Sen Filipa II
| |
| Autor | |
|---|---|
| Data powstania |
1579 |
| Medium | |
| Wymiary |
140 × 110 cm |
| Miejsce przechowywania | |
| Miejscowość | |
| Lokalizacja | |
Sen Filipa II (Adoracja Imienia Jezus, Alegoria Świętej Ligi) – obraz hiszpańskiego malarza pochodzenia greckiego Dominikosa Theotokopulosa, znanego jako El Greco. obraz sygnowany: doménikos theotokópoulos krès e’poíei.
Geneza
Obraz został namalowany dla króla hiszpańskiego Filipa II. Swoją pracą El Greco chciał zjednać sobie przychylność króla i otrzymać dalsze zlecenia na udekorowanie powstającego Escorialu. W pierwszych wzmiankach z Escorialu widniał pod tytułem Gloria, ale istniały opinie, iż przedstawiona scena była alegorycznym upamiętnieniem założonej przez papieża z udziałem Hiszpanii, Wenecji i joannitów Świętej Ligi, która odniosła decydujące zwycięstwo w bitwie pod Lepanto, stoczonej w 1571 roku przeciwko Turkom.
Rzeczywistym tematem obrazu była Adoracja Imienia Jezus. Taki tytuł pojawił się po raz pierwszy w 1657 roku w opracowaniu zakonnika Francisca de los Santosa zatytułowanym Descripción del Monasterio de El Escorial. Temat dzieła miał odnosić się do treści Listu św. Pawła do Filipian[1]:
Bóg wywyższył go i nadał mu imię przewyższające wszelkie imię, aby na imię Jezusa zginało się wszelkie kolano mieszkańców niebios, ziemi i podziemia. (2, 9–11)
ok. 1577
55,1 × 33,8 cm
National Gallery w Londynie
Opis obrazu
El Greco podzielił kompozycję na dwie części: górną niebiańską z aniołami na pierwszym planie znikającymi w chmurach, skupionymi wokół świetlistego anagramu Jezusa i dolną, ziemską, połączoną na tym samym planie z piekłem. Ziemia jest jak wyspa na której ciśnięte są postacie. Na przodzie wyróżnia się łysogłowa postać cesarza o białej brodzie, w żółtym płaszczu z gronostajowym kołnierzem, zatopiona w modlitwie. Po prawej stronie klęczy sztywna, czarna sylwetka króla Filipa II. Władca klęczy na pięknie zdobionych poduszkach, ma złączone w modlitwie dłonie schowane w czarnych rękawiczkach. Wśród pozostałych zebranych można rozpoznać papieża Piusa V, św. Maurycego i św. Wawrzyńca[2]. Wszystkie te postacie zostały wykonane w weneckim typie; artysta znając uwielbienie Filipa do sztuki włoskiej w ten sposób chciał przypodobać się władcy.
W równie włoskim stylu, zbliżonym do stylu Michała Anioła, została utrzymana prawa część kompozycji. Atletyczne postacie skłębione razem, znikają w żuchwie olbrzymiego potwora. Obraz piekła, nawiązujący do wyobrażeń pochodzących z Bizancjum, El Greco użył już wcześniej w Tryptyku modeńskim w scenie Koronacji chrześcijańskiego rycerza.
Ponad światem ziemskim artysta umieszcza falistą linię na której znajduje się ledwo widoczna brama, przez którą uciekają od jeziora krwi i ognia, maleńkie istoty ludzkie. Bardziej z lewej strony widać ledwo zarysowane widma ludzkie. Być może jest to wizja czyśćca.
El Greco częściowo osiągnął swój cel. Jego praca zainteresowała króla i otrzymał zlecenie namalowania motywu Męczeństwa świętego Maurycego. Artysta zrealizował zamówienie, ale była to jego ostatnia praca wykonana dla króla. W zbiorach londyńskiej Galerii Narodowej znajduje się mniejsza wersja tego obrazu o identycznej kompozycji[3].
Przypisy
- ↑ The Adoration of the Name of Jesus (El Greco) [online], www.freerepublic.com [dostęp 2017-11-20].
- ↑ El Greco [online], hoocher.com [dostęp 2017-11-20].
- ↑ El Greco | The Adoration of the Name of Jesus | NG6260 | National Gallery, London [online], www.nationalgallery.org.uk [dostęp 2017-11-20] (ang.).
Bibliografia
- Antonina Vallentin: El Greco. Warszawa: PIW, 1958.
- Geniusz sztuki El Greco. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1985.
- Michael Scholz-Hänsel: El Greco. Köln/Warszawa: Taschen, 2005. ISBN 83-89192-90-X.
- David Davies, John H. Elliott El Geco, Wyd. National Gallery Company, London 2003 ISBN 978-1-8570-9938-6.
- Michael Scholz-Hänsel: El Greco. Taschen, 2005. ISBN 83-89192-90-X.
Linki zewnętrzne
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.