Skuszew

Skuszew
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Powiat

wyszkowski

Gmina

Wyszków

Liczba ludności (2021)

754[2][3]

Strefa numeracyjna

29

Kod pocztowy

07-201[4]

Tablice rejestracyjne

WWY

SIMC

0523270[5]

Położenie na mapie gminy Wyszków
Mapa konturowa gminy Wyszków, w centrum znajduje się punkt z opisem „Skuszew”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Skuszew”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Skuszew”
Położenie na mapie powiatu wyszkowskiego
Mapa konturowa powiatu wyszkowskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Skuszew”
Ziemia52°35′00″N 21°28′44″E/52,583333 21,478889[1]
Multimedia w Wikimedia Commons

Skuszew – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Wyszków[6][5]. Ma status sołectwa[7].

Integralne części wsi Skuszew[6][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0523287 Giziewiczka osada leśna
0523293 Kółko kolonia

Liczba ludności

W 1827 roku Skuszew liczył 196 mieszkańców w 26 domach, w 1882 roku Skuszew liczył już 39 domów[8]. W 1921 roku liczba mieszkańców wynosiła 389 osób (w tym 10 wyznania mojżeszowego) w 53 domach[9]. W 2021 roku liczba ludności wynosiła 754 osoby[10].

Historia

Prehistoria

W ramach prac archeologicznych w okolicy, odnaleziono inwentarz krzemieniarski datujący osadnictwo ludzkie na co najmniej czasy kultury pucharów lejkowych[11].

Średniowiecze

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z XIII w., gdy Bolesław I w 1239 r. darował wieś templariuszom[12]. W 1378 roku Skuszewo było jedną z miejscowości, z których wyszkowski proboszcz pobierał dziesięcinę[13]. W Księstwie mazowieckim należał do najstarszych dóbr książęcych w okolicy z ośrodkiem w Kamieńcu, obejmujących Puszczę Kamieniecką i Jadowską(obok wsi Jadowo, Tłuściec, Płatokowica i Morzyczyn łącznie dawały 77 włók ziemi)[14][15].

Nowożytność

Od inkorporacji Mazowsza do Królestwa Polskiego, wieś królewska Skuszewo leżała w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiego[16], stanowiąc część dóbr królewskich ("królewszczyznę") starostwa kamienieckiego.

Od połowy XVII wieku wieś została nadane siostrom wizytkom w Warszawie przez króla Jana II Kazimierza jako część dóbr kamienickich[17].

Jeszcze pod koniec XVIII wieku, Skuszew należał do parafii wyszkowskiej, jednak wskutek rozbiorów parafia ta utraciła tereny zabużańskie[13].

XIX i XX wiek

Po rozbiorach Skuszew znalazł się w cyrkule mińskim w prowincji Nowa Galicja w granicach państwa Habsburgów, a następnie w Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim. Od 1821 roku Skuszew trafił w drodze wymiany z caratem do rodu Zamoyskich (klucz jadowski)[18], którzy władali wsią do uwłaszczenia chłopów w 1864 roku, a pobliskimi łąkami nadbużańskimi i lasami do reformy rolnej w 1944 roku[19][20].

W latach 1844–1915 i 1918–25, wieś należała do gminy Zabrodzie w powiecie radzymińskm w guberni warszawskiej [21], a po odzyskaniu niepodległości w województwie warszawskim. Od 1925 roku Skuszew należał do gminy Kamieńczyk w powiecie radzymińskim[22]. Od 1933 roku działała gromada Skuszew (Skuszew, Kółko, Latoszek, Suwiec, gajówka Giziewiczka, gajówka Rogówka, gajówka Skuszew).

W latach 1943 r. wieś została całkowicie spalona (spłonęły 83 zagrody) przez partyzantów sowieckich lub PPR w ramach retorsji za wspieranie przez ludności partyzantki innej niż komunistyczna[23].

Po II wojnie światowej

1 lipca 1952 włączony do Wyszkowa[24], 5 października 1954 ponownie wyłączony jako samodzielna wieś[25]. Od 1973 roku w gminie Wyszków[26].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego w powiecie wyszkowskim.

Instytucje państwowe i religijne

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia NMP w Kamieńczyku nad Bugiem[27]. W Skuszewie znajduje się kaplica.

Do 2019 roku działała szkoła podstawowa[28].

W Skuszewie działa Stowarzyszenie „Łączy nas Skuszew”.

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 124314.
  2. ↑ Wieś Skuszew w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2025-04-02], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  3. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2025-04-02].
  4. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1159 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  5. ↑ a b c GUS. Rejestr TERYT
  6. ↑ a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  7. ↑ Strona gminy, sołectwa
  8. ↑ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom III - wynik wyszukiwania - DIR [online], dir.icm.edu.pl [dostęp 2026-02-25].
  9. ↑ Pierwszy powszechny spis Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 września 1921 roku : Mieszkania. Ludność. Stosunki zawodowe : Województwo warszawskie.
  10. ↑ Wieś Skuszew (mazowieckie) » mapy, GUS, nieruchomości, regon, kod pocztowy, atrakcje, wypadki drogowe, kierunkowy, edukacja, demografia, tabele, zabytki, statystyki, linie kolejowe, liczba ludności [online], Polska w liczbach [dostęp 2026-02-25].
  11. ↑ M. Wąs, „Materiały krzemienne – od późnego paleolitu do epoki brązu”, w: Od paleolitu do nowożytności. Archeologiczne badania na terenie budowy obwodnicy Wyszkowa, „Gdańskie Studia Archeologiczne”, nr 1, Gdańsk 2007.
  12. ↑ M.Gomółka, Nowe spojrzenie na pobyt templariuszy w ziemi łukowskiej w świetle bulli papieża Aleksandra IV z 1 lutego 1257 r, w: Templariusze. Historia i dziedzictwo pod red. Tomasza Sajko i Kamila Wasilkiewicza, Wydawnictwo Rys, Gniezno-Poznań, 2025, s.89,96.
  13. ↑ a b J. Szczepański, Dzieje Wyszkowa i okolic,,1998, s.42.
  14. ↑ Marta Piber-Zbieranowska, Księstwo Mazowieckie u progu inkorporacji. Charakterystyka obszaru około 1526 r. (część południowa), „Studia Geohistorica” (9), 2021, s. 95–113, DOI: 10.12775/SG.2021.06, ISSN 2300-2875 [dostęp 2026-02-20].
  15. ↑ AGAD, ASK I 27, k. 733.
  16. ↑ Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
  17. ↑ I. Gieysztorowa, A. Zahorski, J. Łukasiewicz, Cztery Wieki Mazowsza, Warszawa 1968, s. 98.
  18. ↑ Kuryer Litewski. 1821, Ner 3 (7 stycznia) + dod., „Biblioteka Jagiellońska, 1690 IV czasop.”, 7 stycznia 1821 [dostęp 2026-02-20].
  19. ↑ Dz. U. z 1944 r. Nr 4, poz. 17 Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolne.
  20. ↑ Tabelaryczny spis majątków objętych reformą rolną z 1944 r. opracowany na podstawi archiwaliów. Dokumentacja publikacji Wykaz majątków wielkiej własności ziemskiej w Polsce objętych dekretem o reformie rolnej z 6 IX 1944 r., oprc. Tadeusz Epsztein, Agnieszka Epsztein, Jan Epsztein.
  21. ↑ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIII - wynik wyszukiwania - DIR [online], dir.icm.edu.pl [dostęp 2026-02-20].
  22. ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 lutego 1925 r. o zmianie granic gminy wiejskiej Kamieńczyk w powiecie radzymińskim (Dz.U. 1925 nr 18 poz. 134).
  23. ↑ Sprawozdanie MSW (rządu na uchodźtwie) z sytuacji w ruchu komunistycznym za czas 18 sierpnia do 10 września 1943 r.
  24. ↑ Dz.U. 1952 nr 26 poz. 177
  25. ↑ Uchwała Nr VI/10/17/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu pułtuskiego; w ramach Zarządzenia Nr Or. V-0/1/54 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 29 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 4 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 11, Poz. 67)
  26. ↑ Uchwała Nr XX/93/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 1 grudnia 1972 w sprawie utworzenia gmin w województwie warszawskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Warszawie z dnia 12 grudnia 1972, Nr 20, Poz. 407).
  27. ↑ Opis parafii na stronie diecezji
  28. ↑ INFOSTRONY: Adam Podemski, Radni zagłosowali za zamiarem likwidacji [online], www.wyszkowiak.pl [dostęp 2026-02-20] (ang.).

Linki zewnętrzne

Gmina Wyszków
Wsie
Osada leśna
Integralne
części wsi
Wyszków
Części miasta wg TERYT
Dawne części miasta

Herb Wyszkowa

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya