Smólsk
| wieś | |
 Pałacyk w Smólsku | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (III 2011) |
304[2] |
| Strefa numeracyjna |
54 |
| Kod pocztowy |
87-853[3] |
| Tablice rejestracyjne |
CWL |
| SIMC |
0871953 |
Położenie na mapie gminy wiejskiej Włocławek  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego  | |
Położenie na mapie powiatu włocławskiego  | |
 52°36′09″N 18°58′17″E/52,602500 18,971389[1]
| |
Smólsk – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Włocławek.
Wieś duchowna, własność kapituły włocławskiej, położona była w II połowie XVI wieku w powiecie brzeskokujawskim województwa brzeskokujawskiego[4]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 304 mieszkańców[2]. Jest siódmą co do wielkości miejscowością gminy Włocławek.
Historia
Najstarsza pisana wzmianka o osadzie pojawiła się w dokumencie z 1250 roku. Pierwszym znanym właścicielem Smólska był Borsza herbu Pomian wzmiankowany w dokumentach z lat 1399–1409. Ród Pomianów należał do najbliższego otoczenia Władysława Łokietka i Kazimierza Wielkiego. Przed rokiem 1745 majątek stał się własnością rodziny Sokołowskich herbu Pomian. Prawdopodobnie około 1824 roku zrealizowali oni planowaną budowę nowego pałacu, o czym zaświadcza inwentarz dóbr smólskich. W 1842 Smólsk od Jana Kantego Sokołowskiego nabył Prot Pius Mielęcki, żonaty z córką Jana Kantego, Wandą. W 1859 dokonał on podziału dóbr – Smólsk wraz z folwarkami i przyległościami otrzymał jego starszy syn Jan. Przed 1881 dobra weszły w posiadanie Michaliny z Sokołowskich Morzyckiej, siostry Wandy Mielęckiej. W 1914 przejął je jej wnuk, Jan Woyda.
W czasie bitwy toczonej pod Włocławkiem 12-13 listopada 1914 roku w pałacu wybuchł pożar, który uszkodził zewnętrzne mury budowli. Po odnowieniu otrzymały one nowe otynkowania, znacznie skromniejsze niż pierwotne. W 1917 posiadłość kupili Stefan Zygmunt i Joanna Olszowscy. Pod koniec II wojny światowej folwark i pałac zostały obrabowane i zniszczone najpierw przez uciekających Niemców, a potem żołnierzy radzieckich. W 1945 pałac został przejęty przez Skarb Państwa. Od 1956 roku mieściła się w nim szkoła podstawowa. W 1985 roku pałac został wpisany do ogólnopolskiego rejestru zabytków. Od 2004 roku znajduje się w prywatnych rękach. Od tego czasu rozpoczęły się prace związane z odrestaurowaniem zespołu pałacowo-parkowego.
W miejscowości była stacja kolei wąskotorowej Smólsk.
Zabytki
Według rejestru zabytków NID[5] na listę zabytków wpisany jest zespół pałacowy, 1 ćw. XIX w., k. XIX w., nr rej.: 165/A z 5.06.1985: pałac i park.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 125517.
- ↑ a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1182 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ Zenon Guldon, Rozmieszczenie własności ziemskiej na Kujawach w II połowie XVI w., Toruń 1964, s. 55.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo kujawsko-pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026, s. 118 [dostęp 2016-02-28].
Bibliografia
- Stanisław Kunikowski: Materiały do dziejów rezydencji w Polsce. T. 1: Kujawy wschodnie. Cz. 2. Włocławek: Włocławskie Towarzystwo Naukowe, 2001. ISBN 83-88115-35-9. (pol.).
- Marek Kujawa polskiezabytki.pl: Smólsk. www.polskiezabytki.pl/, 2011. [dostęp 2016-02-28].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.