Sorø
| stolica Zelandii | |||
 Akademia w Sorø | |||
| |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Region | |||
| Gmina | |||
| Data założenia |
XII w. | ||
| Burmistrz |
Ivan Hansen | ||
| Populacja (2008) |
| ||
| • liczba ludności |
7535 | ||
| Kod pocztowy |
4180 | ||
Położenie na mapie Zelandii  | |||
Położenie na mapie Danii  | |||
 55°26′N 11°33′E/55,433333 11,550000
| |||
Sorø – miasto w Danii, stolica gminy Sorø i regionu Zelandia, położone na wyspie Zelandia. Ma 7535 mieszkańców (2008). W latach 1970-2006 siedziba okręgu Zelandia Zachodnia i dawnej gminy Søro.
Geografia
Sorø leży na środkowo-zachodniej Zelandii, w połowie drogi między Ringsted (16 km) i Slagelse (14 km), 76 km na zachód od Kopenhagi. Miasto jest położone na przesmyku pomiędzy dwoma jeziorami: Sorø Sø i Tuelsø, na północ od przystanku kolejowego Frederiksberg, położonego przy linii kolejowej Kopenhaga-Korsør.
Historia
Sorø zostało założone w XII w. Nazwa miasta oznacza miejsce podmokłe, co zgadza się w pełni z rzeczywistością, jako że Sorø jest z trzech stron otoczone jeziorami. W 1142 r. powstał tutaj klasztor benedyktynów założony z polecenia biskupa Absalona, a w 1161 na jego miejscu klasztor cystersów. Kościół klasztorny stał się mauzoleum grobowym rodu Hvide i kilku królów Danii. W budynkach poklasztornych z polecenia Chrystiana IV zorganizowano w 1623 r. Akademię, w miejsce wcześniej istniejącej szkoły. W 1638 Sorø otrzymało prawa miasta handlowego[1]. Osada rozwinęła się po zwolnieniu osadników od płacenia podatków. Położenie Sorø, pośród kompleksów leśnych i jezior, z dala od głównych szlaków handlowych, hamowało rozwój miasteczka. W latach 1658–1660 okupacyjne wojska szwedzkie zadały znaczne szkody lokalnej akademii, mniejsze miasteczku. Sorø spłonęło w 1693. W XVIII w. w Sorø stacjonował garnizon wojskowy. W 1799 Sorø zostało siedzibą prowincji Sorø Amt. Miasteczko znalazło się pod okupacją angielską w 1807, a rok później stacjonowały tutaj oddziały hiszpańskie. W tym czasie liczba mieszkańców wynosiła zaledwie 600 osób[1]. W XIX w. miasto otrzymało połączenie kolejowe z Kopenhagą poprzez stację kolejową, którą wybudowano w sąsiedniej miejscowości, Frederiksberg, która graniczy od południa z Sorø. Budowa linii kolejowej (1856) oraz wcześniejsza (1808) budowa drogi w kierunku wschodnim, doprowadziły do przełamania wielowiekowej izolacji osady i wzrostu liczby mieszkańców. W 1850 było ich już 950[1]. Po usunięciu dawnych bram i innych budowli ograniczających rozbudowę, doszło w II połowie XIX w. do powiększenia miasteczka. Od 1840 datuje się rozwój drobnej wytwórczości (fabryki, rzeźnia). W połowie XX w. Sorø wraz z przyległym Frederiksbergiem liczyło ok. 7000 mieszkańców[1].
Herb Sorø
Herb miasta powstał w 1468 r. jako pieczęć opata miejscowego klasztoru i dopiero po rozwiązaniu klasztorów w okresie reformacji, został przyjęty jako pieczęć miejska (ok. 1536 r.). Przedstawia w polu błękitnym białe godła: rękę trzymającą pastorał pomiędzy dwoma sześcioramiennymi gwiazdami i półksiężycem. Herb został oficjalnie zatwierdzony rezolucją królewską w 1903 r., kiedy to również ustalono barwy herbu, a w 1991 r. dokonano drobnych poprawek usuwając z grzbietu pastorału perły, których nie było pierwotnie.
Zabytki
Kościół klasztorny z XII w. zbudowany na planie krzyża łacińskiego. W kościele pochowani są biskup Absalon, Ludvig Holberg i następujący monarchowie duńscy:[2]
- król Krzysztof II (zm. 1332)
- i jego żona królowa Eufemia pomorska (zm. 1330)
- król Waldemar IV (zm. 1375)
- król Olaf II (zm. 1387; był również królem Norwegii jako Olaf IV).
Akademia w Sorø (Sorø Akademi) - obecny budynek wybudowano w latach 1822-27 po pożarze poprzedniego w 1813 r.
Budynek starej karczmy z lat 1624-25, mieszczący od 1916 r. lokalne muzeum historyczne.
Hotel Postgården z XVIII w.
Apteka z ok. 1840 r.
Zachodniozelandzkie Muzeum Sztuki (Vestsjællands Kunstmuseum) - założone w 1943 r. Posiada kolekcję duńskiego malarstwa od XIV do XX w., z dużym zbiorem sztuki XVIII wiecznej.
Inne
Miasto posiada szkołę gospodarstwa domowego i szkołę handlową. Rozwinięty przemysł spożywczy oraz maszynowy[3].
Przypisy
- ↑ a b c d J. P. Trap: Danmark. Sorø Amt, Gads Forlag, Kopenhaga 1954, str. 632
- ↑ Lista pochówków królewskich w Sorø. [dostęp 2012-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-05-26)].
- ↑ Sorø, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-03-29].
Bibliografia
- Lademann, t. 26, str. 183, Kopenhaga 1987, ISBN 87-15-06078-0
- Kay Nielsen, Danmarks kongelige familier i 1000 år, Ib Askholm, wyd. 1. udg., 1. opl, [Rødovre]: Askholm, 2007, ISBN 978-87-91679-09-4, OCLC 254232649.
- J. P. Trap: Danmark. Sorø Amt, Gads Forlag, Kopenhaga 1954
- Værd at se i Danmark. Seværdigheder fra A-Å, Høst & Søn, Kopenhaga 1998, ISBN 87-14-29436-2
- Jakob H Zeuthen, Bogen om danske kommunevåbener, Franz Sedivy, wyd. 1. udg, [København]: Aschehoug Forlag, 2000, ISBN 87-11-12863-1, OCLC 48379228.
Linki zewnętrzne
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.