Tenreczek

Tenreczek
Microgale
O. Thomas, 1882[1]
Ilustracja
Tenreczek smużkowany (M. drouhardi) na ilustracji z czasopisma „Bulletin of the Natural History Museum Zoology”
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

afrosorkowce

Podrząd

tenrekokształtne

Rodzina

tenrekowate

Podrodzina

ryżorki

Rodzaj

tenreczek

Typ nomenklatoryczny

Microgale longicaudata O. Thomas, 1882

Synonimy
Gatunki

22 gatunki (w tym 1 wymarły) – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Tenreczek[5], tenrecznik[5] (Microgale) – rodzaj ssaków z podrodziny ryżorków (Oryzorictinae) w obrębie rodziny tenrekowatych (Tenrecidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie na Madagaskarze[6][7][8].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 45–170 mm, długość ogona 30–171 mm, długość ucha 7–20 mm, długość tylnej stopy 9–36 mm; masa ciała 2–110 g[8][9].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1882 roku angielski zoolog Oldfield Thomas w artykule zatytułowanym Opis nowego rodzaju i dwóch nowych gatunków owadożernych z Madagaskaru, opublikowanym w czasopiśmie „The Journal of the Linnean Society of London”[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) tenreczek długoogonowy (M. longicaudata).

Etymologia

  • Microgale: gr. μικρος mikros ‘mały’; γαλεή galeē lub γαλή galē ‘łasica’[10].
  • Limnogale: gr. λιμνη limnē ‘bagno’; γαλεή galeē lub γαλή galē ‘łasica’[11]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Limnogale mergulus Forsyth Major, 1896.
  • Leptogale: gr. λεπτος leptos ‘delikatny, drobny’[12]; γαλεή galeē lub γαλή galē ‘łasica’[13]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Oryzoryctes gracilis Forsyth Major, 1896.
  • Paramicrogale: gr. παρα para ‘blisko’[14]; rodzaj Microgale Thomas, 1882[4]. Gatunek typowy: Autorzy wymienili dwa gatunki – Paramicrogale occidentalis G. Grandidier & Petit, 1931 (= Microgale brevicaudata G. Grandidier, 1899) i Paramicrogale Decaryi G. Grandidier & Petit, 1931 (= Microgale principula O. Thomas, 1926) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie)[15] Paramicrogale occidentalis G. Grandidier & Petit, 1931 (= Microgale brevicaudata G. Grandidier, 1899).

Podział systematyczny

Badania molekularne i morfologiczne wykazały, że Limnogale (z jednym gatunkiem L. mergulus) nie tworzy kladu, do którego nie należałoby również Microgale, wobec czego L. mergulus został włączony do Microgale[16]. Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[17][9][6][5]:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa[5] Podgatunki[8][6][9] Rozmieszczenie geograficzne[8][6][9] Podstawowe wymiary[8][9][a] Status
IUCN[18]
Microgale gracilis (Forsyth Major, 1896) tenreczek smukły gatunek monotypowy północna, centralne wyżyny, wschodnia i południowo-wschodnia część wyspy; zakres wysokości: 900–2000 m n.p.m. DC: 8,5–10,5 cm
DO: 7,5–8,8 cm
MC: 20–33 g 		 LC 
Microgale thomasi Forsyth Major, 1896 tenreczek zwinny gatunek monotypowy północne (Tsaratanana i Marojejy) i centralne wyżyny, od środkowo-wschodniej do południowo-wschodniej części wyspy; zakres wysokości: 800–2000 m n.p.m. DC: 7,5–11,2 cm
DO: 5,9–8 cm
MC: 20–26 g 		 LC 
Microgale jobihely Goodman, Raxworthy, Maminirina & L.E. Olson, 2006 tenreczek stokowy gatunek monotypowy północno-zachodnia (2 miejsca na południowo-zachodnich zbaczach Tsaratanany) i wschodnia (lasy Analamay i Ambatovy) część wyspy; zakres wysokości: 1000–1680 m n.p.m. DC: 5,3–8 cm
DO: 4,4–5,7 cm
MC: 7–10 g 		 EN 
Microgale cowani O. Thomas, 1882 tenreczek myszaty gatunek monotypowy północna, centralne wyżyny, wschodnia i południowo-wschodnia część wyspy; zakres wysokości: 530–2525 m n.p.m. DC: 6,8–8,7 cm
DO: 5,4–8,7 cm
MC: 12–17 g 		 LC 
Microgale dryas Jenkins, 1992 tenreczek drzewny gatunek monotypowy północno-wschodnia i wschodnia (rezerwaty Anjanaharibe-Sud, Marotandrano i Ambatovaky, płaskowyż Makira; i An’ala, na wschód od rzeki Mangoro) część wyspy; zakres wysokości: 540–1260 m n.p.m. DC: 10,6–11,4 cm
DO: 6,8–7,1 cm
MC: 30–49 g 		 VU 
Microgale gymnorhyncha Jenkins, Goodman & Raxworthy, 1996 tenreczek gołonosy gatunek monotypowy północna, centralne wyżyny, wschodnia i południowo-wschodnia część wyspy; zakres wysokości: 595–2525 m n.p.m. DC: 7,5–10,1 cm
DO: 5,9–7,5 cm
MC: 14–26 g 		 LC 
Microgale nasoloi Jenkins & Goodman, 1999 tenreczek delikatny gatunek monotypowy zachodnia (lasy Amboropotsy i Lambokely) i południowo-zachodnia (lasy Vohibasia i Analvelona) część wyspy; zakres wysokości: 80–1050 m n.p.m. DC: 7–8,1 cm
DO: 5–6,2 cm
MC: 6–14 g 		 VU 
Microgale fotsifotsy Jenkins, Raxworthy & Nussbaum, 1997 tenreczek blady gatunek monotypowy północna, wschodnia i południowo-wschodnia część wyspy; zakres wysokości: 600–2500 m n.p.m. DC: 5,9–8,1 cm
DO: 6,9–9,4 cm
MC: 7–15 g 		 LC 
Microgale soricoides Jenkins, 1993 tenreczek ryjówkowaty gatunek monotypowy północna, północne i centralne wyżyny, wschodnia i południowo-wschodnia częśćw wyspy; zakres wysokości: 675–2525 m n.p.m. DC: 6,6–10,3 cm
DO: 8,1–11,2 cm
MC: 14–22 g 		 LC 
Microgale brevicaudata G. Grandidier, 1899 tenreczek krótkoogonowy gatunek monotypowy północno-zachodnia, północna, północne wyżyny, północno-wschodnia i środkowo-zachodnia część wyspy; zakres wysokości: 20–1150 m n.p.m. DC: 6,6–8,8 cm
DO: 3–4,5 cm
MC: 9–13 g 		 LC 
Microgale grandidieri L.E. Olson, Rakotomalala, Hildebrandt, Lanier, Raxworthy & Goodman, 2009 tenreczek bezdeszczowy gatunek monotypowy zachodnia i południowo-zachodnia (od masywu Namoroka na południe do rzeki Onilahy) część wyspy; zakres wysokości: 50–430 m n.p.m. DC: 6–8 cm
DO: 3,3–4,3 cm
MC: 8–10 g 		 LC 
Microgale drouhardi G. Grandidier, 1934 tenreczek smużkowany gatunek monotypowy północna, wschodnia i południowo wschodnia część wyspy; zakres wysokości: 530–2500 m n.p.m. DC: 6,3–8,3 cm
DO: 5,3–8,3 cm
MC: 8–14 g 		 LC 
Microgale monticola Goodman & Jenkins, 1998 tenreczek górski gatunek monotypowy północne wyżyny (Marojejy i Anjanaharibe-Sud) i północna (Makira Sud) część wyspy; zakres wysokości: 500–1950 m n.p.m. DC: 7,2–9 cm
DO: 9,8–11,7 cm
MC: 12–18 g 		 VU 
Microgale taiva Forsyth Major, 1896 tenreczek dżunglowy gatunek monotypowy północna, północne i centralne wyżyny, wschodnia i południowo-wschodnia część wyspy; zakres wysokości: 530–2500 m n.p.m. DC: 6,1–8,9 cm
DO: 6,6–9,5 cm
MC: 10–16 g 		 LC 
Microgale mergulus (Forsyth Major, 1896) tenrecznik wodny gatunek monotypowy centralne wyżyny i wschodnia część wyspy; zakres wysokości: 450–2000 m n.p.m. DC: 11,6–17 cm
DO: 12,8–16,1 cm
MC: 60–110 g 		 VU 
Microgale parvula G. Grandidier, 1934 tenreczek karłowaty gatunek monotypowy północna, północne i centralne wyżyny, wschodnia i południowo-wschodnia część wyspy; zakres wysokości: 450–2050 m n.p.m. DC: 4,5–6,5 cm
DO: 4,7–6,6 cm
MC: 2–5 g 		 LC 
Microgale majori O. Thomas, 1918 tenreczek malgaski gatunek monotypowy północne i centralne wyżyny, zachodnia, południowo-zachodnia, wschodnia i południowo-wschodnia część wyspy; zakres wysokości: 800–2500 m n.p.m. DC: 5,2–6,6 cm
DO: 10,2–13,4 cm
MC: 5–8 g 		 LC 
Microgale longicaudata O. Thomas, 1882 tenreczek długoogonowy gatunek monotypowy północna, centralne wyżyny, wschodnia i południowo-wschodnia część wyspy; zakres wysokości: 530–2500 m n.p.m. DC: 5,9–8 cm
DO: 13,6–15,8 cm
MC: 6–11 g 		 LC 
Microgale jenkinsae Goodman & Soarimalala, 2004 tenreczek leśny gatunek monotypowy południowo-zachodnia (las Mikea) część wyspy; zakres wysokości: około 80 m n.p.m. DC: 6,2–7,6 cm
DO: 7,1–8,1 cm
MC: około 5 g 		 EN 
Microgale principula O. Thomas, 1926 tenreczek większy gatunek monotypowy północno-wschodnia, centralne wyżyny, wschodnia i południowo-wschodnia część wyspy; zakres wysokości: 500–1875 m n.p.m. DC: 6,9–8,9 cm
DO: 14,4–17,1 cm
MC: 9–14 g 		 LC 
Microgale pusilla Forsyth Major, 1896 tenreczek maleńki gatunek monotypowy centralne wyżyny, wschodnia i południowo-wschodnia część wyspy; zakres wysokości: 530–1670 m n.p.m. DC: 5,1–6,3 cm
DO: 6,2–8,5 cm
MC: 3–5 g 		 LC 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  VU  – gatunek narażony,  EN  – gatunek zagrożony.

