Stewarcja

Stewarcja
Ilustracja
Stewarcja kameliowata
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

astropodobne

Rząd

wrzosowce

Rodzina

herbatowate

Rodzaj

stewarcja

Nazwa systematyczna
Stewartia L.
Sp. Pl.: 698 (1753)[3]
Synonimy
  • Cavanilla Salisb.[3]
  • Hartia Dunn
  • Malachodendron Mitch.[3][4]
  • Stuartia L.[5]
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons
Stewartia malacodendron

Stewarcja (Stewartia L.) – rodzaj roślin z rodziny herbatowatych (Theaceae). Obejmuje 22 gatunki[3]. Dwa z nich rosną we wschodniej części Ameryki Północnej (Stewartia malacodendron i S. ovata)[6]. Pozostałe występują we wschodniej Azji od Wietnamu i Laosu, poprzez Chiny (gdzie jest ich największe zróżnicowanie), po Koreę i Japonię[4]. Rośliny te rosną w lasach, ich kwiaty rozwijają się latem i zapylane są przez owady[6].

Ze względu na atrakcyjne, duże kwiaty liczne gatunki są uprawiane jako ozdobne[6].

Naukowa nazwa rodzajowa została nadana rodzajowi na cześć lorda Johna Stuarta[7].

Morfologia

Pokrój
Krzewy i drzewa, w większości o wysokości do 6 m, ale osiągające też do 20 m wysokości[7][6]. Pień często pojedynczy. Kora ciasno przylegająca[7], zwykle szara, ale u wielu gatunków płatkowato odpadająca i zostawiająca kontrastowo, czerwono zabarwione ślady[6].
Liście
Skrętoległe[6], sezonowe lub zimozielone, cienkie lub skórzaste. Krótkoogonkowe, przy czym ogonki są często mniej lub bardziej oskrzydlone. Blaszki jajowate, eliptyczne do lancetowatych, u nasady zbierające lub zaokrąglone, na szczycie zaostrzone, na brzegu piłkowane[4]. Użyłkowanie wyraźne, z wystającą od spodu żyłką centralną i zwykle 5–8 (rzadziej do 12) żyłkami bocznymi[7].
Kwiaty
Zwykle pojedyncze (rzadko skupione po kilka w krótkie grono[4]), okazałe, o białych lub żółtawobiałych płatkach, wyrastają w kątach liści[6][4]. Na szypułkach blisko kwiatu znajdują się dwa trwałe lub odpadające podkwiatki[4]. Kielich tworzy 5 działek, u nasady zrośniętych. Także 5 płatków bywa u nasady lekko zrośniętych. Pręciki są liczne, u nasady zrośnięte i tu przyległe do płatków. Zalążnia górna[4], powstaje z 5, rzadziej 4 lub 6, owocolistków[6]. Liczba komór odpowiada liczbie owocolistków, w każdej rozwijają się 2–4 zalążki (czasem nieco więcej)[4]. Liczba szyjek słupka także odpowiada liczbie owocolistków, często są one zrośnięte[6].
Owoce
Torebki kulistawe lub stożkowate, zwykle 5-żebrowe i 5-komorowe, czasem z dzióbkiem na szczycie, otwierające się 5 klapami. Zawierają po kilka nasion w komorach. Nasiona są drobne, kulistawe, kanciaste[4] lub spłaszczone[6], bez skrzydełka lub z wąskim skrzydełkiem[4].

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj jest jedynym przedstawicielem plemienia Stewartieae Choisy, bazalnego w obrębie rodziny herbatowatych Theaceae. Grupa koronna rodzaju datowana jest na ok. 14,8 lub 18,7 miliona lat (czas kiedy żył ostatni wspólny przodek współczesnych przedstawicieli rodzaju), natomiast oddzielenie się rodzaju od pozostałych współczesnych przedstawicieli rodziny nastąpiło 49–63 miliony lat temu[2]. Na podstawie cech morfologicznych (głównie budowa torebek[6], zimozielone liście[7]) wyodrębniano dawniej rodzaj Hartia[6], ale badania molekularne z początku XXI wieku wykazały, że rośliny te są zagnieżdżone w obrębie rodzaju Stewartia[7].

Wykaz gatunków[3]

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-12] (ang.).
  3. ↑ a b c d e Stewartia L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-08-31].
  4. ↑ a b c d e f g h i j Stewartia Linnaeus. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-08-31].
  5. ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-07-20].
  6. ↑ a b c d e f g h i j k l Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 177. ISBN 0-333-73003-8.
  7. ↑ a b c d e f Stewartia I. Lawson in C. Linnaeus. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-08-31].

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya