Stephen Rea

Stephen Rea

Imię i nazwisko	Graham Rea
Data i miejsce urodzenia	31 października 1946 Belfast
Zawód	aktor, reżyser, producent, kompozytor
Współmałżonek	Dolours Price (1983-2003; rozwód)
Lata aktywności	od 1962
Multimedia w Wikimedia Commons

Stephen Rea, właśc. Graham Rea^[1] (ur. 31 października 1946 w Belfaście) − irlandzki aktor teatralny, filmowy i telewizyjny.

Urodził się w Belfaście^[2] w Irlandii Północnej w rodzinie protestanckiej^[3], popierającej jednak włączenie Północnej Irlandii do Republiki. Jego ojciec był kierowcą autobusu^[4]. Studiował literaturę angielską na Uniwersytecie Królowej (Queen’s University of Belfast)^[5] i dramat w Abbey Theatre School w Dublinie^[5].

Pod koniec lat 70. grał w Dublinie w zespole teatralnym Focus obok Gabriela Byrne’a i Colma Meaneya. W 1975 wystąpił na londyńskiej scenie National Theatre w spektaklu The Playboy of the Western World^[4]. W 1980, wspólnie z dramatopisarzem Brianem Frielem, założył własny teatr Field Day (Field Day Theatre Company). W ramach tego projektu współpracował także z wybitnym poetą, noblistą Seamusem Heaneyem. W latach 1992–1993 grał rolę walczącego o zachowanie człowieczeństwa irlandzkiego dziennikarza Edwarda, przetrzymywanego latami przez nieuchwytnych oprawców, w dramacie Someone Who'll Watch Over Me^[4], za którą był nominowany do nagrody Tony^[5].

Przez wiele lat występował w produkcjach telewizyjnych, jednak pierwszą poważną rolę kinową zagrał dopiero w dramacie Neila Jordana Angel (1982). Od tego momentu stał się „etatowym” aktorem Jordana, grając w jego filmach: Towarzystwo wilków (1984), Michael Collins (1996) czy Chłopak rzeźnika (1997), a kreacja Fergusa w dramacie sensacyjnym Jordana Gra pozorów (1992) przyniosła mu nie tylko ogólnoświatową popularność, ale także nominację do Oscara.

Często występuje także w produkcjach amerykańskich i brytyjskich, w tym w komedii Złe zachowanie (Bad Behavior, 1993), Księżniczka Caraboo (1994) z Phoebe Cates, Prêt-à-Porter (1994), Wywiad z wampirem (1994) i V jak vendetta (2006), adaptacji komiksu Alana Moore’a o tym samym tytule.

Przez dwadzieścia lat (1983-2003) był mężem bojowniczki IRA Dolours Price^[4], w latach 70. skazanej na karę więzienia za udział w zamachu bombowym^[5]. Z tego małżeństwa ma troje dzieci: dwóch synów – Danny’ego (ur. 1988) i Oscara (ur. 1990) oraz córkę^[5][4].

Filmy:

• Angel (1982)
• Towarzystwo wilków (The Company of Wolves 1984)
• Życie jest słodkie (Life Is Sweet 1990)
• Gra pozorów (The Crying Game 1992)
• Wywiad z wampirem (Interview with the Vampire 1994)
• Prêt-à-Porter (1994)
• Obywatel X (Citizen X 1995)
• Michael Collins (1996)
• Ostatnie takie lato (1996)
• Chłopak rzeźnika (The Butcher Boy 1997)
• Ginewra (Guinevere 1999)
• Koniec romansu (The End of the Affair 1999)
• Moje ja (The I inside 2003)
• Śniadanie na Plutonie (Breakfast on Pluto 2005)
• V jak Vendetta (V for Vendetta 2006)
• Nic osobistego (Nothing Personal 2009)
• Ondine (Ondine 2010)
• Underworld Przebudzenie (Underworld Awakening 2012)
• Przychodzą z ciemności (Out of the Dark 2014)
• Black 47 (2018)
• Greta (2018)
• Nightride (2021)

Seriale:

• I Didn't Know You Cared (1975-1976)
• Armadillo (2001)
• Single-Handed (2007)
• Ojciec i syn (Father & Son 2009)
• Na granicy cienia (The Shadow Line 2011)
• Uczciwa kobieta (The Honourable Woman 2014)
• Dickensiada (Dickensian 2015)
• Wojna i pokój (War&Peace 2016)
• Odpowiednik (Counterpart 2018)
• Z krwi i kości (Flesh and Blood 2018)
• The Stranger (2020)

• Stephen Rea w bazie IMDb (ang.)
• Stephen Rea w bazie Filmweb
• Stephen Rea w bazie Notable Names Database (ang.)