Salmopol

Salmopol
Część miasta
Ilustracja
Kościół ewangelicki
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Powiat

bielski

Aglomeracja

bielska

Miasto

Szczyrk

W granicach Szczyrku

8 listopada 1928[1]

Tablice rejestracyjne

SBI

SIMC

0926424

Położenie na mapie Szczyrku
Mapa konturowa Szczyrku, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Salmopol”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Salmopol”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Salmopol”
Położenie na mapie powiatu bielskiego
Mapa konturowa powiatu bielskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Salmopol”
Ziemia49°40′50″N 18°57′54″E/49,680556 18,965000[2]

Salmopol – część miasta Szczyrk, leżąca w wąskiej dolinie Potoku Malinów, dopływu rzeki Żylicy, najwyżej położonymi domostwami sięgająca na grzbiety w otoczeniu Przełęczy Salmopolskiej[3].

Nazwę Salmopol zanotowano po raz pierwszy w 1688 roku. Określano nią wówczas nową wieś założoną w górskim ustroniu na terenie ówczesnego tzw. państwa żywieckiego (a więc już na terenie Rzeczypospolitej) przez osadników wyznania luterańskiego, którzy w okresie kontrreformacji zbiegli z terenu Księstwa Cieszyńskiego przed prześladowaniami religijnymi.

Według austro-węgierskiego spisu ludności z 1900 roku w 33 budynkach w Salmopolu mieszkało 169 osób, z czego wszyscy byli polskojęzyczni, 50 (29,6%) było katolikami a 119 (70,4%) innych wyznań[4] (tu praktycznie: ewangelikami).

Tak pisał o Salmopolu w przewodniku po Beskidach Kazimierz Ignacy Sosnowski na początku XX wieku:

Mimo najcięższych warunków bytu gmina to jednak wzorowa; nędza i niechlujstwo są tu nieznane, moralność, oświata i pracowitość stoją wysoko. Chaty pouczepiane po zboczach, skrawki pól w braku koni orzą ludzie sami, żniwa w późnej jesieni. W środku wioski stylowa szkoła drewniana, służąca zarazem za kościół ewangelicki.

Szkoła owa, wzniesiona w 1897 r., była jedyną w tym czasie polską szkołą ewangelicką w Galicji posiadającą prawa szkoły publicznej.

8 listopada 1928 roku gminę Salmopol połączono z gminą Szczyrk. Jej szybki rozwój rozpoczął się z końcem lat 60. XX wieku, kiedy to oddano do użytku nową drogę ze Szczyrku przez Przełęcz Salmopolską do Wisły (obecnie jest to droga wojewódzka nr 942 ), a następnie uruchomiono kilka wyciągów narciarskich (z Soliska na Polanę Pośrednie i pod samą Przełęczą Salmopolską).

W latach 80. XX w. poniżej najwyższego zakosu szosy na Przełęcz Salmopolską, na wysokości ok. 870 m n.p.m., wybudowano skocznię narciarską. Po przebudowach skocznia miała punkt K na 85 metrze, jej rozmiar wynosił 89 m, a rekord 91 m. Na taką odległość skoczył Ladislav Sulira podczas zawodów Pucharu Świata B w kombinacji norweskiej. Dwukrotnie stoczono tu rywalizację o mistrzostwo Polski. W 1989 i 1991 r. odbył się tu także Puchar Europy, pierwowzór Pucharu Kontynentalnego. Skakali tu przy okazji różnych zawodów m.in. Robert Mateja, Piotr Fijas, Adam Małysz czy Jens Weissflog. Największym (i jedynym) atutem skoczni był śnieg, który wcześnie się tu pojawiał i długo utrzymywał. Poza tym obiekt nie dysponował niczym, ani zapleczem dla zawodników, ani koleją krzesełkową dla nich, ani miejscem dla publiczności, ani nawet dojazdem. Skocznia funkcjonowała do połowy lat 90. Później zapomniana, drewniana konstrukcja niszczała, a jej kres położył pożar z 31 maja 2000 r.[5] Salmopol posiada komunikację autobusową z Bielskiem-Białą przez centrum Szczyrku.

Przez Salmopol biegnie znakowany żółtym kolorem szlak turystyczny ze Szczyrku Soliska na Przełęcz Salmopolską. W budynku dawnej szkoły przed II wojną światową istniała stacja turystyczna Beskidenverein[6].

Przypisy

  1. ↑ Krakowski Dziennik Wojewódzki. 1928, nr 13, poz. 277.
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 120501.
  3. ↑ Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2023-05-30].
  4. ↑ Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XII. Galizien. Wien: 1907.
  5. ↑ Skocznia w Szczyrku stanęła w płomieniach. Załamany Adam Małysz zareagował. Przegląd Sportowy. Onet. [dostęp 2025-12-07].
  6. ↑ Tomasz Biesik: Schroniska górskie dawniej i dziś. Beskid Mały i Beskid Śląski. Bielsko-Biała: Wyd. „Logos” Agnieszka Korzec-Biesik, 2013, s. 181–18243. ISBN 978-83-925599-3-1.

Linki zewnętrzne

Szczyrk
Części miasta wg TERYT

Herb Szczyrku

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya