SS 433

SS 433
Ilustracja
SS 433 - wizja artysty
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór

Orzeł

Rektascensja

19h 11m 49,56s

Deklinacja

+04° 58′ 57,6″

Odległość

18 000 ± 700 ly
5500 ± 200 pc

Wielkość obserwowana

14,2m

Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy

gwiazda podwójna,
mikrokwazar

Typ widmowy

A7Ib

Alternatywne oznaczenia
2MASS: J19114957+0458578
V1343 Aql, GAL 039.7-02.0, USNO 659, 1A 1909+04, 87GB 190920.8+045332, NEK 40.1-02.1, 3A 1909+048, GPS 1909+049, RGB J1911+049, BWE 1909+0453, GRS 039.60 -01.80, RX J1911.7+0459, 4C 04.66, 1H 1908+047, 1RXS J191149.7+045857, 2E 1909.3+0453, HBHA 204-02, AAVSO 1906+04, 2E 4204, INTEGRAL1 110, TXS 1909+048, 1ES 1909+04.8, INTREF 969, 4U 1908+05

SS 433 – układ podwójny, pierwszy odkryty mikrokwazar. Gwiazda należy do masywnych rentgenowskich układów podwójnych, jest też radioźródłem, ale jej zadziwiające własności zostały odkryte w zakresie optycznym. Początkowo SS 433 został zauważony jako jedno z wielu źródeł o silnej linii emisyjnej wodoru (linia Balmera Halpha) i ujęty w katalogu Stephensona i Sanduleaka (1977)[1]. Dopiero dalsze badania wykazały, że linie wodoru w tym obiekcie wykazują dramatyczne systematyczne zmiany położenia w stronę czerwonej i niebieskiej części widma[2], odpowiadające ruchowi z relatywistyczną prędkością. Układ składa się z gwiazdy dostarczającej masę i gwiazdy zwartej, na którą dostarczana masa opada tworząc precesujący dysk akrecyjny oraz relatywistyczny, wąski dżet, poruszający się z prędkością 0,26 prędkości światła w próżni[2]. Gwiazda – donor to gwiazda typu A, o masie około 12 mas Słońca, a masa gwiazdy zwartej oceniana jest ostatnio na około 4 masy Słońca[3], zatem jest to raczej czarna dziura niż gwiazda neutronowa. Gwiazda towarzysz nie wypełnia powierzchni Roche’a, a przepływ następuje w formie wiatru[4], podobnie jak w Cygnus X-1.

Okres orbitalny układu to 13 dni, okres precesji dysku to 162 dni. Odległość do źródła wynosi ok. 5,5 kpc[5][6]. Układ jest fizycznie powiązany z pozostałością po supernowej W50 – gwiazda zwarta układu SS 433 powstała w wyniku wybuchu supernowej, którego pozostałością jest właśnie W50. Wybuch supernowej miał miejsce ok. 100 000 lat temu[6].

Przypisy

  1. ↑ C. B. Stephenson, N. Sanduleak, 1977, ApJ Suppl., 33, 459
  2. ↑ a b Bruce Margon. Relativistic Jets in SS 433. „Science”. 215 (4530), s. 247-252, 1982-01-15. DOI: 10.1126/science.215.4530.247. (ang.). 
  3. ↑ T. C. Hillwig, D. R. Gies. Spectroscopic Observations of the Mass Donor Star in SS 433. „The Astrophysical Journal Letters”. 676 (1), s. L37, 2008-03-21. DOI: 10.1086/587140. arXiv:0711.4348. (ang.). 
  4. ↑ Laura A. Lopez et al.. Determining theNature of the SS 433 Binary from an X-Ray Spectrum during Eclipse. „The Astrophysical Journal”. 650 (1), s. 338, 2006-10-10. DOI: 10.1086/506174. (ang.). 
  5. ↑ Katherine M. Blundell, Michael G. Bowler. Symmetry in the Changing Jets of SS 433 and Its True Distance from Us. „The Astrophysical Journal Letters”. 616 (2), s. L159, 2004-12-01. DOI: 10.1086/426542. (ang.). 
  6. ↑ a b Felix J. Lockman, Katherine M. Blundell, W. M. Goss. The distance to SS 433/W50 and its interaction with the interstellar medium. „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. 381 (3), s. 881-893, 2007-11-01. DOI: 10.1111/j.1365-2966.2007.12170.x. (ang.). 

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya