Tafil Buzi

Tafil Buzi
Ilustracja
Popiersie Tafila Buziego
Data i miejsce urodzenia

1792
Buz, Imperium Osmańskie

Data i miejsce śmierci

1844
Aleppo

Tafil Buzi też jako: Tafilboz (ur. 1792 we wsi Buz k. Tepeleny, zm. 1844 w Aleppo[1]) – albański działacz narodowy i organizator antyosmańskiego ruchu powstańczego w latach 1833-1839.

Życiorys

Był synem Kapo i Shanise[1]. Początkowo był na służbie u Alego Paszy z Tepeleny. W czasie powstania greckiego początkowo walczył przeciwko powstańcom w oddziałach Omera Vrioniego, a następnie przeszedł na stronę powstańców i służył w oddziale Theodorosa Grivasa[1]. Po zamordowaniu 500 albańskich bejów w 1830 przez władze osmańskie, na ziemiach zamieszkałych przez Albańczyków doszło do serii powstań. Tafil Buzi razem z Zenelem Gjoleką i Çelo Picarim zorganizował wystąpienie ludności albańskiej w rejonie Wlory, Beratu i Skraparu. Powstańcy wymordowali lokalnych urzędników, a następnie przesłali swoje żądania Turkom - domagali się mianowania gubernatorów pochodzenia albańskiego i zniesienia nowych podatków, nałożonych na ludność albańską[2].

Sukcesy powstańców w 1833 doprowadził do ugody z Mustafą Nuri Paszą (gubernatorem Trikali), który zaproponował Buziemu stanowisko urzędnika w okręgu Agrafa. Buzi objął to stanowisko, ale wkrótce był zmuszony uciekać na Korfu w obawie przed represjami[3]. W 1834 ponownie wystąpił przeciwko władzom osmańskim[4]. Dowodzona przez Buziego armia powstańcza licząca 10 tysięcy ludzi opanowała Berat, gdzie został utworzony komitet złożony z powstańców. Na jego czele stanął Abaz bej Lushnja, a Buzi został komendantem wojskowym miasta. W styczniu 1835 komitet podpisał porozumienie z władzami osmańskimi, zakładające rozbrojenie oddziałów powstańczych[4]. Kiedy Turcy zaczęli łamać zawarte porozumienie, Tafil Buzi na czele podległych mu oddziałów ruszył w kierunku Janiny. W tym czasie wydał proklamację do Albańczyków wzywając ich, aby stanęli do walki[4]. Osmański korpus ekspedycyjny skierowany przeciwko powstańcom zmusił Buziego do zaprzestania dalszej walki i powrotu do Tepeleny[4]. W 1836 Buzi próbował po raz kolejny wywołać powstanie, ale tym razem nie osiągnął sukcesów. Internowany w Turcji, w 1842 został uwolniony i na czele 3000 Albańczyków udał się do Bejrutu, gdzie podległe mu oddziały złupiły miasto i doprowadziły do anarchii[5]. Pod koniec życia w służbie Ibrahima Paszy, sprawował funkcję gubernatora Aleppo[3]. Zmarł w 1844.

Pamięć

Pomnik Tafila Buziego w Tepelenie, dłuta Vladimira Llakaja

Imię Buziego noszą ulice w Tepelenie, Memaliaju i w Sauk, a jego pomniki stoją w Tepelenie i we wsi Buz. W Tepelenie działa stowarzyszenie noszące imię Tafila Buziego.

Przypisy

  1. ↑ a b c Albert Zholi, Tafil Buzi, patrioti që hoqi vallen e jetës në buzë të greminës [online], Bota Sot, 2024 (alb.).
  2. ↑ Stavro Skendi: The Albanian National Awakening. Princeton University Press, 2015, s. 23. ISBN 978-1-4008-4776-1.
  3. ↑ a b Bernard Zotaj, Kapedani i Shqipërisë, Tafil Buzi [online], Telegraf, 2018.
  4. ↑ a b c d Petrika Thengjilli: Kryengritjet popullore kundërosmane në Shqipëri, 1833-1839. Tirana: 1981, s. 105-108.
  5. ↑ Edwin Jacques: The Albanians. An Ethnic History from Prehistoric Times to the Present. New York: Mc Farland, 2012, s. 237. ISBN 978-0-7864-9347-0.

Bibliografia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya