Tekla Borowiak

Tekla Borowiak
Ciotka
Data i miejsce urodzenia

24 września 1894
Widzew

Data i miejsce śmierci

22 grudnia 1943
Auschwitz-Birkenau

Przyczyna śmierci

spalenie żywcem

Zawód, zajęcie

działaczka robotnicza

Pracodawca

Widzewska Manufaktura

Partia

KPP, PPR

Rodzice

Józef Wojtczak, Joanna z d.Klimkowska

Małżeństwo

Józef Borowiak

Multimedia w Wikimedia Commons
Tablica upamiętniająca Teklę Borowiak. Al. J. Piłsudskiego 135, Łódź

Tekla Borowiak, także Tekla Borowiakowa z domu Wojtczak, ps. „Ciotka”[1] (24 września 1894 w Widzewie, zm. 22 grudnia 1943 w Auschwitz-Birkenau)[2] – polska działaczka robotnicza, sekretarz Komitetu dzielnicowego PPR w Łodzi.

Życiorys

Pracowała w Widzewskiej Manufakturze (WI-MA)[2] u fabrykanta Oskara Kona[3]. Tam działała w klasowym związku zawodowym włókniarzy, była również jego delegatką fabryczną[2] od 1926[4]. Miała również wyrabiać podczas pracy 300% normy[5]. W latach 20. XX w. należała do Komunistycznej Partii Polski[2]. W 1925 była inicjatorką powołania Michaliny Tatarkówny-Majkowskiej na delegatkę fabryczną[4].

W 1929 w konspiracji została przerzucona do Związku Sowieckiego, gdzie miała się spotkać z Władysławem Gomułką i Marią Koszutską[4]. Po powrocie do Polski została aresztowana[2] i skazana na 4 lata więzienia za działalność komunistyczną[4] wraz ze współuczestnikami[2]. Odsiedziała rok więzienia[4]. Współorganizowała strajki w Wi-Mie. W 1933 została brutalnie pobita przez policję[3], a następnie ponownie ją aresztowano – w więzieniu spędziła kilka miesięcy. Po wybuchu II wojny światowej była współorganizatorką organizacji Frontu Walki o Naszą i Waszą Wolność. Podczas wojny wraz z członkami Frontu przeniosła się do Polskiej Partii Robotniczej, gdzie została członkinią Komitetu Okręgowego oraz sekretarzem Komitetu Dzielnicowego, który współorganizowała z Mieczysławem Moczarem[2].

Została aresztowana przez Niemców w sierpniu 1943, a następnie wywieziona do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau[2]. Została zamordowana przez Niemców 22 grudnia 1943[2] poprzez oblanie benzyną i podpalenie przed szeregiem więźniarek, co miało stanowić dla nich przestrogę, by nie organizowały ruchu oporu[6].

Życie prywatne

Tekla Borowiak była córką Józefa Wojtczaka i Joanny z domu Klimkowskiej. W okresie 20-lecia międzywojennego wyszła za Józefa Borowiaka[4] – telefoniarza pochodzenia polsko-niemieckiego[6], z którym zamieszkała przy ul. Częstochowskiej 22 w Łodzi. Mieli córkę – Henrykę Wandę (ur. 1920)[4]. Zarówno mąż, jak i córka Tekli Borowiak przeżyli II wojnę światową[6].

Wnukiem Tekli Borowiak jest polsko-amerykański reżyser i scenarzysta – Andrzej Krakowski[6].

Upamiętnienie

  • w 1951 ul. Pińską w Łodzi przemianowano na ul. Tekli Borowiak[7]. Nazwa ta istniała do 2018. W wyniku dekomunizacji została przemianowana na ul. Johna Wayne’a[8].
  • 13 grudnia 1958 odsłonięto tablicę pamiątkową, upamiętniającą Teklę Borowiak przy alei marsz. Józefa Piłsudskiego 135 w Łodzi, wg projektu Eugeniusza Rogalskiego. W wyniku dekomunizacji tablicę usunięto w 2018[9],
  • 1 września 1961 utworzono Widzewskie Szkoły im. Tekli Borowiak przy Alei marsz. J. Piłsudskiego 159. Obecnie w obiektach szkół funkcjonuje XXIII Liceum Ogólnokształcące im. Ks. J. Tischnera i Szkoła Policealna nr 1 Samorządu Woj. Łódzkiego[10][11].

Przypisy

  1. ↑ ul. Borowiakowej Tekli [online], Instytut Pamięci Narodowej [dostęp 2023-03-06] (pol.).
  2. ↑ a b c d e f g h i MKKr BBŁd, ul. Borowiakowej Tekli, [w:] ipn.gov.pl [online], 6 marca 2022.
  3. ↑ a b Tekla Borowiakowa [online], W poszukiwaniu alei Włókniarek, 23 czerwca 2016 [dostęp 2022-03-06] (pol.).
  4. ↑ a b c d e f g Piotr Ossowski, Michalina Tatarkówna-Majkowska. Biografia, Łódź 2016.
  5. ↑ Marek Zieleniewski, Niebo dupochronów [online], Wprost, 31 marca 2002 [dostęp 2022-03-06] (pol.).
  6. ↑ a b c d Katarzyna Bielas, Andrzej Krakowski: Ja uciekłem, Spielberg wytrzymał, „Duży Format”, 6 listopada 2017 [dostęp 2022-03-06].
  7. ↑ Danuta Bieńkowska, Elżbieta Umińska-Tytoń, Słownik Nazewnictwa Miejskiego Łodzi, Łódź 2012.
  8. ↑ Plac Kaczyńskiego zamiast Zwycięstwa i uhonorowanie rasisty. Czy tak wygląda dekomunizacja w Łodzi? [online], TwojaHistoria.pl [dostęp 2022-03-06] (pol.).
  9. ↑ Bartłomiej Czyżewski, al. Józefa Piłsudskiego 135 [online], Tablice miasta Łodzi, 24 lutego 2020 [dostęp 2022-03-06].
  10. ↑ Stare zdjęcia Łodzi. Łódź w latach sześćdziesiątych XX wieku [online], Express Ilustrowany [dostęp 2022-03-06] (pol.).
  11. ↑ Łódź – XXIII Liceum Ogólnokształcące im. Ks. J. Tischnera i Szkoła Policealna nr 1 Samorządu Woj. Łódzkiego – stare zdjęcia, mapa [online], fotopolska.eu [dostęp 2022-03-06].

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya