Takin

Takin
Budorcas
B.H. Hodgson, 1850[1]
Ilustracja
Takin złoty (B. taxicolor)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Rząd

parzystokopytne

Podrząd

przeżuwacze

Infrarząd

Pecora

Nadrodzina

Bovoidea

Rodzina

wołowate

Podrodzina

antylopy

Plemię

koziorożce

Rodzaj

takin

Typ nomenklatoryczny

Budorcas taxicolor B.H. Hodgson, 1850

Gatunki

5 gatunków (w tym 3 wymarłe) – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Takin[2] (Budorcas) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji (Indie, Bhutan, Mjanma i Chińska Republika Ludowa)[3][4][5].

Morfologia

Długość ciała 170–220 cm, długość ogona 10–22 cm, wysokość w kłębie 107–140 cm; długość rogów samców około 64 cm; masa ciała 150–350 kg[4][6].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1850 roku angielski etnolog i zoolog Brian Houghton Hodgson w artykule zatytułowanym O Takinie we Wschodnich Himalajach: Budorcas Taxicolor mihi. N. G. (Z trzema planszami.), opublikowanym w czasopiśmie „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”[1]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) takin złoty (B. taxicolor).

Etymologia

Budorcas: gr. βους bous, βοος boos ‘byk, wół’; δορκας dorkas ‘antylopa’[7].

Podział systematyczny

W zależności od ujęcia systematycznego do rodzaju zalicza się 1 (B. taxicolor)[5][6], 2 (B. taxicolor i B. tibetana)[8][6] lub 4 (B. taxicolor, B. whitei, B. tibetana i B. bedfordi)[4][3] występujące współcześnie gatunki; tutaj klasyfikacja za Mammals Diversity Database (2023)[8]:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa[2] Podgatunki[4][3][6] Rozmieszczenie geograficzne[4][3][6] Podstawowe wymiary[4][6][a] Status
IUCN[9]
Budorcas taxicolor B.H. Hodgson, 1850 takin złoty 3 podgatunki (w tym 1 wymarły) północno-wschodnie Indie (Mishmi Hills Arunachal Pradesh), północna Mjanma oraz południowo-środkowa Chińska Republika Ludowa (południowo-wschodni Tybetański Region Autonomiczny, południowe Shaanxi i północno-zachodni Junnan) DC: około 170–220 cm
DO: około 7–22 cm
MC: około 150–350 kg 		 VU 
Budorcas tibetana A. Milne-Edwards, 1874 takin tybetański 2 podgatunki północny Bhutan, północno-wschodnie Indie (Sikkim i Arunachal Pradesh) i środkowa Chińska Republika Ludowa (Tybetański Region Autonomiczny, południowe Gansu i zachodni Syczuan) DC: około 170–220 cm
DO: około 10–22 cm
MC: około 150–350 kg 		 NE 

Kategorie IUCN:  VU  – gatunek narażony;  NE  – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunki wymarłe:

Uwagi

  1. ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

  1. ↑ a b B.H. Hodgson. On the Takin of the Eastern Himalaya: Budorcas Taxicolor mihi. N. G. (With three Plates.). „The Journal of the Asiatic Society of Bengal”. 19, s. 65, 1850. (ang.). 
  2. ↑ a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 181. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  3. ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 358. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  4. ↑ a b c d e f C. Groves, D. Leslie, B. Huffman, R. Valdez, K. Habibi, P. Weinberg, J. Burton, P. Jarman & W. Robichaud: Family Bovidae (Hollow-horned Ruminants). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 713–714. ISBN 978-84-96553-77-4. (ang.).
  5. ↑ a b D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Budorcas. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-02]. (ang.).
  6. ↑ a b c d e f Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 618. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  7. ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 147, 1904. (ang.). 
  8. ↑ a b N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-07-20]. (ang.).
  9. ↑ Taxonomy Budorcas – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-07-29]. (ang.).
  10. ↑ A.W. Gentry: A fossil Budorcas (Mammalia, Bovidae) from Africa. W: K. Stewart & K. Seymour (redaktorzy): Palaeoecology and Palaeoenvironments of Late Cenozoic Mammals. Toronto: University of Toronto Press, 1996, s. 575. ISBN 978-1-4875-7415-4. (ang.).
  11. ↑ R. Broom. Notices of a few more new fossil mammals from the caves of the Transvaal. „The Annals and Magazine of Natural History”. Tenth series. 20 (119), s. 510, 1937. DOI: 10.1080/00222933708655373. (ang.). 
  12. ↑ Z.-j. Yang. Budorcas, a new element in the proto-historic Anyang fauna of China. „American Journal of Science”. 246 (3), 1948. DOI: 10.2475/ajs.246.3.157. (ang.). 

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya