Shackleton Fracture Zone
| Terytorium | |
|---|---|
| Rodzaj obiektu | |
Położenie na mapie Antarktyki | |
Shackleton Fracture Zone – oceaniczna strefa spękań, grzbiet śródoceaniczny oraz uskok położone w Cieśninie Drake’a, na granicy oddzielającej płytę Scotia od płyty antarktycznej[1][2]. Termin obejmuje obszar między równoleżnikami 59°S i 60°40'S oraz południkami 56°30'W i 61°W. Z tego powodu jego średnia szerokość geograficzna powinna wynosić 59°50'S, jednak została przesunięta do 60°S, aby włączyć ją w granice Układu Antarktycznego. Nazwa obiektu pochodzi od nazwiska Ernesta Shackletona i została zaakceptowana przez organizację Advisory Committee for Undersea Features w czerwcu 1987 roku[3][4].
Naturalna granica oceanów
Naukowcy z Chile i innych krajów postulowali, że granica między południowo-wschodnim Oceanem Spokojnym a południowo-zachodnim Oceanem Atlantyckim nie przebiega wzdłuż południka przylądka Horn, lecz raczej wzdłuż grzbietu śródoceanicznego Shackleton Fracture Zone[1] oraz podwodnego łańcucha orograficznego, który łączy archipelag Ziemi Ognistej z kontynentem antarktycznym. Koncepcja ta uwzględnia również umowną granicę Oceanu Południowego wzdłuż równoleżnika 60°S[5].
Badacze Juan Ignacio Ipinza i Cedomir Marangunic wysunęli teorię naukową, zgodnie z którą rozgraniczenie Oceanu Spokojnego i Oceanu Atlantyckiego „mogłoby zostać potwierdzone na podstawie Shackleton Fracture Zone (...), granica ta znajduje się zatem na wschód od południka przylądka Horn”[6].
W 2004 organizacja Geological Society of America w artykule naukowym zatytułowanym Shackleton Fracture Zone: No barrier to early circumpolar ocean circulation postulowała, że „Shackleton Fracture Zone mogła blokować przejście [Cieśninę Drake’a] aż do wczesnego miocenu. Przedstawione tu dowody geofizyczne i geochemiczne sugerują, że strefa spękań Shackletona jest oceanicznym grzbietem poprzecznym”[1].
W 2019 czasopismo naukowe „Geology is News” opublikowało informację, że „Shackleton Fracture Zone oddziela płyty tektoniczne i oceany: na wschodzie płytę Scotia, a na zachodzie płytę antarktyczną (która obejmuje dawną płytę Phoenix), oraz na zachodzie Ocean Spokojny, a na wschodzie Ocean Atlantycki”[2].
Przypisy
- ↑ a b c Roy Livermore, Graeme Eagles, Peter Morris, Andres Maldonado, Shackleton Fracture Zone: No barrier to early circumpolar ocean circulation, „Geology”, 32 (9), 2004, s. 797, DOI: 10.1130/G20537.1, ISSN 0091-7613 [dostęp 2025-12-22] (ang.).
- ↑ a b Fernando Bohoyo i inni, TECTÓNICA DE PLACAS Y CLIMA: la formación del Paso de Drake (Antártida), La Geología es Noticia, 27 marca 2019, ISSN 2385-3484 [dostęp 2025-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-29] (hiszp.).
- ↑ SCAR Composite Gazetteer [online], data.aad.gov.au [dostęp 2025-05-02] (ang.).
- ↑ John Stewart, Antarctica: an encyclopedia, wyd. 2, Jefferson, N.C: McFarland, 2011, s. 1396, ISBN 978-0-7864-3590-6 [dostęp 2024-12-22] (ang.).
- ↑ Sarah Gibbens, There’s a new ocean now—can you name all 5? [online], National Geographic, 8 czerwca 2021 [dostęp 2025-12-22] (ang.).
- ↑ Juan Ignacio Ipinza Mayor, Cedomir Marangunic Damianovic, ALGUNAS CONSECUENCIAS JURÍDICAS DE LA INVOCACIÓN POR PARTE DE CHILE DE LA “TEORÍA DE LA DELIMITACIÓN NATURAL DE LOS OCÉANOS” EN EL DIFERENDO SOBRE LA PLATAFORMA CONTINENTAL AUSTRAL, s. 6, ISSN 0719-4110 [dostęp 2025-12-22] (hiszp.).
Linki zewnętrzne
- Shackleton Fracture Zone w bazie marineregions.org (ang.)
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.