Szedar

Szedar
	α Cassiopeiae
	; Położenie w gwiazdozbiorze
	Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór	Kasjopeja
Rektascensja	00h 40m 30,441s
Deklinacja	+56° 32′ 14,39″
Paralaksa (π)	0,01429 ± 0,00015″
Odległość	228,2 ± 2,3 ly; 69,97 ± 0,70 pc
Wielkość obserwowana	2,24m
Rozmiar kątowy	0,00525
Ruch własny (RA)	50,88 ± 0,11 mas/rok
Ruch własny (DEC)	−32,13 ± 0,10 mas/rok
Prędkość radialna	−4,31 ± 0,02 km/s
	Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy	olbrzym
Typ widmowy	K0-IIIa
Masa	4–5 M☉
Promień	42,1 ± 1,7 R☉
Metaliczność [Fe/H]	−0,10
Wielkość absolutna	−1,98m
Jasność	855 L☉
Wiek	100–200 mln lat
Temperatura	4530 K
	Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół	Centrum Galaktyki
Półoś wielka	7574 pc
Mimośród	0,0189
Alternatywne oznaczenia
	Oznaczenie Flamsteeda: 18 Cas
	2MASS: J00403044+5632145
	Bonner Durchmusterung: BD +55°139
	Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 21
	Boss General Catalogue: GC 792
	Katalog Henry’ego Drapera: HD 3712
	Katalog Hipparcosa: HIP 3179
	Katalog jasnych gwiazd: HR 168
	SAO Star Catalog: SAO 21609
	Schedar, Schedir, Dath Elkarti; ADS 561, CCDM J00405+5632

Szedar (Schedar, Alfa Cassiopeiae) – gwiazda w gwiazdozbiorze Kasjopei. Według danych satelity astrometrycznego Hipparcos Szedar znajduje się w odległości około 228,5 lat świetlnych od Słońca.

Nazwa

Nazwa gwiazdy pochodzi od arabskiego słowa ‏صدر‎ şadr oznaczającego „pierś”, miejsce położenia gwiazdy w wizerunku królowej Kasjopei^[3]^[5]^[6]. Sułtan Uług Beg nazwał tę gwiazdę ‏ذات الكرسي‎ Al Dhāt al Kursiyy, co oznacza „kobietę na tronie”; Giovanni Battista Riccioli ukuł z tego nazwę Dath Elkarti^[5]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Schedar dla określenia tej gwiazdy^[7].

Charakterystyka obserwacyjna

Jest to druga pod względem jasności gwiazda konstelacji Kasjopei, większą jasność osiąga w niej tylko zmienna Gamma Cassiopeiae^[3]. Jej obserwowana wielkość gwiazdowa to 2,24^m, a wielkość absolutna jest równa −1,98^m^[2]. Dziewiętnastowieczni astronomowie twierdzili, że jej jasność może spadać do połowy trzeciej wielkości gwiazdowej, w związku z czym jest uznawana za gwiazdę zmienną; jednak od zarania astrofotografii jej blask jest stabilny^[3].

Gwiazda ma trzy optyczne towarzyszki o wielkości około 9–14^m^[4].

Charakterystyka fizyczna

Jest to pomarańczowy olbrzym należący do typu widmowego K0. Jego temperatura to 4530 K, jest niższa niż temperatura fotosfery Słońca; jasność Schedara jest 855 razy większa niż jasność Słońca^[3]. Gwiazda ma 42 razy większy promień i 4-5 razy większą masę niż Słońce. Uformowała się 100–200 milionów lat temu, początkowo będąc białobłękitną gwiazdą podobną do Regulusa. Jej skład jest podobny do słonecznego, chociaż jest zubożona względem niego w niektóre pierwiastki, takie jak cyrkon i europ^[3].

Zobacz też

Przypisy

↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g Szedar w bazie SIMBAD (ang.)
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g Anderson E., Francis C.: HIP 3179. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-05-21]. (ang.).
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j Jim Kaler: SHEDAR (Alpha Cassiopiae). STARS, 1999-04-05. [dostęp 2018-05-21]. (ang.).
↑ ^a ^b Mason et al.: WDS J00405+5632A. [w:] The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
↑ ^a ^b Cassiopeia, or Cassiope. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 147. ISBN 0-486-21079-0. (ang.).
↑ Milena Ratajczak: Kosmos. Kasjopeja.. T. 2. Poznań: Oksford Educationale Sp. z o.o., 2010, s. 23. ISBN 978-83-252-1353-4.
↑ Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-11-19. [dostęp 2018-05-21].

[simbad-1] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g Szedar w bazie SIMBAD (ang.)

[xhip-2] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g Anderson E., Francis C.: HIP 3179. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-05-21]. (ang.).

[kaler-3] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j Jim Kaler: SHEDAR (Alpha Cassiopiae). STARS, 1999-04-05. [dostęp 2018-05-21]. (ang.).

[WDS-4] Mason et al.: WDS J00405+5632A. [w:] The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.

[allen-5] Cassiopeia, or Cassiope. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 147. ISBN 0-486-21079-0. (ang.).

[kosmos-6] Milena Ratajczak: Kosmos. Kasjopeja.. T. 2. Poznań: Oksford Educationale Sp. z o.o., 2010, s. 23. ISBN 978-83-252-1353-4.

[iau-7] Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-11-19. [dostęp 2018-05-21].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]