Skurcze
| Państwo | |
|---|---|
| Obwód | |
| Rejon | |
| Powierzchnia |
15,86 km² |
| Populacja |
|
| • liczba ludności |
503 |
| • gęstość |
31,72 os./km² |
| Nr kierunkowy |
+380 3379 |
| Kod pocztowy |
45710 |
Położenie na mapie hromady Torczyn | |
Położenie na mapie Ukrainy | |
Położenie na mapie obwodu wołyńskiego | |
Położenie na mapie rejonu łuckiego | |
Skurcze (ukr. Скірче) – wieś na Ukrainie w rejonie łuckim obwodu wołyńskiego. Ludność liczy 503 osób[kiedy?]. Znane w dokumentach historycznych od 1609 r.
Historia
Pod koniec XIX w. duża wieś o ludności mieszanej w gminie Czaruków w powiecie łuckim Gubernia wołyńska[1].
W latach 30. XX w. liczyła 179 zagród. Znajdował się tu kościół, cerkiew prawosławna i szkoła powszechna z polskim językiem wykładowym. We wsi i należących do niej koloniach mieszkało około 70 rodzin polskich (katolickich) liczących około 310 osób. Polacy byli zgrupowani głównie na kol. Stupnik, Mołyszów, Kolinowiec i w osiedlu Bazylia[2].
Kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Pierwszy kościół, pw. Wniebowzięcia NMP i św. Jana Chrzciciela, murowany, z cegły, ufundował i wyposażył w 1609 r. Jan Charlęski – podkomorzy łucki. Kolejną dotacją obdarował kościół w 1613 r. Krzysztof Charlęski – dworzanin królewski (wieś Krowatka). Kościół został konsekrowany w 1639 r. przez bp. Andrzeja Gębickiego.
Nowy, murowany, empirowy, został wybudowany w 1803 r. staraniem Stanisława Zagórskiego – podstolego wołyńskiego, właściciela Skurczów. Kościół konsekrował w 1809 r. bp Józef Podhorodeński. W 1857 r. został on odnowiony przez ks. Fortunata Feliksa Zagórskiego – miejscowego proboszcza.
W 1938 r. parafia liczyła 1736 wiernych i należały do niej następujące miejscowości: Skurcze, Andrzejówka[3], Białostok, Biskupicze, Błudów, Bubnów, Czarny Las[4], Dębinka, Dziesięcina, Ferma Sadowska (Puhaczówka[5]), Hać, Horzwin, Kalinowiec[6], Kozakowa Dolina, Krasny Sad, Król-Podolce[7], Marusia, Motyszów[3], Mychlin, Pomorzanka[8], Pustomyty, Sielisko[9], Tuliczów[10], Umańce, Watyn, Watyniec, Wojutyn, Wojutyńska kol., Zabary, Żurawiec[11].
Podczas rzezi wołyńskiej (1943 r.) w miejscowym majątku ziemskim stacjonowała 20-osobowa niemiecka załoga. Po pierwszych napadach ukraińskich nacjonalistów Niemcy wydali Polakom 25 sztuk broni. Dało to podstawę dla funkcjonowania samoobrony, z czasem podporządkowanej Armii Krajowej. Mimo to UPA zdołała zamordować w Skurczach 14 Polaków. Przeciwnikowi zadano straty w wysokości czterech zabitych. Niemcy wycofali się ze Skurczów 14 stycznia 1944 wraz z częścią Polaków, w tym proboszczem Stanisławem Grzesiakiem. Następnego dnia, pod osłoną samoobrony, do Łucka wyjechało 150 Polaków. Około 40 osób pozostało w kolonii Kalinowiec, gdzie część z nich wkrótce padła ofiarą zbrodni UPA. Opuszczone polskie zagrody zostały spalone, podobnie jak kościół parafialny[12].
Do 2020 w rejonie horochowskim[13].
Przypisy
- ↑ Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XV cz. 2. Warszawa: 1880-1902, s. 592.
- ↑ Kolonia SKURCZE. Gromada Skurcze, gmina Czaruków, powiat Łuck, woj. wołyńskie. Рarafia Skurcze. [dostęp 2017-04-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-29)].
- ↑ a b Przed 1939 r.: Gmina Czaruków, Powiat łucki, Województwo wołyńskie
- ↑ Czarny Las, gm. Torczyn, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 354.
- ↑ Przed 1939 r.: Gmina Torczyn, Powiat łucki, Województwo wołyńskie
- ↑ Nie istnieje, obecnie część w. Skurcze
- ↑ Obecnie część wsi Pustomyty
- ↑ Przed 1939 r.: Gmina Świniuchy, Powiat horochowski, Województwo wołyńskie
- ↑ Obecnie Tertki (Тертки) na zach. od wsi Wojutyn
- ↑ Tuliczew, obecnie nie istnieje, na zach. od Watyniec
- ↑ Skurcze (parafia) [online], www.wolhynia.pl [dostęp 2017-04-04] (pol.).
- ↑ Władysław Siemaszko, Ewa Siemaszko, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na ludności polskiej Wołynia 1939–1945, t. 1, Warszawa: „von borowiecky”, 2000, s. 547-549, ISBN 83-87689-34-3, OCLC 749680885.
- ↑ Про утворення та ліквідацію районів [online], Офіційний вебпортал парламенту України [dostęp 2025-04-01] (ukr.).
Linki zewnętrzne
- Skurcze, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 592.
- Скірче (Skurcze) na stronie Rady Najwyższej Ukrainy
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.