Szuja (1983)
„Szuja” ok. 2020 roku | |
| Klasa | |
|---|---|
| Typ |
Mołnija |
| Projekt | |
| Oznaczenie NATO |
Tarantul-IV |
| Historia | |
| Stocznia | |
| Położenie stępki |
12 sierpnia 1981 |
| Wodowanie |
14 września 1983 |
| Nazwa |
R-55 (1985) |
| Wejście do służby |
10 czerwca 1985 |
| Nazwa |
Dierzkij (1993)[a] |
| Wejście do służby |
grudzień 1991 |
| Wycofanie ze służby |
2023 |
| Dane taktyczno-techniczne | |
| Wyporność |
standardowa: 436 t |
| Długość |
56,10 m |
| Szerokość |
10,20 m |
| Zanurzenie |
2,50 m |
| Napęd | |
| CODAG: 2 turbiny gazowe o mocy 24 000 KM, 2 marszowe silniki wysokoprężne o mocy 10 000 KM, 2 śruby | |
| Prędkość |
41 węzłów |
| Zasięg |
1600 Mm przy 14 w. |
| Uzbrojenie | |
| 4 wyrzutnie pocisków woda-woda P-15M (4 pociski), 1 armata uniw. 76,2 mm AK-176, 1 zestaw obrony bezpośredniej Kortik (2 działka 30 mm i 4 wyrzutnie pocisków plot. 9M311), 16 pocisków | |
| Załoga |
40 |
Szuja (Шуя), poprzednio R-71 i Dierzkij – radziecki, a następnie rosyjski kuter rakietowy, jedyny okręt projektu 12417. Wszedł do służby w Marynarce Wojennej ZSRR w 1985 roku. Przejściowo nosił oznaczenie R-55, następnie R-71. Przejęty przez Marynarkę Wojenną Rosji, otrzymał według części źródeł nazwę „Dierzkij”, a ostatecznie w 2014 roku: „Szuja”, od miasta o tej samej nazwie. Służył we Flocie Czarnomorskiej. W Rosji nosił numer burtowy 962.
Historia
Na początku lat 70. w biurze konstrukcyjnym Ałmaz w ZSRR rozpoczęto prace nad kutrami rakietowymi nowego pokolenia projektu 1241, pod kryptonimem Mołnija[1]. Pierwszą przejściową serią były kutry projektu 1241.1, które wchodziły do służby od 1979 roku, uzbrojone w starsze pociski P-15M, znane w kodzie NATO jako typ Tarantul[2][3]. Pracowano natomiast nad docelowym wariantem projektu 12411, uzbrojonym w nowo opracowane pociski 3M80 Moskit[b]. W tym samym czasie zbudowano jeden doświadczalny okręt projektu 12417, w którym główną różnicą była zamiana zestawu obrony bezpośredniej w postaci dwóch osobnych rotacyjnych działek AK-630 na prototypowy zestaw rakietowo-artyleryjski Kortik[4]. Widocznym wyróżnikiem projektu 12417 spośród innych okrętów tej rodziny stał się moduł kierowania systemu Kortik w dużej półkulistej osłonie na szczycie masztu[5]. W kodzie NATO otrzymał oznaczenie Tarantul-IV[6].
Jedyny kuter projektu 12417 został zbudowany w Stoczni Środkowonewskiej (ros. Sriednie-Niewskij Sudostroitielnyj Zawod) w Leningradzie, pod numerem budowy 201[4]. Stępkę pod budowę położono 12 sierpnia 1981 roku, a wodowano go 14 września 1983 roku[4]. W październiku 1983 roku nieuzbrojony okręt przeszedł drogami śródlądowymi z Leningradu do Kerczu w celu doposażenia[7][c]. Okręt od grudnia 1983 roku wyposażano w stoczni Zaliw w Kerczu, po czym przyjęto go do służby 10 czerwca 1985 roku[4].
Opis
Wyporność standardowa okrętu wynosiła 436 ton, a pełna 493 tony[4]. Długość wynosiła 56,10 m, szerokość: 10,20 m, a zanurzenie maksymalne: 2,50 m[4]. Załoga liczyła 40 osób, w tym pięciu oficerów[4].
Okręt miał napęd w systemie CODAG, z dwoma turbinami gazowymi M-70 mocy szczytowej o mocy łącznej 24 000 KM i dwoma marszowymi silnikami wysokoprężnymi M-510 o mocy łącznej 10 000 KM, napędzającymi dwie śruby o stałym skoku[4]. Prędkość maksymalna wynosiła 41 węzłów, a ekonomiczna 14 w[4]. Zasięg przy prędkości 14 w wynosił 1600 mil morskich[4].


Uzbrojenie
Zasadnicze uzbrojenie stanowiły dwie podwójne wyrzutnie pocisków manewrujących woda-woda, z czterema pociskami P-15M[4]. Uzupełniała je artyleria w postaci armaty uniwersalnej kalibru 76,2 mm AK-176[4].
Do samoobrony służył zestaw obrony bezpośredniej Kortik, obejmujący dwa sześciolufowe działka przeciwlotnicze kalibru 30 mm (jak systemu AK-630M) i osiem wyrzutni pocisków przeciwlotniczych bliskiego zasięgu 9M311 we wspólnym module, z zapasem 16 rakiet[6][d]. Umożliwiał zwalczanie celów rakietami na odległościach od 1,5 do 8 km i do wysokości 4 km[6]. Podczas remontu od 1989 do 1992 roku prototypowy zestaw został zamieniony na seryjny[7]. Zestaw Kortik został jednak następnie zdemontowany w 2001 roku[4] (według innych informacji, w 1999[6] lub 2005 roku[8]). Pomimo planów, okręt nie otrzymał innego uzbrojenia w to miejsce[8]. Dopiero w styczniu 2021 roku zamontowano doświadczalnie zestaw rakietowo-artyleryjski Pancyr-M z dwoma działkami 30 mm i ośmioma wyrzutniami pocisków przeciwlotniczych bliskiego zasięgu (zapas: 32 pociski), lecz po próbach został następnie zdemontowany w lutym 2022 roku[6].
Wyposażenie
Okręt miał stację radiolokacyjną wykrywania celów i naprowadzania pocisków Monolit, w półkulistej i cylindrycznej w dolnej części osłonie dielektrycznej na dachu nadbudówki[4]. Do kierowania ogniem artylerii, jak i przeciwlotniczym służyła stacja radiolokacyjna 32M-87 systemu Kortik w dużej półkulistej osłonie na szczycie masztu[9]. Od poprzedników okręt odróżniał też radar nawigacyjny Kiwacz-2 zamiast Don[10]. Ponadto okręt wyposażony był w typowy system walki radioelektronicznej Wympieł-R2 i dwie 16-prowadnicowe wyrzutnie celów pozornych PK-16[11].
Podczas prób z zestawem Pancyr-M na przełomie 2021 i 2022 roku okręt otrzymał inny radar na szczycie masztu, z płaskimi ścianowymi antenami na piramidowej podstawie, zdemontowany w ciągu 2022 roku[12].
Służba
Okręt wszedł do służby w Marynarce Wojennej ZSRR 10 czerwca 1985 roku[4]. Według części źródeł, otrzymał pierwotnie oznaczenie alfanumeryczne: R-55 (ros. Р-55)[e]. 23 sierpnia 1985 roku podniesiono na nim banderę i został wcielony do 41 Brygady Kutrów Rakietowych Floty Czarnomorskiej ZSRR[7]. W 1986 roku oznaczenie zmieniono na R-71[4]. Wchodził w skład 349 Dywizjonu Kutrów Rakietowych 41 Brygady[13]. W 1988 roku nosił numer burtowy 953[6]. Od 1989 do 1992 roku okręt był w średnim remoncie[7].
Po rozpadzie ZSRR w grudniu 1991 roku i podziale Floty Czarnomorskiej w drugiej połowie lat 90. R-71 został przejęty przez Rosję. W Rosji otrzymał stały numer burtowy 962[8]. Według niektórych autorów, w kwietniu 1993 roku otrzymał nazwę: „Dierzkij” (Дерзкий); nie potwierdzają tego jednak inne źródła[a]. W swojej historii, kuter R-71 uzyskał tytuł najlepszego kutra rakietowego marynarki wojennej, a w 1997 roku zdobył nagrodę dowódcy Floty Czarnomorskiej za najlepsze wyniki w strzelaniu rakietowym do celów morskich[7]. W 1997 roku wszedł w skład 41 Brygady Kutrów Rakietowych bazującej w Sewastopolu[7].
Między 2009 a 2013 roku okręt był odstawiony w Zatoce Karantinnoj w Sewastopolu, po czym w 2014 roku został wyremontowany w tamtejszej 13 Stoczni Remontowej[7]. W sierpniu 2014 roku otrzymał nazwę „Szuja” (Шуя) od miasta[7]. 26 lipca 2015 roku prowadził kolumnę okrętów podczas parady z okazji Dnia Marynarki Wojennej w Sewastopolu[7]. Pozostał wówczas ostatnim okrętem Floty Czarnomorskiej z już przestarzałymi rakietami rodziny P-15[7].
3 października 2019 roku na okręcie przebywającym w stoczni nr 13 w Sewastopolu wybuchł pożar, ale został stłumiony[14]. W styczniu 2021 roku zamontowano doświadczalnie zestaw rakietowo-artyleryjski Pancyr-M, lecz został zdemontowany po próbach w lutym 2022 roku[6].
W 2022 roku, po inwazji na Ukrainę, został zamalowany na okręcie numer burtowy[12]. Według nieoficjalnych informacji, okręt został wycofany ze służby w 2023 roku[6].
Uwagi
- ↑ a b Przemianowanie okrętu na „Dierzkij” według Apalkow 2010 ↓, s. 224, jednakże brak o tym informacji w szczegółowych publikacjach Kostriczenko 2016 ↓, s. 27 i Ракетный катер Р-71 "Шуя" [online], KCHF.RU. oraz w ogólnym opracowaniu Pawłow 1997 ↓, s. 56.
- ↑ Tak według Apalkow 2010 ↓, s. 217, 227-228. Niektóre publikacje określają odwrotnie starsze kutry z pociskami Termit jako projekt 12411, a nowsze jako 1241.1 (Car′kow 2018 ↓, s. 22).
- ↑ Apalkow 2010 ↓, s. 224 podaje błędnie, że nieuzbrojony okręt przeszedł do Kerczu w lipcu – sierpniu 1985 roku, co jest niespójne z informacją u tego samego autora o wyposażaniu go w Kerczu od 30 grudnia 1983 roku.
- ↑ Apalkow 2010 ↓, s. 224 podaje cztery wyrzutnie rakiet w module Kortik i łączny zapas 16 pocisków, jednakże zestaw Kortik miał dwa pakiety po cztery wyrzutnie (Ракетный катер Р-71 "Шуя" [online], KCHF.RU.).
- ↑ Tak według Apalkow 2010 ↓, s. 224, natomiast większość publikacji określa ten okręt jedynie jako R-71 (Kostriczenko 2016 ↓, s. 27Pawłow 1997 ↓, s. 56, Ракетный катер Р-71 "Шуя" [online], KCHF.RU.).
Przypisy
- ↑ Apalkow 2010 ↓, s. 214.
- ↑ Apalkow 2010 ↓, s. 214, 222.
- ↑ Pawłow 1997 ↓, s. 56.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p Apalkow 2010 ↓, s. 224.
- ↑ Apalkow 2010 ↓, s. 217-229.
- ↑ a b c d e f g h Ракетный катер Р-71 "Шуя" [online], KCHF.RU [dostęp 2021-05-21] (ros.).
- ↑ a b c d e f g h i j Kostriczenko 2016 ↓, s. 27
- ↑ a b c Car′kow 2018 ↓, s. 22.
- ↑ Apalkow 2010 ↓, s. 224-226.
- ↑ Apalkow 2010 ↓, s. 214, 224.
- ↑ Apalkow 2010 ↓, s. 227.
- ↑ a b Zdjęcia na stronie Ракетный катер Р-71 "Шуя" [online], KCHF.RU [dostęp 2021-05-21] (ros.).
- ↑ Witalij Kostriczenko. Tragedia Floty Czarnomorskiej. „Morza, Statki i Okręty”. Nr 2/1999. IV (15), s. 23-24, marzec-kwiecień 1999. Magnum-X. ISSN 1426-529X.
- ↑ В Севастополе на судоремонтном заводе загорелся ракетный катер "Шуя" [online], RIA Novosti [dostęp 2021-05-21] (ros.).
Bibliografia
- Jurij Apalkow: Udarnyje korabli. Moskwa: Morkniga, 2010. ISBN 978-5-903080-40-3. (ros.).
- A. Car′kow: Rossijskij Wojenno-Morskoj Fłot 2018 g.. 2018, seria: Morskaja Kollekcyja. nr 1(220)/2018. (ros.).
- W. Kostriczenko. Dien′ Wojenno-Morskogo Fłota 26 ijula 2015 goda wo Władiwostokie i Sewastopole. „Morskaja Kollekcyja”, 2016. nr 2/2016(197): Flotskije kroniki. Wypusk wtoroj. (ros.).
- Aleksandr Pawłow: Wojennyje korabli Rossii 1997 – 1998 g. Wyd. V. Jakuck: 1997. (ros.).
Linki zewnętrzne
- Ракетный катер Р-71 "Шуя" [online], KCHF.RU. – strona o okręcie z galerią zdjęć
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.