Spiroergometria
Spiroergometria (test wysiłkowy sercowo-płucny, ang. ergospirometry, cardiopulmonary exercise test, CPET, CPX) – badanie medyczne służące do diagnostyki odpowiedzi na wysiłek fizyczny układów krążenia i oddechowego oraz metabolizmu układu mięśniowego. Metoda ta stosowana jest w diagnostyce medycznej sportowców wyczynowych, a ostatnio również sportowców amatorów i osób dbających o swoją kondycję fizyczną.
Zastosowanie
Test jest wykorzystywany w kardiologii, pulmonologii, medycynie sportowej i rehabilitacji. Przeprowadzane w celu diagnostyki różnicowej przyczyn duszności wysiłkowej oraz oceny wydolności oddechowej, tolerancji wysiłku fizycznego i rokowania w przebiegu choroby serca lub płuc (m.in. przed przeszczepem serca lub przed wszczepieniem układu resynchronizującego CRT). Jest też wykorzystywany w ocenie wydolności fizycznej przed rozpoczęciem treningu fizycznego i do oceny postępów w ramach jego realizacji.
Wykonanie
Wysiłek fizyczny wykonywany jest przez osobę badaną na bieżni lub cykloergometrze. Obciążenie wysiłkiem jest kontrolowane przez komputer, zgodnie z protokołem badania (według m.in. Bruce’a, Naughtona lub Balke’a). Badanie jest oparte na elektrokardiograficznej próbie wysiłkowej z monitorowaniem ciśnienia tętniczego krwi, czynności serca, zmian odcinka ST, wystąpienia zaburzeń rytmu i przewodzenia. Wydychane przez badanego powietrze jest poddawane ocenie spirometrycznej celem wykrycia ewentualnej obturacji (pomiar wskaźnika Tiffeneau oraz FEV1) oraz określenia pojemności życiowej płuc (VC). Równocześnie analizowane są stężenia tlenu i dwutlenku węgla w wydychanym powietrzu. Daje to możliwość dokonania analizy przemian metabolicznych zachodzących w organizmie w trakcie wysiłku. Ryzyko wystąpienia zgonu podczas badania jest niskie i wynosi 2 do 5 na 100000 testów.
Oceniane parametry
| Parametr | Jednostka | Opis |
|---|---|---|
| szczytowe pochłanianie tlenu (VO2max) | [l/min] lub [ml/kg/min] | objętość tlenu dostarczonego do organizmu w ciągu minuty (opcjonalnie w przeliczeniu na kilogram masy ciała); jeden z najpopularniejszych wskaźników wydolności fizycznej, zwłaszcza wydolności tlenowej (intensywność treningu jest wyrażana jako procent VO2max) |
| wydalanie dwutlenku węgla (VCO2) | [l/min] lub [ml/kg/min] | objętość wydalonego z organizmu dwutlenku węgla w ciągu minuty |
| wentylacja minutowa (VE) | [l/min] | objętość powietrza, które przepływa przez płuca w ciągu jednej minuty |
| równoważnik wentylacyjny dla tlenu (VE/VO2) | – | objętość wdychanego powietrza potrzebnego do pochłonięcia jednego litra tlenu |
| równoważnik wentylacyjny dla dwutlenku węgla (VE/VCO2) | – | objętość wydychanego powietrza potrzebnego do wydalenia jednego litra dwutlenku węgla |
| puls tlenowy (VO2max/HR) | [ml] | objętość tlenu pochłoniętego podczas jednego cyklu pracy serca |
| próg beztlenowy (AT) | [l/min] lub [ml/kg/min] | etap wysiłku, w którym beztlenowe procesy metaboliczne zaczynają przeważać nad przemianami tlenowymi |
| rezerwa oddechowa (BR) | [l/min] | różnica pomiędzy wentylacja na szczycie wysiłku a wentylacją spoczynkową |
| wskaźnik wymiany oddechowej (RER=VCO2/VO2) | – | stopień wykorzystania beztlenowych przemian energetycznych podczas trwania wysiłku |
| ciśnienie tlenu w powietrzu końcowowydechowym (PETO2) | [mmHg] | ciśnienie tlenu na końcu wydechu |
| ciśnienie dwutlenku węgla w powietrzu końcowowydechowym (PETCO2) | [mmHg] | ciśnienie dwutlenku węgla na końcu wydechu |
Przeciwwskazania do testu wysiłkowego
- Bezwzględne:
- świeży zawał serca;
- ostry zator tętnicy płucnej;
- niestabilna dławica piersiowa;
- niestabilne zaburzenia rytmu serca;
- niewyrównana niewydolność serca;
- ciężkie zwężenie zastawki aortalnej;
- ostre zapalenie mięśnia sercowego lub osierdzia, czynne zapalenie wsierdzia;
- niewyrównana nadczynność tarczycy;
- niepełnosprawność ruchowa uniemożliwiająca wykonanie próby.
- Względne:
- migotanie przedsionków z niekontrolowaną czynnością komór;
- tachyarytmie lub bradyarytmie;
- zaawansowany blok przedsionkowo-komorowy;
- zaburzenia elektrolitowe;
- zwężenie pnia lewej tętnicy wieńcowej lub jego odpowiednik;
- umiarkowana stenoza aortalna;
- kardiomiopatia przerostowa;
- upośledzenie umysłowe uniemożliwiające współpracę z badanym.
Bibliografia
- Balsam P: Czym jest ergospirometria?. [dostęp 2010-08-08].
- Chwyczko T., Sterliński M: Ergospirometria – podstawy badania i jego zastosowanie u pacjentów kwalifikowanych do terapii resynchronizującej. [dostęp 2011-12-22].
- Podolec P., Tomkiewicz-Pająk L.: „Znaczenie kliniczne wysiłkowych testów spiroergometrycznych u sportowców” w „Kardiologia sportowa” pod red. Braksator W., Mamcarz M., Dłużniewski M., Via Medica 2007, ISBN 83-60072-46-9, s. 63–74.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.