Sternizm

Sternizm – zespół tendencji literackich rozpowszechnionych w literaturze europejskiej końca XVIII w. i pierwszej połowy XIX w., biorący swój początek z twórczości Laurence'a Sterne'a. Istotną cechą sternizmu jest koncepcja wszechwiedzącego, ale jednocześnie wypowiadającego się w pierwszej osobie narratora, który manifestuje swoją obecność i ujawnia umowność sytuacji narracyjnej. Atmosfera emocjonalna utworu sternowskiego zbliżona jest do sentymentalizmu.

Do cech charakterystycznych sternizmu należą również: wplatanie dygresji rozbijających tok wypowiedzi i dodatkowych wątków, nagłe urywanie relacji, swoboda kompozycyjna, fragmenty imitujące podsłuchane rozmowy lub listy, narracja pełna luk i niedopowiedzeń, konstrukcja narratora utożsamionego z autorem, dygresyjność stylu, fragmentaryzm formy i szczegółowość opisu, wplatanie opisu procesu twórczego, humorystycznie zabarwiony sentymentalizm, zabawa z konwencją literacką, podkreślanie wszechwładzy autora nad tekstem, nawiązywanie dialogu z odbiorcą itp.[1][2]

W literaturze polskiej pod wpływem sternizmu tworzyli Franciszek Karpiński, Cyprian Godebski, Maria Wirtemberska i Fryderyk Florian Skarbek. Sternizm inspirował również twórców filomackich - nawiązywali do niego Mickiewicz, Czeczot i Malewski, zaś wpływ sternizmu najbardziej widoczny jest w dziełach Tomasza Zana[2].

Przypisy

  1. ↑ Magdalena Bąk, Polski Sterne? O "Królu Ladawy" Juliusza Słowackiego, „Postscriptum Polonistyczne”, 4 (2), 2009, s. 57–67, ISSN 1898-1593 [dostęp 2025-02-05] (pol.).
  2. ↑ a b Pomiędzy klasycznością a romantycznością. Młodzi autorzy Wilna, Krzemieńca i Lwowa wobec przemian w literaturze polskiej lat 1817-1828, wyd. 2, Kraków, s. 70-74.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya