Tadeusz Białkowski
Tadeusz Białkowski w roli Kordiana (1924) | |
| Data i miejsce urodzenia |
17 stycznia 1888 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
12 marca 1961 |
| Zawód | |
| Lata aktywności |
1918–1957 |
| Zespół artystyczny | |
| Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie | |
| Odznaczenia | |
Tadeusz Białkowski (ur. 17 stycznia 1888 w Sołotwinie[1], zm. 12 marca 1961 w Krakowie) – polski aktor, głównie teatralny oraz reżyser i pedagog.
Życiorys
Syn Romana i Marii z Folusiewiczów[1]. Studiował architekturę na Politechnice Lwowskiej[1] i występował tam w zespołach amatorskich. Przygotowywał się do zawodu aktorskiego pod kier. Romana Żelazowskiego[1]. Debiutował w 1909 w Teatrze Nowym we Lwowie. W sezonie 1910/11 występował w Teatrze Polskim w Łodzi, następnie w Teatrze Zjednoczonym w Warszawie (sezon 1911/12), Teatrze Miejskim we Lwowie (1912–1914). Podczas I wojny światowej walczył w Legionach[1]. W latach 1918–1957 występował na deskach Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie oraz na scenach Teatru im. Wojciecha Bogusławskiego w Warszawie i krakowskiego Starego Teatru.
Po wojnie był wykładowcą w krakowskich szkołach aktorskich: Studium Dramatycznym Iwo Galla (1945–1946), Państwowej Szkole Dramatycznej (1946–1948) oraz Państwowej Wyższej Szkole Aktorskiej (1949).
Wystąpił tylko w jednym filmie, w Kaloszach szczęścia z 1958, w roli plastyka.
Został pochowany na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie (sektor SC7, rząd 8, nr grobu 49)[2].
Spektakle teatralne
Role
- Teatr Miejski im. Juliusza Słowackiego Kraków
- 1918: Przyjaciele jako Zdzisław (reż. Marian Jednowski)
- 1918: Wyzwolenie jako Mówca (reż. Józef Sosnowski)
- 1921: Hamlet jako Gildenstern (reż. M. Jednowski)
- 1923: Uczta szyderców jako Gianetto Malespini (reż. Teofil Trzciński)
- 1923: Cyd jako Prolog (reż. Stanisława Wysocka)
- 1923: Sen nocy letniej jako Oberon (reż. S. Wysocka)
- 1924: Idjota (aut. Hjalmar Meidell) jako Ks.Lew Nikołajewicz Myszkin (reż. S. Wysocka)
- 1924: Hidalla albo karzeł olbrzym jako Baron Walo von Bruhl (reż. Antoni Piekarski)
- 1925: Śmierć na gruszy jako Poeta (reż. S. Wysocka)
- 1932: Pomsta jako Kyciuś (reż. Stefan Turski)
- 1932: Sułkowski jako Napoleon (reż. Juliusz Osterwa)
- 1932: Wesele jako Poeta (reż. J. Osterwa)
- 1933: Horsztyński jako Karzeł (reż. J. Osterwa)
- 1933, 1945: Uciekła mi przepióreczka jako Małowieski (reż. J. Osterwa)
- 1933: Błędne koło Krystyny jako Alosza Pawłowicz (reż. Zofia Modrzewska)
- 1933: Eros i Psyche jako De la Roche (reż. J. Osterwa)
- 1935: Rajski ogród jako Książę Ebersmark (reż. Karol Wyrwicz-Wichrowski)
- 1935: Poskromienie złośnicy jako Prologus (reż. T. Białkowski)
- 1936: Matura jako Dr Dominik Cibula (reż. Józef Karbowski)
- 1937: Bolesław Śmiały jako Słowa Poety (reż. Karol Frycz)
- 1937: Warszawianka jako Żołnierz z dywizji Żymirskiego (reż. S. Wysocka)
- 1937: Gałązka rozmarynu jako Kapelan (reż. Zygmunt Nowakowski)
- 1938: Wikinda jako Wajdelota (reż. Wacław Nowakowski)
- 1945: Dziewczyna z lasu jako Gajowy (reż. J. Karbowski)
- 1945: Penelopa jako Mentor (reż. K. Frycz)
- 1945: Antygona jako Zwiastun (reż. T. Trzciński)
- 1945: Przejrzały oczy nasze Jan Emanuel (reż. J. Karbowski)
- 1946: Portret generałaMajordomus Karol (reż. K. Frycz)
- Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego Warszawa
- 1925: Jak wam się podoba jako Oliwer (reż. Leon Schiller, Aleksander Zelwerowicz)
- 1925: Słomkowy kapelusz jako Wicehrabia de Rosalba (reż. A. Zelwerowicz)
- 1925: Achilleis jako Agamemnon (reż. L. Schiller)
- 1926: Rewizor jako Chłopow (reż. A. Zelwerowicz)
- 1926: Róża jako Benedykt (reż. L. Schiller)
- 1926: Napoleon w szlafroku jako Książę Feliks Baciocchi (reż. A. Zelwerowicz)
- Teatry Dramatyczne (Teatr im. Juliusza Słowackiego) Kraków
- 1946: Fantazy jako Rzecznicki (reż. J. Osterwa)
- 1946: Wesele jako Stańczyk (reż. T. Białkowski)
- 1947: Odys u Feaków jako Demodok (reż. J. Karbowski)
- 1947: Judasz z Kariothu jako Joazar (reż. J. Karbowski)
- 1948: Adwokat i róże jako Przyjaciel (reż. Maryna Broniewska)
- 1948: Owcze źródło jako Alonzo (reż. Bronisław Dąbrowski)
- 1948: Sen nocy letniej jako Egeusz (reż. B. Dąbrowski)
- 1949: Trzy siostry jako Ferapont (reż. B. Dąbrowski)
- 1949: Mickiewicz jako Literat (reż. B. Dąbrowski)
- 1949: Damy i huzary jako Rembo (reż. Władysław Krzemiński)
- 1949: Lubow Jarowaja jako Czyr (reż. B. Dąbrowski)
- 1950: Balladyna jako Pustelnik (reż. B. Dąbrowski)
- 1951: Kościuszko w Berville jako Pułkownik Fiszr (reż. W. Nowakowski)
- 1951: Talenty i wielbiciele jako Martyn Prokofjicz Narkow (reż. Henryk Szletyński)
- 1952: Płody edukacji jako Fiodor Iwanycz (reż. W. Krzemiński)
- 1953: Polacy nie gęsi jako pan Rudomina (reż. Roman Niewiarowicz)
- 1955: Dom na Twardej jako Frankowski (reż. B. Dąbrowski)
- 1955: Odwiedziny jako Dziadek Migacz (reż. J. Karbowski)
- 1955: Pierwszy dzień święta jako Szaban (reż. B. Dąbrowski)
- 1956: Kordian jako Ksiądz zakonny (reż. B. Dąbrowski)
- 1956: Wesele jako Dziad (reż. B. Dąbrowski)
- 1957: Dwa teatry jako Ojciec (reż. B. Dąbrowski)
- 1957: Wyzwolenie jako Stary Aktor, Starzec (reż. B. Dąbrowski)
- Teatry Dramatyczne (Stary Teatr) Kraków
- 1949: Traktor i dziewczyna jako Dominik (reż. W. Krzemiński)
- 1954: Wiśniowy sad jako Firs (reż. W. Krzemiński)
Prace reżyserskie
- 1933: Co tylko chcecie, Teatr Miejski im. Juliusza Słowackiego, Kraków
- 1935: Poskromienie złośnicy, Teatr Miejski im. Juliusza Słowackiego, Kraków
- 1946: Wesele, Teatry Dramatyczne (Teatr im. Juliusza Słowackiego), Kraków
- 1947: Dom otwarty (reż. zespołowa), Teatry Dramatyczne (Teatr im. Juliusza Słowackiego) Kraków – opieka reżyserska
- 1948: Poskromienie złośnicy, Teatr Miejski, Lublin
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1959)
- Srebrny Wawrzyn Akademicki (4 listopada 1937)[3]
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (23 maja 1955)[4]
Nagrody
- III nagroda na Festiwalu Dramatów Wyspiańskiego za rolę Starego Aktora w Wyzwoleniu w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1958)
- Nagroda Artystyczna miasta Krakowa za osiągnięcia artystyczne na przestrzeni 50 lat pracy teatralnej (1960)[5]
Przypisy
- ↑ a b c d e Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 39.
- ↑ Parafia Najświętszego Salwatora: Śp. Tadeusz Białkowski. Cmentarz Parafialny w Krakowie. Grobonet. Ogólnopolska wyszukiwarka osób pochowanych. [dostęp 2025-11-06].
- ↑ M.P. z 1937 r. Nr 257, poz. 407 (ISAP) „za zasługi dla polskiej sceny”.
- ↑ M.P. z 1955 r. Nr 112, poz. 1450 (ISAP) Lista osób odznaczonych „Medalem 10-lecia Polski Ludowej”.
- ↑ Nagrody miasta Krakowa na 1960 r., „Życie Literackie” (24), 24 czerwca 1960, s. 5.
Bibliografia
- Tadeusz Białkowski w bazie filmpolski.pl
- Tadeusz Białkowski w bazie Filmweb
- Tadeusz Białkowski, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2021-04-10].
Linki zewnętrzne
- Tadeusz Białkowski w bazie Filmweb
- Tadeusz Białkowski w bazie filmpolski.pl
- Tadeusz Białkowski, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2021-04-09].
- Tadeusz Białkowski na zdjęciach w bibliotece Polona
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.