Stamen Grigorow

Stamen Grigorow

Stamen Grigorow ok. 1918 roku
Data i miejsce urodzenia	1878 Studen izwor
Data i miejsce śmierci	1945 Sofia
Zawód, zajęcie	lekarz
Multimedia w Wikimedia Commons

Stamen Gigow Grigorow (bułg. Стамен Гигов Григоров; ur. 27 października 1878 w Studenem izworze, zm. 27 października 1945 w Sofii) – bułgarski lekarz, bakteriolog, odkrywca bakterii Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus.

Urodził się we wsi Studen izwor niedaleko miasta Tryn^[1]. Okolice te znane są w Bułgarii ze smacznych jogurtów^[2]. Stamen po ukończeniu męskiego liceum w Sofii studiował w Montpellier we Francji nauki przyrodnicze^[1]. Studia kontynuował w Genewie, gdzie poznał mikrobiologa prof. Léona Massola^[1]. Stamen Grigorow został jego asystentem i mógł korzystać z dobrze wyposażonego laboratorium profesora^[1]. Pracował nad wyjaśnieniem zjawiska fermentacji mleka^[1]. W 1905 roku wyizolował bakterie odpowiedzialne za powstawanie bułgarskiego jogurtu. W dalszych badaniach rozróżnił bakterie w kształcie pałeczek i kuliste kwasu mlekowego, pisząc że „składa się z jednej bakterii w kształcie prętów i jednej kulistej bakterii kwasu mlekowego”^[3]. W 1907 roku Sigurd Orla-Jensen(inne języki) nadał kulistym bakteriom nazwę Streptococcus thermophilus, a drugim nadano nazwę Bacillus bulgaricus^[3]. Na cześć jego odkrywcy później zmieniono ją na Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus Grigoroff 1905^[3]. Korzystając z zaproszenia Ilji Miecznikowa, dyrektora Instytutu Pasteura w Paryżu, rosyjskiego emigranta i bakteriologa, miał możliwość przedstawić swoje odkrycie innym naukowcom^[1]. Wyniki jego badań zdobyły uznanie, a w prasie naukowej pojawiły się liczne publikacje na ten temat^[2]. Po zrobieniu doktoratu, Grigorow wrócił do Bułgarii, gdzie pracował jako lekarz i kierował szpitalem w Trynie^[2]. Prowadził też badania nad leczeniem gruźlicy i innych chorób płuc^[2]. W 1906 roku opracował własną szczepionkę przeciw gruźlicy, ale wcześniej zostało przedstawione francuskie odkrycie – szczepionka BCG^[3]. W 1912 roku podczas wojny bałkańskiej pracował jako lekarz polowy. Podczas I wojny światowej Stamen Grigorow był dowódcą szpitala polowego w pobliżu Petricza^[1]. Został odznaczony Orderem Waleczności i bułgarskim złotym medalem Czerwony Krzyż^[3]. Zmarł w Sofii w 1945 roku^[2][3].

W pobliżu domu bułgarskiego naukowca w Studenem izworze, w gminie Tryn, 29 czerwca 2007 otwarto muzeum jogurtu. Specjalne miejsce na wystawie zostało poświęcone pamięci dr. Stamena Grigorowa – odkrywcy bakterii Lactobacillus bulgaricus^[4].