Opisano również gatunek wymarły znany z jaskiń południowo-wschodniego Madagaskaru[19]:

Uwagi

  1. ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

  1. ↑ a b O. Thomas. Description of a new genus and two new species of Insectivora from Madagascar. „The Journal of the Linnean Society of London”. Zoology. 16, s. 319, 1882. (ang.). 
  2. ↑ Ch.I. Forsyth Major. Diagnoses of new Mammals from Madagascar. „The Annals and Magazine of Natural History”. Sixth series. 18, s. 318, 1896. (ang.). 
  3. ↑ O. Thomas. On the arrangement of the small Tenrecidae hitherto referred to as Oryzorictes and Microgale. „The Annals and Magazine of Natural History”. Ninth Series. 1, s. 306, 1918. (ang.). 
  4. ↑ a b G. Grandidier & G. Petit. Un type nouveau centécidé Malgache Paramicrogale occidentalis. „Bulletin de la Société zoologique de France”. 56, s. 127, 1931. (fr.). 
  5. ↑ a b c d Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 19. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  6. ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 106–108. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  7. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Microgale. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-28].
  8. ↑ a b c d e P. Jenkins: Family Tenrecidae (Tenrecs). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 167–172. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).
  9. ↑ a b c d e Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 70–71. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  10. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 421.
  11. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 376.
  12. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 122.
  13. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 94.
  14. ↑ Jaeger 1944 ↓, s. 161.
  15. ↑ G.M. Allen. A checklist of African mammals. „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 83 (4), s. 27, 1939. (ang.). 
  16. ↑ K.M. Everson, V. Soarimalala, S.M. Goodman & L.E Olson. Multiple Loci and Complete Taxonomic Sampling Resolve the Phylogeny and Biogeographic History of Tenrecs (Mammalia: Tenrecidae) and Reveal Higher Speciation Rates in Madagascar's Humid Forests. „Systematic Biology”. 65 (5), s. 890–909, 2016. DOI: 10.1093/sysbio/syw034. (ang.). 
  17. ↑ C.J. Burgin, J.S. Zijlstra, M.A. Becker, H. Handika, J.M. Alston, J. Widness, S. Liphardt, D.G. Huckaby & N.S. Upham: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.0) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-03-16]. (ang.).
  18. ↑ Taxonomy: Microgale – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-03-16]. (ang.).
  19. ↑ S.M. Goodman, N. Vasey & D.A. Burney. Description of a new species of subfossil shrew tenrec (Afrosoricida: Tenrecidae: Microgale) from cave deposits in southeastern Madagascar. „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 120 (4), s. 370, 2007. DOI: 10.2988/0006-324X(2007)120[367:DOANSO]2.0.CO;2. (ang.). 

Bibliografia

  • T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.). 
  • Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya