Tadeusz Cyprian

Tadeusz Cyprian
Ilustracja
autoportret 1930
Data i miejsce urodzenia

21 lutego 1898
Zabłotów, Austro-Węgry

Data i miejsce śmierci

8 sierpnia 1979
Poznań, Polska

Miejsce spoczynku

Cmentarz Junikowo w Poznaniu

Zawód, zajęcie

prawnik, fotografik

Tytuł naukowy

profesor

Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi (II RP)
Multimedia w Wikimedia Commons

Tadeusz Cyprian (ur. 21 lutego 1898 w Zabłotowie, zm. 8 sierpnia 1979 w Poznaniu) – polski prawnik, sędzia, profesor prawa karnego, fotografik.

Młodość

Był synem Teofila (urzędnika, inspektora uprawy tytoniu) i Ludomiły z Oppenauerów[1]. W 1916 ukończył Gimnazjum Franciszka Józefa we Lwowie. W czasie I wojny światowej służył w Armii Polskiej we Francji. Został mianowany podporucznikiem przez gen. Józefa Hallera. 14 października 1920 został zatwierdzony w stopniu podporucznika wojsk lotniczych[2]. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 66. lokatą w korpusie oficerów rezerwy lotnictwa. Posiadał wówczas przydział do 2 pułku lotniczego w Krakowie[3]. W 1934 posiadał przydział do rezerwy 1 pułku lotniczego w Warszawie[4].

W okresie II wojny światowej, jako porucznik lotnictwa, służył w Polskich Siłach Powietrznych, miał numer służbowy RAF P-1168. Walczył we Francji, w Afryce i w Wielkiej Brytanii[5].

Kariera prawnicza

Absolwent Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, który ukończył w 1922 roku. Od 1925 roku sędzia najpierw Sądu Grodzkiego, następnie Sądu Okręgowego w Poznaniu. Jako sędzia zasądzał wiele wyroków skazujących działaczy nielegalnej Komunistycznej Partii Polski[6]. W 1938 roku został mianowany prokuratorem Sądu Najwyższego w Warszawie. Jego rozprawy naukowe ukazywały się w czasopiśmie „Przegląd Policyjny”[7][8]. Okres wojenny zahamował rozwój jego kariery.

W 1945 roku został skierowany jako obserwator reprezentujący Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej na procesie w Bergen-Belsen. Następnie Ministerstwo Sprawiedliwości wysłało go na proces norymberski jako członka czteroosobowej polskiej delegacji, której przewodniczył prof. Marian Muszkat. W latach późniejszych pracował jako prokurator Sądu Najwyższego i wykładowca w Centralnej Szkole Prawniczej w Warszawie. Był także kierownikiem katedry prawa karnego na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu.

W latach 1947–1948 prokurator Najwyższego Trybunału Narodowego. Od 1950 profesor Wydziału Prawa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

W 1966 roku uhonorowany nagrodą Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Poznaniu[9]).

Mimo wielu obowiązków zawodowych potrafił połączyć pracę ze swą pasją jaką była fotografika (był prezesem Polskiego Towarzystwa Fotograficznego[10]).

Został pochowany na cmentarzu na Junikowie (pole 4-5-2-32)[11].

Grób prof. Tadeusza Cypriana na cmentarzu Junikowskim

Kariera fotografika

Wojna, 1949

Swą twórczość rozpoczął w 1913 roku zdjęciami krajoznawczymi z Huculszczyzny. W 1923 roku zadebiutował na I Wszechpolskiej Wystawie Fotografii Zawodowej, Artystycznej i Naukowej „Światłocień” w Poznaniu, na której otrzymał srebrny medal za zdjęcia pejzażowe i rodzajowe. Zaczął pisywać artykuły do magazynów fotograficznych. W styczniu 1928 roku objął redakcję miesięcznika Polski Przegląd Fotograficzny[12]. W 1931 roku został zaproszony i przyjęty w poczet członków Fotoklubu Polskiego[13]. w 1934 roku został seniorem honorowym Polskiego Towarzystwa Fotograficznego[14]. Od 1938 należał do Fotoklubu Warszawskiego zaś w 1938 roku – został wiceprezesem Ogólnopolskiego Związku Towarzystw Fotograficznych. Po wojnie, był jednym z założycieli Związku Fotografików Polskich oraz pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Fotograficznego. Publikował teksty o polskiej fotografii w angielskim piśmie Photograms of the Year. Był autorem licznych podręczników fotograficznych, z których najbardziej znanym jest Fotografia. Technika i technologia.

Poza fotografią artystyczną, zajmował się także fotografią: dokumentalną – (utrwalił chociażby bombardowanie Londynu w czasie drugiej wojny czy zdjęcia z procesu norymberskiego), lotniczą oraz podróżniczą. W 1957 roku otrzymał tytuł Excellence FIAP (EFIAP) oraz w 1965 roku tytuł Honorary Excellence FIAP (HonEFIAP) – tytuły przyznane przez Międzynarodową Federację Sztuki Fotograficznej FIAP[15]. W 1963 roku otrzymał Nagrodę „Błękitnego Szpaka” z okazji Dni Gdańska za pięćdziesięcioletnią działalność artystyczną i publicystyczną[16].

Publikacje

  • Prawo prasowe. Komentarz, Poznań 1939
  • Prawo norymberskie, wyd. E. Kuthana, Warszawa 1948
  • Oskarżamy, wyd. Przełom, Warszawa 1949
  • Technika nowoczesnej fotografii, wyd. Księgarnia W. Wilak, Poznań 1949
  • Fotografika, wyd. Czytelnik, Warszawa 1950
  • Fotografia, technika i technologia, wyd. PWT, Warszawa 1953
  • Jak fotografować, wyd. FAW, Warszawa 1954
  • Sprawy polskie w procesie norymberskim, wyd. Instytut Zachodni, Poznań 1956
  • Walka o zasady norymberskie, 1945–1955, wyd. PWN, Warszawa 1956
  • Przestępstwa gospodarcze, wyd. PWN, Warszawa 1960
  • Spekulacja, wyd. PWN, Warszawa 1960
  • Nazi rule in Poland, 1939–1945, wyd. Polonia Pub. House, 1961
  • Głos ma prokurator..., wyd. Iskry, Warszawa 1962
  • Przed trybunałem świata, Książka i wiedza, Warszawa 1962
  • Siedem wyroków Najwyższego Trybunału Narodowego, wyd. Instytut Zachodni, Poznań 1962
  • Wypadki drogowe w świetle prawa karnego, wyd. PWN, Warszawa 1963
  • Nie oszczędzać Polski, wyd. Iskry, Warszawa 1965
  • Nieznana Norymberga, wyd. Książka i Wiedza, Warszawa 1965
  • Postęp techniczny a prawo karne, wyd. PWN, Warszawa 1966
  • Ludzie i sprawy Norymbergi, wyd. Poznańskie, Poznań 1967
  • Nuremberg in retrospect, Western Press Agency, 1967
  • Wermacht zbrodnia i kara, wyd. MON, Warszawa 1971
  • Fotografia małoobrazkowa, Poznań
  • Fotografia w szkole, wyd. Wsip, Warszawa 1977

Ordery i odznaczenia

Upamiętnienie

W styczniu 1985 w poznańskim Muzeum Rzemiosł Artystycznych prezentowano wystawę Prof. Tadeusz Cyprian – fotografik i teoretyk fotografii[18]. W latach 80. XX w. w poznańskim środowisku fotograficznym została ustanowiona nagroda im. Tadeusza Cypriana[19].

Przypisy

  1. ↑ Kartoteka ewidencji ludności 1870-1931 [online], e-kartoteka.net [dostęp 2018-03-15].
  2. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 10 listopada 1920 roku, s. 1168.
  3. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 931, 951.
  4. ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 160, 665.
  5. ↑ Krzystek 2012 ↓, s. 138.
  6. ↑ Marcin Jurek "W polskiej Wandei. KPP w województwie poznańskim w czasach II RP" IPN 2021, ISBN978-83-8229-177-3, s. 258
  7. ↑ Treść. „Przegląd Policyjny”. Nr 1 (19), s. 1, 1939. 
  8. ↑ Treść. „Przegląd Policyjny”. Nr 4 (22), s. 321, 1939. 
  9. ↑ Marcin Jurek "W polskiej Wandei. KPP w województwie poznańskim w czasach II RP" IPN 2021, ISBN978-83-8229-177-3, s. 258
  10. ↑ Marcin Jurek "W polskiej Wandei. KPP w województwie poznańskim w czasach II RP" IPN 2021, ISBN978-83-8229-177-3, s. 258
  11. ↑ Wyszukiwarka grobów w Poznaniu.
  12. ↑ Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa | Polski Przegląd Fotograficzny 1928.01 R.4 [online], web.archive.org, 10 maja 2019 [dostęp 2019-05-10] [zarchiwizowane z adresu 2019-05-10].
  13. ↑ Fotoklub Polski [online], web.archive.org, 17 maja 2018 [dostęp 2019-05-22] [zarchiwizowane z adresu 2018-05-17].
  14. ↑ Wacław Żdżarski – Historia fotografii warszawskiej. Wydawca – Państwowe Wydawnictwo Naukowe (1974).
  15. ↑ Profesor Tadeusz Cyprian – fotograf [online], web.archive.org, 17 stycznia 2018 [dostęp 2019-01-21] [zarchiwizowane z adresu 2018-01-17].
  16. ↑ Nagrody „Błękitnego Szpaka”. „Litery”. Nr 9(21), s. 28, 1963. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. [dostęp 2025-03-12]. 
  17. ↑ M.P. z 1939 r. Nr 29, poz. 50 (ISAP) „za zasługi na polu pracy społecznej”.
  18. ↑ Wydarzenia w Poznaniu w 1985 roku. Część pierwsza, [w:] Kronika Miasta Poznania, nr 3/1986, s.177, ISSN 0137-3552.
  19. ↑ Pierściński 2006 ↓, s. 67.

Bibliografia

  • Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2019-09-07].
  • Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
  • Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
  • Wystawa w Starej Galerii ZPAF.
  • Maciej Szwarczyk, Tadeusz Cyprian (1898–1979), [w:] Profesorowie Wydziału Prawa i Administracji UMCS 1949–2009. Księga jubileuszowa z okazji sześćdziesięciolecia Wydziału Prawa i Administracji UMCS w Lublinie (pod redakcją naukową Anny Przyborowskiej-Klimczak), Oficyna Wydawnicza VERBA, Lublin 2009, s. 47–57 (z fotografią).
  • Tadeusz Jerzy Krzystek, [Anna Krzystek]: Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii w latach 1940–1947 łącznie z Pomocniczą Lotniczą Służbą Kobiet (PLSK-WAAF). Sandomierz: Stratus, 2012. ISBN 978-83-61421-59-7. OCLC 276981965.
  • Paweł Pierściński: Fotografowie 1946–2006 : słownik biograficzny fotografów polskich (członków ZPAF). Warszawa: Związek Polskich Artystów Fotografików, 2006. ISBN 83-916405-8-2. OCLC 836629124.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya