Stanisław Lejkowski

Stanisław Lejkowski

Data i miejsce urodzenia	7 maja 1929 Chełmno
Data i miejsce śmierci	19 grudnia 2025 Bydgoszcz
Narodowość	polska
Alma Mater	Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Dziedzina sztuki	artysta plastyk, architekt wnętrz, projektant mebli
Odznaczenia

Stanisław Lejkowski (ur. 7 maja 1929 w Chełmnie nad Wisłą, zm. 19 grudnia 2025 w Bydgoszczy)^[1][2][3] – polski artysta plastyk, architekt wnętrz, projektant mebli.

Lejkowski nie pochodzi z artystycznej rodziny jednak jego matka oraz jej brat wykazywali zdolności plastyczne^[4]. Jego ojciec służył w 66. Kaszubskim Pułku Piechoty, który w latach 1923–1939 stacjonował w Chełmnie^[5].

Stanisław Lejkowski w Chełmnie ukończył Szkołę Podstawową Nr 1. W latach 1945–1947 uczęszczał do chełmińskiego Gimnazjum Ogólnokształcącego^[6]. W kwietniu 1945 roku wraz z grupą rówieśników stworzył 2. Drużynę Harcerzy im. Zawiszy Czarnego oraz organizował miejscowy klub sportowy^[7]. Po ukończeniu gimnazjum rozpoczął naukę w Państwowym Liceum Technik Plastycznych w Bydgoszczy pod okiem m.in. grafika Stanisława Brzęczkowskiego^[8]. Szkołę ukończył z tytułem technika poligrafii.

Po zdaniu matury w 1950 roku podjął studia na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Uczył się grafiki u prof. Jerzego Hoppena i prof. Edwarda Kuczyńskiego, zabytkoznawstwa i konserwacji architektury i rzeźby u prof. Jerzego Remera, architektury wnętrz u prof. Stefana Narębskiego, kompozycji brył i płaszczyzn u prof. Józefa Kozłowskiego, witrażownictwa u Edwarda Kwiatkowskiego oraz rysunku i anatomii u prof. Dargiewicza^[6].

Po zakończeniu studiów w roku 1955 związał się z Bydgoszczą. Wtedy także rozpoczęła się jego dziesięcioletnia współpraca z Wacławem Leśniewskim w zakresie projektowania mebli oraz praca dla Bydgoskich Fabryk Mebli^[6][4]. Dwa lata później został członkiem zwyczajnym Związku Polskich Artystów Plastyków (później został przewodniczącym Sekcji Architektury Wnętrz oraz członkiem Zarządu Głównego ZPAP). W roku 1964 został zatrudniony na stanowisku kierownika Branżowego Ośrodka Wzornictwa Przemysłowego Zjednoczenia Przemysłu Ceramiki Budowlanej w Warszawie z siedzibą w Zakładach Ceramiki Budowlanej w Fordonie (obecnie dzielnica Bydgoszczy). Ośrodek ten swoim zasięgiem obejmował wszystkie zakłady Ceramiki Budowlanej w Polsce^[9].

W 1974 roku został wybrany na prezesa bydgoskiego okręgu ZPAP^[10]. W latach 1982–1990 pełnił funkcję plastyka miejskiego w Urzędzie Miasta Bydgoszczy. Co najmniej od 1995 roku należał do bydgoskiego okręgu ZPAP Polska Sztuka Użytkowa, a w roku 2007 pojawiła się wzmianka o pełnieniu przez Lejkowskiego funkcji jego wiceprezesa^[9][6].

W swojej długoletniej pracy artystycznej Stanisław Lejkowski otrzymał szereg nagród i wyróżnień^[9][11]. Spośród nich wymienić można m.in.:

• Złoty Krzyż Zasługi
• złotą odznakę I stopnia Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Bydgoszczy,
• odznakę honorową PMRN za całokształt działalności dla miasta Bydgoszczy,
• odznakę Ministra Kultury i Sztuki „Zasłużony Działacz Kultury”,
• tytuł „Zasłużony dla Miasta Chełmna”.

W 2024 został kolejną osoba uhonorowaną podpisem w Bydgoskiej Alei Autografów^[12].

Twórczość Stanisława Lejkowskiego jest bardzo różnorodna. Znajdziemy w niej zarówno rysunek i grafikę, projekty z zakresu wzornictwa przemysłowego, rzeźby, medale, instalacje artystyczne oraz przede wszystkim realizacje z dziedziny wystawiennictwa i architektury wnętrz. Jego prace były prezentowane na wielu wystawach w Polsce i za granicą, m.in. w Lipsku, Schwerinie, Magdeburgu, Pradze czy Sofii^[6].

Projektant lub współprojektant pomników: Pomnik Tysiąclecia Państwa Polskiego w Bydgoszczy oraz w Rudzkim Moście pod Tucholą.

Był autorem licznych realizacji z zakresu architektury wnętrz obiektów użyteczności publicznej^[12]:

• teatry (np. wnętrza Teatru Kameralnego zaprojektowane wraz w Wacławem Leśniewskim^[12], wnętrza Teatru Miejskiego w Inowrocławiu^[9])
• restauracje (Zawisza i Słowianka w Bydgoszczy),
• kina (Orzeł w Bydgoszczy, Kinoteatr „Rondo” w Chełmnie)^[9]
• kawiarnie (Cristal), kluby (Savoy, Zodiak), Hotel Ratuszowy w Bydgoszczy^[9]
• domy kultury,
• wnętrza biurowe (Urzędu Wojewódzkiego, wtedy biurowca Wojewódzkiej Rady Narodowej oraz Urzędu Stanu Cywilnego) oraz stoiska wystawiennicze (dla przedsiębiorstw uczestniczących na targach w Poznaniu, Warszawie, Łodzi, Katowicach i Bydgoszczy)^[6][9][13].
• salony firmowe np. „Moda Polska”, „Foton” czy „Autocentrum”.
• Projektował też meble dla Bydgoskich Fabryk Mebli (m.in. zaprojektował 15 kompletów mebli oraz 30 wzorów mebli indywidualnych)
• Stworzył oprawę plastyczną na potrzeby udziału Tucholi w programie telewizyjnym „Bank Miast” czy dla targów „Kontaktronika” w latach 1970–1979.

Dwukrotnie brał udział w międzynarodowym konkursie projektowania mebli w Cantu we Włoszech^[9].

W 2007 roku zaproponował zmiany w formie grobu przy Pomniku Nieznanego Powstańca Wielkopolskiego^[14]. Jego koncepcja została później zrealizowana.

Twórca realizacji przestrzennych z nagrodą publiczności w Galerii Miejskiej bwa w Bydgoszczy: Klonowanie I i II (1998), Piramida. Korzenie narodowej tożsamości (2000), Apokalipsa inaczej (2002)^[13].

W marcu 2007 r. w Galerii Miejskiej bwa w Bydgoszczy miała miejsce wystawa retrospektywna poświęcona jego twórczości pod tytułem „Wszystko ma swój czas”, a w 2015 roku odbyła się wystawa „Stanisław Lejkowski. Znak czasu. 60 lat optymizmu” z okazji 60 lat twórczości artystycznej. W 2019 r. można było jego prace oglądać podczas wystawy indywidualnej „Powrót do źródeł” w holu Biblioteki Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy oraz podczas wystawy „Punkt podparcia. Rzecz o meblach bydgoskich” w Galerii Miejskiej bwa w Bydgoszczy^[4][11][15].

28 grudnia 2015 r. miasto Chełmno przyznało mu tytuł Zasłużonego Obywatela Chełmna