Sternbergia
Sternbergia żółta | |
| Systematyka[1][2] | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
sternbergia |
| Nazwa systematyczna | |
| Sternbergia Waldstein et Kitaibel Descript. Icon. Pl. Hung. 2: 172. 1804[3] | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
S. colchiciflora Waldstein et Kitaibel[3] | |
Sternbergia (Sternbergia) – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych. Obejmuje 7[4]–8[5] gatunków. Rośliny te występują w południowej Europie i południowo-zachodniej Azji, na obszarze od Hiszpanii po Kaszmir, na południu sięgając po Jordanię[6]. Rosną na miejscach skalistych, na suchych stepach i w widnych lasach[6]. Większość gatunków uprawiana jest jako rośliny ozdobne, kwitnące jesienią[6]. Rodzaj nazwany został dla upamiętnienia czeskiego botanika Kaspara Grafa von Sternberg (1761–1838)[6].
Morfologia

- Pokrój
- Byliny z cebulami, z których wyrasta pęd kwiatonośny o wysokości do 15 cm lub bezpośrednio kwiat[6].
- Liście
- Płaskie, zawsze tylko odziomkowe, o długości do 20 cm. U niektórych gatunków w czasie kwitnienia liści już brak[6].
- Kwiaty
- Pojedyncze, okazałe, żółte lub białe, podobne do kwiatów krokusów. Okwiat składa się z 6 listków o podobnej długości, u nasady zrośniętych w krótką rurkę. Pręcików jest 6, o nitkach prostych i zwykle krótszych od okwiatu. Zalążnia dolna powstaje z trzech owocolistków. W każdej z komór rozwijają się liczne zalążki. Pojedyncza szyjka słupka jest prosta lub wygięta[6].
- Owoce
- Torebki z licznymi, kulistymi nasionami[6]. U niektórych gatunków nasiona wyposażone są w elajosomy, dzięki czemu przenoszone są przez mrówki[4].
Systematyka
- Pozycja systematyczna
Rodzaj z plemienia Narcisseae, podrodziny amarylkowych Amaryllidoideae z rodziny amarylkowatych Amaryllidaceae. W przeszłości w różnych systemach klasyfikowany był w szeroko ujmowanej rodzinie liliowatych[7]. Ostatni z odkrytych gatunków z tego rodzaju opisany został w 1979 roku z Turcji (S. candida)[6].
- Sternbergia candida B.Mathew & T.Baytop – sternbergia biała
- Sternbergia clusiana (Ker Gawl.) Ker Gawl. ex Spreng. – sternbergia Klusjusza
- Sternbergia colchiciflora Waldst. & Kit. – sternbergia zimowitowata
- Sternbergia lutea (L.) Ker Gawl. ex Spreng. – sternbergia żółta[9]
- Sternbergia minoica Ravenna
- Sternbergia pulchella Boiss. & Blanche
- Sternbergia schubertii Schenk
- Sternbergia vernalis (Mill.) Gorer & J.H.Harvey – sternbergia Fischera
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2019-04-04] (ang.).
- ↑ a b Sternbergia Waldstein et Kitaibel. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-04-04].
- ↑ a b David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 884, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
- ↑ a b Sternbergia. [w:] The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-04-04].
- ↑ a b c d e f g h i Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 472. ISBN 0-333-74890-5.
- ↑ Genus: Sternbergia Waldst. & Kit.. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-04-04].
- ↑ Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 172. ISBN 978-83-925110-5-2.
- ↑ Botanica. Warszawa: Konemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, s. 859-860. ISBN 3-8331-1916-0.
- African Plant Database ID: 195144
- EoL: 29901
- Flora of North America: 131501
- GBIF: 2740369
- iNaturalist: 338688
- IPNI: 330296-2
- ITIS: 500867
- NCBI: 54864
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:330296-2
- Tela Botanica: 87266
- identyfikator Tropicos: 40005988
- USDA PLANTS: STERN
- Fossilworks: 163030
- IRMNG: 1119316
- CoL: 8W3T8
- Paleobiology Database: 39988, 163030
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.