Sarysu
| |
| Kontynent | |
|---|---|
| Państwo | |
| Rzeka | |
| Długość | zmienna, 671[1] km |
| Powierzchnia zlewni |
81,6 tys. km² |
| Średni przepływ |
7,3 m³/s (w środkowym biegu) |
| Źródło | |
| Miejsce | połączenie rzek Żaksy Sarysy i Żaman Sarysy |
| Współrzędne | |
| Ujście | |
| Recypient | Telyköl |
| Współrzędne | |
Położenie na mapie Kazachstanu  | |
Sarysu (ros. Сарысу́) – rzeka w środkowym Kazachstanie. Jej długość wynosi około 671 km (zmienna, zależna od przebiegu koryta), powierzchnia zlewni 81,6 tys. km², średni przepływ 7,3 m³/s (w środkowym biegu)[2]. Maksimum w kwietniu, w górnym biegu trwa do połowy maja.
Sarysu powstaje z połączenia rzek Żaksy Sarysy i Żaman Sarysy, wypływających w niskich górach Bugyły i Aktau w środkowej części Pogórza Kazachskiego, na wysokości 700–900 m n.p.m. Płynie wąską doliną na południowy zachód i wypływa na zachodni skraj pustynnej równiny Betpakdała, gdzie jej dolina się poszerza i tworzy stożek napływowy. Uchodzi do wysychającego słonego jeziora Telyköl. Największy dopływ to Karakenggyr. W górnym i dolnym biegu oraz na odcinkach środkowego biegu wysycha w okresie od lipca do stycznia. Woda Sarysu jest silnie zmineralizowana: od 0,45–0,75 g/l przy wysokim stanie wody do 5,5 g/l przy niskim. Wody rzeki wykorzystuje się w celach przemysłowych i do nawadniania.
Rzeka Sarysu wraz z rzekami Irgiz, Turgaj i Czu tworzyła niegdyś pełny układ rzeczny uchodzący do Syr-darii, a nawet samodzielnie do Jeziora Aralskiego. W miarę obniżania się wilgotności klimatu, tektonicznego unoszenia terenu i rozwoju ludzkiej gospodarki rozległe zlewisko Jeziora Aralskiego rozpadło się na wiele niezależnych małych układów rzecznych.
Przypisy
- ↑ Sarysu, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2026-01-24].
- ↑ Сарысу. Большая Советская Энциклопедия. [dostęp 2026-01-24]. (ros.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.