Sabina Chromińska

Sabina Chromińska
Data i miejsce urodzenia

22 października 1924
Antopol na Polesiu

Data i miejsce śmierci

4 lutego 2012
Katowice

Zawód

aktorka

Współmałżonek

Michał Leśniak

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi

Sabina Chromińska-Leśniak (ur. 22 października 1924 w Antopolu na Polesiu[1], zm. 4 lutego 2012 w Katowicach[2][3]) – polska aktorka teatralna i filmowa, podporucznik, absolwentka Szkoły Podoficerskiej Batalionu Kobiet w Sielcach[4].

Życiorys

Urodziła się w Antopolu, małym miasteczku na Polesiu. Córka Franciszka Chromińskiego i Anastazji Chromińskiej zd. Karpińskiej. Siostra: Wacława, Marii i Janiny. Uczęszczała do gimnazjum Sióstr Urszulanek w Kobryniu. 17 września 1939 po wkroczeniu do Polski armii sowieckiej i aresztowaniu ojca Franciszka Chromińskiego, rodzina Chromińskich, mama Anastazja z czwórką dzieci, została zesłana do Barnaulu nad Obem w zachodniej Syberii. Tam Sabina Chromińska trafiła do ciężkiej pracy w cegielni. Gdy w Związku Radzieckim zaczęto formować wojsko polskie, 16-letnia wówczas Sabina i jej brat zgłosili się do Armii Berlinga.

W 1 Samodzielnym Batalionie Kobiecym im. Emilii Plater Sabina Chromińska ukończyła podchorążówkę. Wieczorami występowała w krótkich programach artystycznych, teatru żołnierskiego będącego zaczątkiem Teatru Wojska Polskiego a prowadzonego przez Jana Cajmera. W 1943 zauważył ją Władysław Krasnowiecki, znany przedwojenny aktor i reżyser scen teatralnych we Lwowie, Krakowie, Warszawie, i zabrał do swojego teatru (Teatr Armii Polskiej w ZSRR) wraz z Ryszardą Hanin[5]. Występowała jak pisała wiele lat później w swoich wspomnieniach „Występowaliśmy na dworcach kolejowych, na polach, na platformach zestawionych z ciężarówek, w remizach strażackich, a nawet na miejscach przypadkowego biwakowania”. Władysław Krasnowiecki sukcesywnie powiększał swój zespół, a Teatr I Armii Wojska Polskiego występował pod jego kierownictwem, w kolejnych wyzwalanych miastach m.in. w Lublinie, w budynku Teatru Miejskiego.

14 sierpnia 1944 w Lublinie odbyły się pierwsze w powojennej Polsce premiery teatralne – Śluby panieńskie Aleksandra Fredry oraz w listopadzie 1944, pierwsza premierowa, powojenna inscenizacja Wesela Stanisława Wyspiańskiego, gdzie Sabina Chromińska wystąpiła obok m.in. Juliusza Przybylskiego, Marii Chodeckiej, Haliny Kossobudzkiej oraz Ireny Krasnowieckiej grając Isię[6]. W styczniu 1945 roku zespół Teatru Wojska Polskiego kierowany przez Władysława Krasnowieckiego przybył do Łodzi i tu osiadł na stałe[7][8].

W 1947 Sabina Chromińska ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Teatralną w Łodzi, a po objęciu dyrekcji przez Władysława Krasnowieckiego, teatru w Katowicach, zrezygnowała z propozycji pracy w Warszawie i pojechała do Katowic, gdzie poznała przyszłego męża – aktora Michała Leśniaka[9].

Kariera teatralna i filmowa

Zadebiutowała w 1947 w przedstawieniu „Krakowiacy i Górale” na deskach Teatru Śląskiego, gdzie w sumie zagrała ponad 150 ról. Wystąpiła w kilkudziesięciu filmach. Po odejściu na wcześniejszą emeryturę nadal występowała przez kolejnych 10 lat. Najbardziej znane role to: tytułowa w Matka Courage i jej dzieci Brechta w reżyserii Lidii Zamkow, Liesel w „Niemcach” Kruczkowskiego, Waria z „Wiśniowego Sadu” Czechowa, Niania w „Romeo i Julii” Szekspira, Piastunka z „Cezara i Kleopatry” Shawa, Aisa z „Igora Bułyczowa” Gorkiego, Weronika z „Porwania Sabinek”, Dorota w „Krakowiakach i Góralach”. Aktorka dysponowała czterooktawową skalą głosu.

Występowała w następujących teatrach:

Ostatnim przedstawieniem, w którym wystąpiła Sabina Chromińska był Zapach dojrzałej pigwy (Ion Druce) w reżyserii Kazimierz Kutza (1980) w Teatrze Śląskim.

Zmarła 4 lutego 2012 w Katowicach, gdzie została pochowana 8 lutego 2012 na cmentarzu przy ul. Gliwickiej.

Grób Sabiny Chromińskiej na cmentarzu w Katowicach przy ul. Gliwickiej

Filmografia

Role filmowe i telewizyjne

Teatr TV

Role teatralne

Teatr Wojska Polskiego w Lublinie

Teatr Wojska Polskiego w Łodzi

Teatry Śląsko-Dąbrowskie (Teatr Śląski) Katowicach

Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach

Nagrody i odznaczenia

Rodzina i życie prywatne

Sabina Chromińska była zamężna z aktorem Michałem Leśniakiem, syn Wojciech[12][13]

Przypisy

  1. ↑ Eleonora Syzdek: Platerówki: wojenne i powojenne losy kobiet-żołnierzy 1 Samodzielnego Batalionu im. Emilii Plater. Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1988, s. 314.
  2. ↑ Związek Artystów Scen Polskich: nekrolog. Gazeta Wyborcza, 2012-02-11. [dostęp 2013-02-03].
  3. ↑ Pamięci tych, którzy odeszli. sfp.org.pl, 2012-10-31. [dostęp 2013-02-03].
  4. ↑ Stanisława Drzewiecka: Szłyśmy znad Oki. Wyd. Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s. 307.
  5. ↑ Pamiętnik teatralny, Tomy 12-13. 1963.
  6. ↑ Ignacy Gogolewski: Wszyscy jesteśmy aktorami. Printer HaLe, 1991, s. 243.
  7. ↑ Irena Boltuc-Staszewska: Tranzytem przez Łódź. Wyd. Łódzkie, 1964, s. 370.
  8. ↑ Ruch teatralny, Tom 11,Wydania 5-6. Centrum Edukacji Teatralnej, 2004.
  9. ↑ Ewa Wanacka: Sabina Chromińska-Leśniak – aktorka i artystyczna legenda. [dostęp 2013-02-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2001-03-04)].
  10. ↑ M.P. z 1953 r. Nr 30, poz. 376 (ISAP).
  11. ↑ M.P. z 1955 r. Nr 103, poz. 1410 (ISAP).
  12. ↑ Wojciech Leśniak – aktor spełniony. [dostęp 2013-02-02].
  13. ↑ Ewa Wanacka: Znani i nieznani. [dostęp 2013-02-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-04-14)].

Bibliografia

  • Maria Sztuka, Chwila na Śląsku. Wspomnienie o Sabinie Chromińskiej (1924-2012), Śląsk nr 3
  • Sabina Chromińska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2021-04-10].
  • Informacje na stronie filmpolski.pl

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya