Sundajka
| Sundasciurus | |||
| J.C. Moore, 1958[1] | |||
 Sundajka drobna (S. tenuis) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj |
sundajka | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Sciurus lowii O. Thomas, 1892 | |||
| Synonimy | |||
| |||
| Gatunki | |||
| |||
Sundajka[3] (Sundasciurus) – rodzaj ssaków z podrodziny wiewiórczaków (Nannosciurinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).
Rozmieszczenie geograficzne
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji Południowo-Wschodniej[4][5][6].
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) 126–247 mm, długość ogona 75–246 mm; masa ciała 55–432,7 g[5][7].
Systematyka
Rodzaj zdefiniował w 1958 roku amerykański zoolog Joseph Curtis Moore w artykule zatytułowanym Nowe rodzaje wschodnio-indyjskich wiewiórek, opublikowanym w czasopiśmie „American Museum novitates”[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) sundajka krótkoogonowa (S. lowii).
Etymologia
- Sundasciurus: Cieśnina Sundajska; rodzaj Sciurus Linnaeus, 1758 (wiewiórka)[1].
- Aletesciurus: gr. αλήτης alētēs ‘włóczęga, wędrowny’; rodzaj Sciurus Linnaeus, 1758 (wiewiórka)[2]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Sciurus hippurosus[a] Lyon, 1907.
Podział systematyczny
Sundasciurus wydaje się być niezwykle parafiletyczny w odniesieniu do Rubrisciurus, Hyosciurus, Nannosciurus, Menetes i Rhinosciurus dlatego potrzebna jest bardzo gruntowna rewizja taksonomiczna tego kladu[4]. Do rodzaju należą następujące gatunki[8][7][4][3]:
| Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa[3] | Podgatunki[5][4][7] | Rozmieszczenie geograficzne[5][4][7] | Podstawowe wymiary[b][5][7] | Status IUCN[9][10] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
_(7113326479).jpg) |
Sundasciurus everetti | (O. Thomas, 1890) | wiewiórnik górski | gatunek monotypowy | Malezja i Indonezja: góry środkowej i zachodniej części Borneo; zakres wysokości: powyżej 975 m n.p.m. | DC: 15,5–17,5 cm DO: 9,8–11,1 cm MC: około 130 g |
LC |
 |
Sundasciurus hippurus | (I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1831) | sundajka końskoogonowa | 7 podgatunków | południowy Wietnam (Prowincja Cà Mau), Półwysep Malajski, Sumatra i Borneo (Malezja, Indonezja i Brunei); zakres wysokości: do 1525 m n.p.m. | DC: 23–25 cm DO: 23–25 cm MC: 430–433 g |
NT |
| Sundasciurus philippinensis | (G.R. Waterhouse, 1839) | sundajka filipińska | gatunek monotypowy | endemit Filipin: Samar, Biliran, Leyte, Bohol, Dinagat, Siargao, Mindanao i Basilan; zakres wysokości: do 2100 m n.p.m. | DC: około 19 cm DO: 17,2–19,2 cm MC: około 244 g |
LC | |
| Sundasciurus mindanensis | (Steere, 1890) | sundajka mindanajska | gatunek monotypowy | endemit Filipin: Mindanao i pobliskie sąsiednie małe wyspy | DC: około 20 cm DO: około 19 cm MC: około 285 g |
LC | |
| Sundasciurus davensis | (Sanborn, 1952) | sundajka samotna | gatunek monotypowy | endemit Filipin: znany tylko z Tagum (Davao, Mindanao) | DC: około 19,8 cm DO: około 18,2 cm[c] MC: brak danych |
DD | |
| Sundasciurus samarensis | (Steere, 1890) | sundajka samarska | gatunek monotypowy | endemit Filipin: Samar i Leyte | DC: 18,5–19,1 cm DO: 15,8–16,1 cm MC: 222–243 g |
LC | |
| Sundasciurus rabori | Heaney, 1979 | sundajka górska | gatunek monotypowy | endemit Filipin: Palawan; zakres wysokości: powyżej 800 m n.p.m. | DC: 16,3–18,3 cm DO: 13,5–14 cm MC: około 163 g |
DD | |
 |
Sundasciurus steerii | (A. Günther, 1877) | sundajka ogrodowa | gatunek monotypowy | endemit Filipin: południowy Palawan, Bancalan, Matangule i Balabac | DC: około 20 cm DO: około 16 cm MC: 222–257 g |
LC |
| Sundasciurus juvencus | (O. Thomas, 1908) | sundajka palawańska | gatunek monotypowy | endemit Filipin: północny i środkowy Palawan | DC: 19,5–20 cm DO: 15,5–17,2 cm MC: 244–284 g |
LC | |
| Sundasciurus moellendorffi | (Matschie, 1898) | sundajka wyspowa | gatunek monotypowy | endemit Filipin: archipelag Calamian (z wyjątkiem wyspy Busuanga) | DC: około 20 cm DO: około 19 cm MC: około 190 g[d] |
