeniem mieszkalnym załogi[22]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 50 metrów[8][23][b], zaś czas wykonania manewru zanurzenia 30 sekund[8][24].
Głównym uzbrojeniem okrętu było pięć wewnętrznych wyrzutni torped kalibru 500 mm: cztery dziobowe i jedna na rufie, z łącznym zapasem 10 torped[5][9]. Broń artyleryjską stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 8,8 cm TK C/08 L/30, z zapasem amunicji wynoszącym od 160 do 296 naboi[9][13]. Okręt wyposażony był w dwa peryskopy: wachtowy i bojowy[20]. Wyposażenie ratownicze stanowiła umieszczona na pokładzie łódź ratunkowa[9].
Załoga okrętu składała się z trzech oficerów oraz 31 podoficerów i marynarzy[8][22][c].
Służba
SM[d] UB-87 został wcielony do służby w Kaiserliche Marine 27 grudnia 1917 roku[14][25]. Dowódcą okrętu został mianowany kpt. mar. (niem. Kapitänleutnant) Karl Petri, dowodzący wcześniej UC-49[26]. Po okresie szkolenia U-Boot 14 marca 1918 wszedł w skład 5. Flotylli U-Bootów Hochseeflotte (niem. V. U-Flotille) z bazą w Bremerhaven[10][27]. 29 kwietnia okręt został przyporządkowany do 3. Flotylli U-Bootów Hochseeflotte[10][27].
3 września 1918 roku w odległości 13 Mm na południowy wschód od wyspy Tuskar Rock UB-87 storpedował bez ostrzeżenia i zatopił zbudowany w 1909 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Highcliffe” o pojemności 3238 BRT, który wypłynął z Glasgow z ładunkiem węgla (na pozycji 51°56′N 5°54′W/51,933333 -5,900000, na pokładzie zginął jeden marynarz)[28][29]. Trzy dni później w odległości 2,25 Mm na południowy zachód od Tintagel ten sam los spotkał zbudowany w 1904 roku uzbrojony brytyjski parowiec „Milly” o pojemności 2964 BRT, płynący pod balastem z Brestu do Barry (na pozycji 50°30′N 4°52′W/50,500000 -4,866667, w wyniku ataku śmierć poniosły dwie osoby)[28][30]. 7 września w odległości 40 Mm na północny zachód od wysp Scilly (na pozycji 50°16′N 7°22′W/50,266667 -7,366667) U-Boot storpedował zbudowany w 1899 roku brytyjski parowiec pasażerski „Persic” o pojemności 12 045 BRT, transportujący drobnicę i 2800 amerykańskich żołnierzy na trasie Boston – Nowy Jork – Londyn[31][32]. Statek doznał uszkodzeń, a na jego pokładzie nikt nie zginął[31]. Dwa dni później w odległości 52 Mm na południowy wschód od Daunt Rock okręt podwodny storpedował bez ostrzeżenia i zatopił zbudowany w 1909 roku uzbrojony brytyjski parowiec pasażerski „Missanabie” o pojemności 12 469 BRT, płynący pod balastem w konwoju OL-34 z Liverpoolu do Nowego Jorku[28][33]. Statek zatonął na pozycji 51°11′N 7°25′W/51,183333 -7,416667, a w wyniku ataku śmierć poniosło 45 ludzi[28][33].
1 października nastąpiła zmiana dowódcy okrętu: nowym został mianowany por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) Bernhard Hibsch[34].
Po zakończeniu działań wojennych, w myśl postanowień rozejmu w Compiègne, SM UB-87 został 20 listopada 1918 roku poddany Francuzom, a w lipcu 1921 roku złomowano go w Breście[10][14].
Podsumowanie działalności bojowej
SM UB-87 odbył pięć patroli bojowych, podczas których zatopił trzy statki o łącznej pojemności 18 671 BRT i uszkodził jeden o pojemności 12 045 BRT[35][36]. Na pokładach zatopionych jednostek zginęło co najmniej 48 osób, w tym 45 na brytyjskim parowcu pasażerskim „Missanabie”[33][35]. Pełne zestawienie bojowych osiągnięć okrętu przedstawia poniższa tabela[35]:
| Data | Nazwa | Państwo | Tonaż[e] | Los jednostki |
|---|---|---|---|---|
| 3 września 1918 | „Highcliffe” | 3238 | zatopiony | |
| 6 września 1918 | „Milly” | 2964 | zatopiony | |
| 7 września 1918 | „Persic” | 12 045 | uszkodzony | |
| 9 września 1918 | „Missanabie” | 12 469 | zatopiony | |
| RAZEM | zatopione: | 3 | ||
| uszkodzone: | 1 | |||
Uwagi
- ↑ Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 181 podają, że zbiorniki okrętu mieściły od 78 do 86 ton paliwa.
- ↑ UB III ↓ podaje, że dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 75 metrów.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 111 podaje, że załoga okrętu liczyła 36 ludzi.
- ↑ SM – Seiner Majestät – [okręt] Jego Mości.
- ↑ Tonaż statków handlowych i innych cywilnych jednostek podany jest w tonach rejestrowych brutto.
Przypisy
- ↑ a b Rössler 1989 ↓, s. 56.
- ↑ a b Kaack 2023 ↓, s. 44.
- ↑ Rössler 1989 ↓, s. 56–57.
- ↑ a b c d e Rössler 1989 ↓, s. 57.
- ↑ a b Perepeczko 2014 ↓, s. 402.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 111.
- ↑ a b c d e f Möller i Brack 2004 ↓, s. 50.
- ↑ a b c d Kaack 2023 ↓, s. 45.
- ↑ a b c d e Gröner 1985 ↓, s. 53.
- ↑ a b c d e f UB 87 ↓.
- ↑ a b Rössler 1989 ↓, s. 66.
- ↑ A.G. Weser ↓.
- ↑ a b c d Gogin 2026 ↓.
- ↑ a b c Gröner 1985 ↓, s. 54.
- ↑ Fontenoy 2007 ↓, s. 110.
- ↑ a b c d e f g h Gröner 1985 ↓, s. 52.
- ↑ Gardiner i Gray 1985 ↓, s. 181.
- ↑ a b UB III ↓.
- ↑ Williamson 2016 ↓, s. 28–29.
- ↑ a b Williamson 2016 ↓, s. 29.
- ↑ Gröner 1985 ↓, s. 52–53.
- ↑ a b c Rössler 1989 ↓, s. 53.
- ↑ Herzog 1993 ↓, s. 59.
- ↑ Gibson i Prendergast 2014 ↓, s. 313.
- ↑ Herzog 1993 ↓, s. 73.
- ↑ Karl Petri ↓.
- ↑ a b Herzog 1993 ↓, s. 139.
- ↑ a b c d Wwlossesbrms 3 2011 ↓.
- ↑ Highcliffe ↓.
- ↑ Milly ↓.
- ↑ a b Persic ↓.
- ↑ Perepeczko 2014 ↓, s. 490.
- ↑ a b c Missanabie ↓.
- ↑ Bernhard Hibsch ↓.
- ↑ a b c uboatsucc ↓.
- ↑ Herzog 1993 ↓, s. 73, 104.
Bibliografia
- British Merchant Ships Lost to Enemy Action Part 3 of 3 – September 1917-November 1918 in date order. naval-history.net, 2011-02-08. [dostęp 2026-04-15]. (ang.).
- Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. Robert Gardiner, Randal Gray (red.). London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
- Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- R.H. Gibson, Maurice Prendergast: Niemiecka wojna podwodna 1914-1918. Oświęcim: Napoleon V, 2014. ISBN 978-83-7889-074-4.
- Ivan Gogin: UB48 (UB III) medium submarines (1917 - 1918). Navypedia. [dostęp 2026-04-15]. (ang.).
- Erich Gröner: Die deutschen Kriegsschiffe 1815–1945: U-Boote, Hilfskreuzer, Minenschiffe, Netzleger, Sperrbrecher. T. 3. Koblenz: Bernard & Graefe, 1985. ISBN 3-7637-4802-4. (niem.).
- Guðmundur Helgason: A.G. Weser, Bremen. uboat.net. [dostęp 2026-04-15]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Highcliffe. uboat.net. [dostęp 2026-04-15]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Kapitänleutnant Karl Petri. uboat.net. [dostęp 2026-04-15]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Milly. uboat.net. [dostęp 2026-04-15]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Missanabie. uboat.net. [dostęp 2026-04-15]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Oberleutnant zur See Bernhard Hibsch. uboat.net. [dostęp 2026-04-15]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Persic. uboat.net. [dostęp 2026-04-15]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: Ships hit by UB 87. uboat.net. [dostęp 2026-04-15]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: UB 87. uboat.net. [dostęp 2026-04-15]. (ang.).
- Guðmundur Helgason: UB III. uboat.net. [dostęp 2026-04-15]. (ang.).
- Bodo Herzog: Deutsche U-Boote 1906–1966. Erlangen: Karl Müller Verlag, 1993. ISBN 3-86070-036-7. (niem.).
- Ulf Kaack: Niemieckie okręty podwodne: pełna historia. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2023, seria: Panorama Techniki Wojskowej. ISBN 978-83-7020-879-0.
- Eberhard Möller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present. London: Greenhill Books, 2004. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
- Andrzej Perepeczko: U-Booty I wojny światowej. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2014. ISBN 978-83-7889-071-3.
- Eberhard Rössler: The U-Boat: The Evolution And Technical History Of German Submarines. Annapolis: Naval Institute Press, 1989. ISBN 0-87021-966-9. (ang.).
- Gordon Williamson: U-booty Kajzera. Niemieckie okręty podwodne I wojny światowej. Oświęcim: Wydawnictwo Napoleon V, 2016. ISBN 978-83-65652-73-7.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.