Sindarin
| Obszar | |||
|---|---|---|---|
| Pismo/alfabet | |||
| Klasyfikacja genetyczna | |||
| |||
| Kody języka | |||
| ISO 639-3 | sjn | ||
| IETF | sjn | ||
| Glottolog | sind1281 | ||
| W Wikipedii | |||
| |||
| Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu. | |||
Sindarin (qya. szaroelfi, inaczej: język sindariński) – sztuczny język opracowany przez J.R.R. Tolkiena, występujący w stworzonej przez niego mitologii Śródziemia. Mieli posługiwać się nim Sindarowie. Fonologia oparta jest w dużej mierze na języku walijskim.
Historia
Pierwotny język elficki → Język wspólnoeldariński → Język wspólnoteleriński → sindarin
Język ten miał wspólne korzenie z quenyą. Początki wykształcania się sindarinu to czas, kiedy część Eldarów prowadzona przez Elwego nie przeprawiła się przez Morze, a osiadła w Beleriandzie. Tam język ten szybko się zmieniał, gdyż kraina, w której był używany, należała do śmiertelnych:
Po swoim powrocie do Śródziemia sindarin przyjęli również Ñoldorowie i używali go na co dzień, zaś quenya (ich ojczysta mowa) stała się językiem książąt, pieśni i książek (qya. parmalambë). W Drugiej Erze sindarin był używany także przez ludzi z Númenoru, później jego znajomość świadczyła właśnie o númenorejskim pochodzeniu. W Drugiej i Trzeciej Erze sindarinem zaczęli się posługiwać też Nandorowie (wcześniej używali oni języka nandorińskiego).
Cechą charakterystyczną sindarinu jest m.in. możliwość istnienia w nagłosie zbitek dwóch spółgłosek (np. gw, dr, cr, br), co jest zjawiskiem niespotykanym w quenyi. Pojawiają się też w wyrazach jednosylabowych tzw. samogłoski superdługie (â, ê, ô, î, û, ŷ) wymawiane dwa razy dłużej od zwykłych samogłosek długich (tj. á, é, í, ó, ú, ý).
Sindarin długo ewoluował – jego rozwój można przedstawić także w następujący sposób: Pierwotny język elficki (od Przebudzenia do 1105) → Język wspólnoeldariński → Język wspólnoteleriński (do 1150) → protosindariński (1150-1152) → starosindariński (1152-1350) → średniosindariński (1350-1496) → nowosindariński (1496 – ok. 600 PE; trzy dialekty) → późnosindariński (Druga Era – Czwarta Era).
Dodatkowo warto zauważyć, iż powstały jeszcze takie formy sindarinu jak: sindarin Ñoldorów – od 1497 do końca Trzeciej Ery – i sindarin Dúnedainów – od 422 r. Pierwszej Ery do czasów Wojny o Pierścień.
W zamierzeniach Tolkiena sindarin miał być początkowo językiem wykształconym przez Ñoldorów (zwanym wtedy noldorinem), doszedł jednak do wniosku, że w Valinorze nie mogły wykształcić się dwa języki tak różne, jak sindarin i quenya.
Dialekty nowosindarińskiego
- Doriathrin – język Doriathu (archaiczny)
- Falathrin – dialekt zachodni
- Północny dialekt sindarinu – dialekt Elfów z Mithrim
Fonologia
| Litera | IPA | Uwagi |
|---|---|---|
| a | ɑ | a w ang. father; prawdopodobnie poprawna jest też wymowa polskiego a |
| á | a: | jak a, ale dwa razy dłużej; brak polskiego odpowiednika |
| ae | aɛ̯ | jak i w ang. high (ale zakończone raczej na sindarińskie e niż i); brak polskiego odpowiednika |
| ai | aj | pol. aj w maj |
| au | aw | pol. au w autor |
| b | b | pol. b |
| c | k | zawsze jak pol. k |
| ch | x | pol. ch |
| chw | xʍ | jak ch + hw; brak polskiego odpowiednika |
| d | d | pol. d |
| dh | ð | jak dźwięczne th w ang. those; brak polskiego odpowiednika |
| e | ɛ | ang. e w bed; głoska dość podobna do pol. e |
| é | ɛ: | dwa razy dłuższe e |
| ei | ɛj | pol. ej |
| f | f, v | pol. f, w wygłosie i przed n reprezentuje /v/, np. nef, czyt. /nev/ |
| g | g | pol. g |
| h | h | ang. h w hill; brak polskiego odpowiednika |
| hw | ʍ | bezdźwięczne w; jak w ang. wheel, whale (tylko wtedy, kiedy ich wymowa różni się od weal, wail); brak polskiego odpowiednika |
| i | i, j | pol. i; przed samogłoską ma wartość pol. j, np. Ioreth = Joreth |
| l | l, ʎ | pol. l, ale pomiędzy e/i a spółgłoską wymawiane jak ʎ (wym. jak li w pol. milion); jest bezdźwięczne po bezdźwięcznych szczelinowych (np. th, f) |
| lh | l̥ | bezdźwięczne l, jak „l” w otoczeniu spółgłosek bezdźwięcznych (np. „myśl”) |
| m | m | pol. m |
| n | n, ŋ | pol. n, ale przed c i g wymawiane jak ŋ |
| ng | ŋ, ŋg | zazwyczaj wymawiane jak ŋ (jak n w angina), ale pomiędzy samogłoskami albo przed r, l, w jak ŋg (jak ng w angina) |
| o | ɔ | pol. o |
| p | p | pol. p |
| ph | f, ff | pol. f, ale jako f: wszędzie tam, gdzie wywodzi się od -pp-; |
| r | r | pol. r |
| rh | r̥ | bezdźwięczne r, jak „r” w otoczeniu spółgłosek bezdźwięcznych (np. „krtań”) |
| s | s | pol. s |
| t | t | pol. t |
| th | θ | jak bezdźwięczne th w ang. path; brak polskiego odpwiednika |
| u | u | pol. u |
| ú | u: | taki sam dźwięk jak u, ale dwa razy dłuższy; brak pol. odpowiednika |
| ui | uj | pol. uj |
| v | v | pol. w; nieużywane na końcu wyrazu; patrz f. |
| w | w | pol. ł |
| y | y | jak u we fr. vu; brak polskiego odpowiednika |
Linki zewnętrzne
- Artykuł z Ardalambion przetłumaczony przez Gwidona S. Naskrenta
- Kurs sindarinu na tolkien.cyberdusk.pl. tolkien.cyberdusk.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-12-30)].
- Kurs sindarinu autorstwa Thorstena Renka przetłumaczony przez Adaneth
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.