NT | |
| Sundasciurus hoogstraali | (Sanborn, 1952) | sundajka kalamiańska | gatunek monotypowy | endemit Filipin: Busuanga (archipelag Calamian) | DC: około 20 cm DO: 16–16,5 cm MC: brak danych |
LC | |
_-_Flickr_-_Lip_Kee.jpg) |
Sundasciurus tenuis | (Horsfield, 1824) | sundajka drobna | 5 podgatunków | Półwysep Malajski, Sumatra (wraz z archipelagami Banyak i Batu), Borneo, Wyspy Anambas, Wyspy Natuna i Wyspy Lingga; zakres wysokości: powyżej 1650 m n.p.m. | DC: około 14 cm DO: 11,3–11,5 cm MC: 81–85 g |
LC |
| Sundasciurus altitudinis | (H.C. Robinson & Kloss, 1916) | gatunek monotypowy | endemit Indonezji: zachodnia Sumatra (góry Leuser i Kerinci w górach Barisan); zakres wysokości: 490–2530 m n.p.m. | DC: około 15 cm DO: około 11,5 cm MC: brak danych |
NE | ||
| Sundasciurus tahan | (Bonhote, 1908) | gatunek monotypowy | endemit Malezji: góra Tahan i pobliskie szczyty w półwyspowej części | DC: około 15,5 cm DO: około 10,4 cm MC: brak danych |
NE | ||
| Sundasciurus jentinki | (O. Thomas, 1887) | sundajka smukła | gatunek monotypowy | góry północnego i środkowego Borneo w Sabah i Sarawak (Malezja) oraz północno-zachodnim Kalimantanie (Indonezja) | DC: 12,6–13 cm DO: 11,2–12,5 cm MC: 55–60 g |
LC | |
| Sundasciurus brookei | (O. Thomas, 1892) | sundajka skromna | gatunek monotypowy | góry północnego, środkowego i zachodniego Borneo w Sabah i Sarawak (Malezja) oraz północno-zachodnim Kalimantanie (Indonezja); zakres wysokości: 600–1500 m n.p.m. | DC: 15,2–15,4 cm DO: 11,2–12,2 cm MC: 124–132 g |
LC | |
.jpg) |
Sundasciurus lowii | (O. Thomas, 1892) | sundajka krótkoogonowa | 3 podgatunki | Borneo, Banggi i Balambangan (możliwe że Malawali) oraz północne Wyspy Natuna (Natuna Besar, Lingung i Laut); zakres wysokości: do 1400 m n.p.m. | DC: 12,7–16,9 cm DO: 7,4–10,9 cm MC: 60–125 g |
LC |
| Sundasciurus natunensis | (O. Thomas, 1895) | gatunek monotypowy | endemit Indonezji: południowe Wyspy Natuna (zapisy tylko z wyspy Sirhassen); być może zachodnie Borneo | DC: 13,3–15,2 cm DO: 8,2–8,9 cm MC: brak danych |
NE | ||
 |
Sundasciurus robinsoni | (Bonhote, 1903) | 3 podgatunki | skrajnie południowa Tajlandia, półwyspowa Malezja, Indonezja (Sumatra, Wyspy Batu i Wyspy Riau); zakres wysokości: 0–1370 m n.p.m. | DC: 11,2–14 cm DO: 7,4–10,3 cm MC: 49–77 g |
NE | |
| Sundasciurus fraterculus | (O. Thomas, 1895) | sundajka braterska | gatunek monotypowy | endemit Indonezji: Wyspy Mentawai (Siberut, Sipura, Północna i Południowa Pagai), na zachód od Sumatry | DC: 11,6–11,9 cm DO: 7,5–7,8 cm MC: brak danych |
VU |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, NT – gatunek bliski zagrożenia, VU – gatunek narażony, DD – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
Przypisy
- ↑ a b c Moore 1958 ↓, s. 2.
- ↑ a b Moore 1958 ↓, s. 3.
- ↑ a b c Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 203. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b c d e C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 588–590. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ a b c d e J. Koprowski, E. Goldstein, K. Bennett & C. Pereira: Family Sciuridae (Tree, Flying and Ground Squirrels, Chipmunks, Prairie Dogs and Marmots). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher Jr. & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 724–729. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Sundasciurus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-02-10].
- ↑ a b c d e Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 378–379. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-10-21]. (ang.).
- ↑ Taxonomy: Sundasciurus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-04-23]. (ang.).
- ↑ Taxonomy: Dremomys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-04-23]. (ang.).
Bibliografia
- J.C. Moore. New genera of East Indian squirrels. „American Museum novitates”. 1914, s. 1–5, 1958. (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.