Semej

Semej
Семей
Herb
Herb
Państwo

 Kazachstan

Obwód

abajski

Zarządzający

Jermak Salimow↗

Populacja (2018)
• liczba ludności


322 988

Nr kierunkowy

+7 7222

Kod pocztowy

F1 *****

Tablice rejestracyjne

16 (poprzednio F, U)

Położenie na mapie Kazachstanu
Mapa konturowa Kazachstanu, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Semej”
Położenie na mapie obwodu abajskiego
Mapa konturowa obwodu abajskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Semej”
Ziemia50°26′N 80°16′E/50,433333 80,266667
Multimedia w Wikimedia Commons
Informacje w Wikipodróżach
Strona internetowa

Semej (kaz. Семей; ros. Семей, Siemiej; do 2007 roku Semipałatyńsk) – miasto w północno-wschodnim Kazachstanie, stolica obwodu abajskiego, w pobliżu granicy z Rosją, położone na południowy wschód od Pawłodaru. W 2018 roku liczyło ok. 323 tys. mieszkańców[1]. Port nad Irtyszem; węzeł kolejowy; 4 szkoły wyższe; muzea (m.in. Fiodora Dostojewskiego)[2]. Rozwinięty przemysł mięsny, młynarski, mleczarski, materiałów budowlanych, skórzany, włókienniczy, elektrotechniczny oraz stoczniowy[2].

Historia

Semipałatyńsk w XIX wieku

Założony w 1718 roku jako warownia położona 18 km na południe od obszaru dzisiejszego miasta, w pobliżu ruin klasztoru buddyjskiego, składającego się z siedmiu budynków, od którego wzięła się nazwa Semipałatyńsk. Przeniesiony na swoje obecne miejsce w 1778 roku, w celu ochrony przed wiosennymi powodziami; od 1782 roku miasto. Od XIX wieku miejsce zesłań politycznych. W latach 1854–1859 w mieście przebywał pisarz Fiodor Dostojewski, który służył jako żołnierz w batalionie liniowym.

Rozwój miasta nastąpił po doprowadzeniu linii kolejowej z Syberii w 1906 roku oraz po zakończeniu budowy Kolei Turkiestańsko-Syberyjskiej w 1931 roku[3]. Od 1939 roku stolica obwodu.

Od 1854 roku miasto (wówczas pod nazwą Semipałatyńsk) było ośrodkiem administracyjnym oraz największym miastem regionu, który obecnie nazywa się obwodem wschodniokazachstańskim (w latach 1854–1920 obwód semipałatyński, 1920–1928 gubernia semipałatyńska, 1928–1930 okręg semipałatyński, 1932–1939 obwód wschodniokazachstański, 1939–1997 ponownie obwód semipałatyński)[4]. W 1997 roku Semipałatyńsk utracił status miasta obwodowego na rzecz Ust-Kamienogorska.

Od 2022 roku – stolica obwodu abajskiego, powstałego w wyniku podziału obwodu wschodniokazachstańskiego.

Dewastacja środowiska

W 1949 roku obszar o powierzchni 18 mln ha stał się pierwszym w ZSRR poligonem nuklearnym, biologicznym oraz chemicznym. Zdetonowano tu pierwszą radziecką bombę atomową, a w 1953 roku pierwszą radziecką bombę wodorową. Do 1963 roku oficjalnie przeprowadzono 468 naziemnych i podziemnych wybuchów jądrowych (wg innych źródeł 513) – spowodowało to skażenie terenu poligonu oraz jego otoczenia[5]. Badania przeprowadzone w niepodległym Kazachstanie dowodzą, że liczba osób dotkniętych promieniowaniem wynosi 220 tys. (dawka 7-250 mSv) oraz 37,2 tys. z dawką 350-990 mSv. Promieniowanie spowodowało wśród tej populacji podwyższoną o 25–30% zachorowalność na raka. Notowane są także zaburzenia rozwoju umysłowego dzieci z rodzin narażonych na promieniowanie. W 1991 roku poligon zamknięto[6].

W 2006 roku zawarto traktat z Semipałatyńska tworzący strefę bezatomową w obszarze Azji Środkowej.

Ludzie związani z Semejem

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Semejem.

Przypisy

  1. ↑ 2018 жылғы 1 қазанға Қазақстан Республикасы халқының жынысы бойынша саны. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Статистика комитеті. [dostęp 2018-12-07]. (kaz.).
  2. ↑ a b Semej, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2010-09-03].
  3. ↑ Semey, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2010-09-03] (ang.).
  4. ↑ Семипалатинск. Энциклопедический словарь. [dostęp 2012-10-26]. (ros.).
  5. ↑ Semipałatyńsk – enklawa radioaktywnego skażenia. tvp.pl. [dostęp 2011-11-22].
  6. ↑ Togzhan Kassenova: The lasting toll of Semipalatinsk’s nuclear testing. thebulletin.org, 2009-09-28. [dostęp 2011-11-23].

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya