Smolany Sadek

Smolany Sadek
przysiółek wsi
Ilustracja
Wjazd od drogi 685
Państwo

 Polska

Województwo

 podlaskie

Powiat

hajnowski

Gmina

Hajnówka

Część miejscowości

Nowosady

Liczba ludności (2015)

24[2]

Strefa numeracyjna

85

Kod pocztowy

17-200[3]

Tablice rejestracyjne

BHA

SIMC

0029877[4]

Położenie na mapie gminy wiejskiej Hajnówka
Mapa konturowa gminy wiejskiej Hajnówka, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Smolany Sadek”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko prawej krawiędzi nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Smolany Sadek”
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa konturowa województwa podlaskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Smolany Sadek”
Położenie na mapie powiatu hajnowskiego
Mapa konturowa powiatu hajnowskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Smolany Sadek”
Ziemia52°48′56″N 23°36′43″E/52,815556 23,611944[1]
Multimedia w Wikimedia Commons

Smolany Sadek – przysiółek wsi Nowosady w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Hajnówka[5][4][6].

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa białostockiego.

Według stanu z 31 grudnia 2012 mieszkało tu 22 stałych mieszkańców[7].

Historia

Smolany Sadek to osada powstała pierwotnie jako uroczysko, założono ją w XVIII w[8]. Pierwszym znanym mieszkańcem Smolanego Sadku (1795) był strażnik Puszczy Białowieskiej Daniło Wróblewski (prawdopodobnie od jego rodziny pochodziła gwarowa nazwa wsi nazwa wsi Worobieje)[9]. Przed wsią stały prawosławne krzyże wotywne w celu ochrony wsi i mieszkańców. Na południowy wchód od wsi na delikatnym wzniesieniu znajdował się drewniany wiatrak[10].

Smolany Sadek i pobliskie niewielkie wsie były zakładane w celu opieki nad Puszczą Białowieską przez leśną straż, zwaną także strażą augustowską.[11]

Po uwłaszczeniu chłopów w 1861 r. mieszkańcy wsi nabywali grunty w pobliżu wsi[12]. Na mapach rosyjskich z 1866 roku miejscowość widnieje pod nazwą Stare Nowosady, choć najprawdopodobniej nazwa ta powstawała w wyniku błędu. W 1885 roku we wsi znajdowało się 7 domostw[10].

Według spisu ludności z 30 września 1921 roku w Smolanym Sadku zamieszkiwało 30 osób, wszyscy mieszkańcy zadeklarowali wyznanie prawosławne, gdzie 29 osób wskazało narodowość Białoruską i 1 osoba Rosyjską[13].

200 letni dąb na skraju lasu

10 czerwca 1942 Niemcy zmusili mieszkańców do opuszczenia gospodarstw w ciągu czterech godzin. Wieś hitlerowcy doszczętnie spalili[14].

Obecnie miejscowość układa się w typowy dla okolic kształt ulicówki, a we wsi znajduje się 10 domostw (stan na rok 2024). Na północ od wsi w oddziale leśnym 73D rosną ponad 200 letnie dęby, leży kilka głazów narzutowych oraz znajduje się aleja lip mająca ponad 350 metrów długości, biegnąca prostopadle do miejscowości na skraju Puszczy Ladzkiej[15].

  • Aleja lipowa za wsią Smolany Sadek
  • Aleja Lip o długości ok. 350 metrów
    Aleja Lip o długości ok. 350 metrów
  • Głaz narzutowy
    Głaz narzutowy

Religia

Prawosławni mieszkańcy wsi należą do parafii Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Dubinach[16], a wierni kościoła rzymskokatolickiego do parafii św. Jana Chrzciciela w Narewce[17].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 125235.
  2. ↑ Strona gminy. Statystyka ludności na 31.12.2015 [dostęp 2021-01-09]
  3. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 829 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. ↑ a b GUS. Rejestr TERYT
  5. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  6. ↑ KSNG: Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części. opublikowany [w:] Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP) ze zmianami w Dz. U. z 2015 r. poz. 1636 (ISAP). [dostęp 2018-01-06]. (pol.).
  7. ↑ Statystyka ludności na 31 grudnia 2012 r.. Urząd Gminy Hajnówka. [dostęp 2013-09-15].
  8. ↑ Spis uroczysk Puszczy Białowieskiej – Jan Jerzy Karpiński (1937)
  9. ↑ Kondratiuk 1974 ↓, s. 23.
  10. ↑ a b Mapy rosyjskie i polskie z 1866, 1886 i 1929 roku
  11. ↑ Gmina Narew. Udział w akcji „Szkoła pamięta”.
  12. ↑ Sosna i Troc-Sosna 2009 ↓, s. 160.
  13. ↑ Skorowidz miejscowości 1924 ↓, s. 9.
  14. ↑ Józef Fajkowski, Jan Religa, Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945, Warszawa 1981, s. 36.
  15. ↑ BDL – Bak Danych o Lasach
  16. ↑ Prawosławne parafie w Dubinach
  17. ↑ Opis parafii na stronie diecezji

Bibliografia

  • Województwo białostockie. W: Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej. Opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 5. Warszawa: GUS, 1924.
  • Grzegorz Sosna, Antonina Troc-Sosna: Łosinka – Parafia na skraju Puszczy Ladzkiej. pod red. Doroteusza Fionika. Bielsk Podlaski – Ryboły: Stowarzyszenie Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach, 2009, s. 160. ISBN 978-83-925074-8-2.
  • Michał Kondratiuk: Nazwy miejscowe południowo-wschodniej Białostocczyzny. Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk: Ossolineum: 1974.

Linki zewnętrzne

Gmina Hajnówka
Wsie
Kolonia
Osady
Części wsi
Przysiółki wsi
Uroczysko

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya