Szadchan
Szadchan (hebr. שַׁדְכָן „swat”, jid. שדכן szadchn) – w judaizmie osoba zajmująca się kojarzeniem małżeństw, co było w dziejach Żydów najczęstszym sposobem doprowadzania do ślubu[1].
Działalność szadchanów cieszyła się szacunkiem w społeczeństwach żydowskich, traktowano ją jako dobry uczynek (micwę). Wykształcił się z niej już we wczesnym średniowieczu odrębny zawód, co wynikało z izolowanego charakteru ówczesnych gmin żydowskich i konieczności pośrednictwa w zawieraniu małżeństw[1].
Do obowiązków szadchana należało m.in. zbadanie rodowodu przyszłych małżonków. Byli nimi niekiedy rabini, mogli oni bowiem łatwo wskazać obiecujących badaczy Talmudu, pożądanych jako kandydaci na mężów. Wśród uczonych żydowskich dominowało przekonanie, że szadchanowi należy się wynagrodzenie w wysokości 2% posagu, a jeśli przyszli małżonkowie oddaleni byli o więcej niż 10 mil, to nawet powyżej 3%[1].
W XIX wieku swaci w środowiskach żydowskich zaczęli tracić na znaczeniu, ale nadal odgrywali istotną rolę w małych miejscowościach (sztetlach), w grupach ortodoksyjnych (zwłaszcza chasydzkich), gdzie przedślubne kontakty przyszłych małżonków były bardzo ograniczone, zwykle do kilku tylko spotkań[1].
Szadchani stanowili barwny element folkloru żydowskiego, ich postaci pojawiają się często w opowieściach i dowcipach[1].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c d e Rafał Żebrowski: Szadchan. W: Polski słownik judaistyczny. Dzieje – kultura – religia – ludzie. Oprac. Zofia Borzymińska i Rafał Żebrowski. T. 2: L–Ż. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2003, s. 612‒613, seria: Słowniki. ISBN 83-7255-175-8. [dostęp 2023-11-10].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.