Stepoleming

Stepoleming
	Eolagurus
	Argyropulo, 1946
	; Stepoleming Przewalskiego (E. przewalskii) na ilustracji z 1889 roku
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	gryzonie
Podrząd	Supramyomorpha
Infrarząd	myszokształtne
Nadrodzina	myszowe
Rodzina	chomikowate
Podrodzina	karczowniki
Plemię	Lagurini
Rodzaj	stepoleming
	Typ nomenklatoryczny
	Georychus luteus Eversmann, 1840
Gatunki
	4 gatunki (w tym 2 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	4 gatunki (w tym 2 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies

Stepoleming^[2] (Eolagurus) – rodzaj ssaków z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji^[3]^[4]^[5].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 123–162 mm, długość ogona 9–23 mm, długość ucha 4–7 mm, długość tylnej stopy 17–22 mm; masa ciała 58–140 g^[4]^[6].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1946 roku rosyjski teriolog Anatolij Argiropuło w artykule poświęconym nowym danym na temat taksonomii rodzaju Lagurus, opublikowanym w czasopiśmie Wiestnik Akadiemii nauk Kazachskoj SSR^[1]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) stepoleming żółtawy (E. luteus).

Etymologia

Eolagurus: gr. εως eōs lub ηως ēōs ‘świt’^[7]; rodzaj Lagurus Gloger, 1841 (piestruszka).

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki^[8]^[6]^[3]:

Grafika	Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa^[2]	Podgatunki^[4]^[3]^[6]	Rozmieszczenie geograficzne^[4]^[3]^[6]	Podstawowe wymiary^[4]^[6]^[a]	Status IUCN^[9]
	Eolagurus luteus	(Eversmann, 1840)	stepoleming żółtawy	gatunek monotypowy	wschodni Kazachstan (wschodni Zajsan), północno-zachodnia Chińska Republika Ludowa (Kotlina Dżungarska) i południowo-zachodnia Mongolia (Dzüüngaryn gow’)	DC: 13,1–16,2 cm DO: 1,4–2,3 cm MC: 60–140 g	LC
	Eolagurus przewalskii	(Büchner, 1889)	stepoleming Przewalskiego	gatunek monotypowy	północno-zachodnia i południowa Mongolia oraz północna Chińska Republika Ludowa (północno-zachodnie Gansu, Mongolia Wewnętrzna i Qinghai)	DC: 2,5–13 cm DO: 0,9–2 cm MC: 58–80 g	LC

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski.

Opisano również gatunki wymarłe z plejstocenu:

Eolagurus argyropuloi (Gromov & Parfenova, 1951)^[10] (Rosja)
Eolagurus simplicidens (Yang Zhingjian, 1934)^[11] (Chińska Republika Ludowa)

Uwagi

↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

↑ ^a ^b А.И. Аргиропуло. Новые данные по систематике рода Lagurus. „Вестник Академии наук Казахской ССР”. 8, s. 44, 1946. (ros.).
↑ ^a ^b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 236. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
↑ ^a ^b ^c ^d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 352. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
↑ ^a ^b ^c ^d ^e U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 315–316. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Eolagurus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-23].
↑ ^a ^b ^c ^d ^e Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 226. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ Etymologia za: eos, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2023-10-04] (ang.).
↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, J. Zijlstra & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.13) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2024-08-28]. (ang.).
↑ Taxonomy: Eolagurus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-08-28]. (ang.).
↑ И.М Громов & Н.М. Парфенова. Материалы по фауне грызунов Индерского Приуралья и ее история. „Бюллетень Московского общества испытателей природы”. Отдел биологический. 56 (4), s. 17, 1951. (ros.).
↑ Z. Yang. On the Insectivora, Chiroptera, Rodentia and primates other than Sinanthropus from locality 1 at Choukoutien. „Palaeontologia Sinica”. Series C. 8 (3), s. 93, 1935. (ang.).

[9] DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

[Argyropulo-1] А.И. Аргиропуло. Новые данные по систематике рода Lagurus. „Вестник Академии наук Казахской ССР”. 8, s. 44, 1946. (ros.).

[Cichocki&inni-2] Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 236. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-3] C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 352. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[Pardiñas&inni-4] U. Pardiñas, P. Myers, L. León-Paniagua, N.O. Garza, J. Cook, B. Kryštufek, R. Haslauer, R. Bradley, G. Shenbrot & J. Patton. Opisy gatunków Cricetidae: U. Pardiñas, D. Ruelas, J. Brito, L. Bradley, R. Bradley, N.O. Garza, B. Kryštufek, J. Cook, E.C. Soto, J. Salazar-Bravo, G. Shenbrot, E. Chiquito, A. Percequillo, J. Prado, R. Haslauer, J. Patton & L. León-Paniagua: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 315–316. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).

[Wilson&Reeder-5] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Eolagurus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-23].

[amw-6] Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 226. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[Jobling-7] Etymologia za: eos, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2023-10-04] (ang.).

[asm-8] N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, J. Zijlstra & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.13) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2024-08-28]. (ang.).

[10] Taxonomy: Eolagurus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-08-28]. (ang.).

[gro&par-11] И.М Громов & Н.М. Парфенова. Материалы по фауне грызунов Индерского Приуралья и ее история. „Бюллетень Московского общества испытателей природы”. Отдел биологический. 56 (4), s. 17, 1951. (ros.).

[yang-12] Z. Yang. On the Insectivora, Chiroptera, Rodentia and primates other than Sinanthropus from locality 1 at Choukoutien. „Palaeontologia Sinica”. Series C. 8 (3), s. 93, 1935. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[a]

[9]

[10]

[11]