Stefanofor

Stefanofor Eretrii z licowym wyobrażeniem bogini Artemidy oraz ofiarnego byka[a] na rewersie (ok. 180 p.n.e.)

Stefanofor (gr. στεφανηφόρος stephanēphóros, lm στεφανηφόροι stephanēphóroi) – rodzaj greckiej tetradrachmy hellenistycznej, którą cechowało rewersowe wyobrażenie ujęte w wieńcu roślinnym[b].

Był znowelizowaną odmianą ówczesnej drachmy poczwórnej, zróżnicowaną technicznie i stylistycznie, jaką emitowały mennice autonomicznych miast greckich w Azji Mniejszej i na obszarze bałkańskim. Wyróżniał je wieniec (gr. stephane)[c] okalający główne wyobrażenie w polu monety. Na jej licowej stronie (awersie) figurowała zwykle głowa bóstwa lub lokalnego herosa, na odwrocie – często poświęcone mu zwierzę bądź inne charakterystyczne wyobrażenie związane z miastem-emitentem. W tej manierze bito również tradycyjne tetradrachmy ateńskie, z ujętą jednak w nowym stylu głową patronującej bogini Ateny; na ich rewersie umieszczano otoczoną wieńcem sowę (γλαῦκα) siedzącą na przewróconej amforze. Niejednakowy w wyglądzie wieniec hellenistycznych stefanoforów, zależnie od mennicy przedstawiał sobą splot gałęzi lauru, oliwki lub dębu.

Emisje stefanoforów wybijanych charakterystycznie na cieńszych krążkach, lecz o większej średnicy, zwykle datowane są na okres przed 150 r. p.n.e., ponieważ szczytowy okres ich wytwarzania przypada na pierwszą połowę II stulecia p.n.e. (ok. 200-150 p.n.e.). Wypuszczały je małoazjatyckie mennice Kolofonu, Lebedos i Magnezji w Jonii, Aigai, Kyme i Myriny w Eolii, karyjskiej Heraklei, Kyziku w Myzji, Tenedos w Troadzie, a także Aten oraz Eretrii na Eubei.

Uwagi

  1. ↑ Najpewniej odnosi się ono do wotum z brązu złożonego przez Eretrejczyków w Olimpii, wspomnianego przez Pauzaniasza (Wędrówki pod Helladzie V 27,9), a zinterpretowanego numizmatycznie już przez J. Eckhela (Doctrina numorum veterum, t. 2, s. 324). Przedstawioną licowo Artemidę czczono w pobliskim eubejskim Amaryntos.
  2. ↑ W odmiennym znaczeniu stefanoforami tytułowano osoby wyróżnione godnością sakralną bądź urzędową (administracyjną) z prawem noszenia podobnego wieńca jako oznaki zaszczytu, co w okresie grecko-rzymskim było nader rozpowszechnioną praktyką w miejskich ośrodkach małoazjatyckich (Der Kleine Pauly. Lexikon der Antike. T. 5. München: Deutscher Taschenbuchverlag, 1979, kol. 358).
  3. ↑ Oczywiste jest tu symboliczne wykorzystanie wieńca (stephane) jako jednej z postaci starożytnej korony (diademu) dla nadania szczególnego znaczenia tak emitowanej monecie (Mała encyklopedia kultury antycznej (red. Z. Piszczek). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1983, s. 700).

Bibliografia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya