Smolacy
Smolacy, zwani też w Polsce puszkarzami lub harnikami – ludzie najemni, powoływani (XVII–XIX wiek) przez władze państwowe lub poszczególnych feudałów do śledzenia i poskramiania górskich opryszków. Smolacy werbowani byli niemal wyłącznie spośród miejscowych górali, w tym nierzadko z byłych zbójników.
Była to zbrojna milicja (straż zamkowa) – opłacana w Polsce przez starostów na podstawie uchwał sejmikowych szlachty, bądź władz poszczególnych komitatów na ziemiach austro-węgierskich w celu obrony spraw publicznych – ad privatos usus być nie mają. Smolacy mieli ścigać zbójników karpackich, którzy grasowali w górach i napadali na dwory, kupców, kościoły itd. Wykonywali również zadania policyjne np. starosta sanocki Franciszek Mniszech posługuje się nimi przy egzekwowaniu prawa, nasyłając smolaków na Piotra Bala w Hoczwi, aby przeprowadzić „intromisję z trybunalskiego dekretu”.
Nazwa oddziałów pochodzi od rodzaju odzieży używanej przez wojska czeskie. Smolakami dowodzili oficerowie pochodzenia szlacheckiego. Oddziały poszczególnych ziem w pasie podkarpackim mogły liczyć od 3 do 5 chorągwi po 80–100 ludzi.
Oddziały te nie były szczególnie skuteczne, jeśli chodzi o poprawę bezpieczeństwa na drogach. Dopiero wprowadzenie po obu stronach gór porządków austriackich (1772) doprowadziło do kresu zbójnictwa.
Bibliografia
- Zdzisław Piasecki. Byli chłopcy, byli – zbójnictwo karpackie. 1973.
- Władysław Łoziński. Prawem i lewem: obyczaje na Czerwonej Rusi w pierwszej połowie XVII wieku.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.