Teodor Benirski

Teodor Benirski

Teodor Benirschke

major saperów
Data i miejsce urodzenia	22 października 1900 Knihinin Górka
Data śmierci	grudzień 1978
Przebieg służby
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-ukraińska wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Teodor Benirski vel Benirschke^[1][2] (ur. 22 października 1900 w Knihininie Górce, zm. w grudniu 1978) – major saperów Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, inżynier mechanik i przedsiębiorca.

Urodził się 22 października 1900 we wsi Knihinin Górka, w ówczesnym powiecie stanisławowskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Alojzego i Gertrudy z Windischów^[3]. W latach 1908–1911 uczęszczał do Powszechnej Szkoły Ćwiczeń przy Męskim Seminarium Nauczycielskim w Stanisławowie, a następnie do tamtejszej c. k. Wyższej Szkoły Realnej^[4]. W roku szkolnym 1915/1916 ukończył naukę w klasie V, a z uwagi na sytuację wojenną zmuszony był kontynuować naukę w Krośnie^[1][4]. 5 marca 1918 ukończył naukę w klasie VII i zdał maturę c. k. Szkole Realnej w Krośnie^[5][6]. W 1917 był członkiem Hufca Harcerskiego i Polskiej Organizacji Wojskowej w Krośnie^[7]. Wiosną 1918 został wcielony do armii austro-węgierskiej, w której ukończył szkołę oficerów rezerwy^[4].

1 listopada 1918 jako ochotnik wstąpił do Wojska Polskiego^[8]. W szeregach III batalionu 35 pułku piechoty walczył na wojnie z Ukraińcami, a następnie wojnie z bolszewikami^[4]. Wyróżnił się 4 marca 1920 w wypadzie na Kalinkowicze jako adiutant III batalionu^[9]. 17 sierpnia 1921 został zdemobilizowany i przydzielony w rezerwie do macierzystego pułku^[4][10][11]. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 5704. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty^[12][13]. Posiadał wówczas przydział w rezerwie do 83 pułku piechoty w Kobryniu^[14][15].

W 1921, po zwolnieniu z wojska, rozpoczął studia na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej^[4]. 27 stycznia 1925 zdał pierwszy egzamin państwowy „z postępem bardzo dobrym”^[4]. Od 1 grudnia 1923, zmuszony sytuacją materialną, łączył obowiązki studenta z pracą zarobkową w Państwowej Szkole Technicznej we Lwowie, w charakterze asystenta^[4]. Od 1 grudnia 1926 do 15 lutego 1928 pracował w Galicyjskim Karpackim Naftowym Towarzystwie Akcyjnym^[4]. 1 listopada 1928 objął posadę asystenta w katedrze mechaniki technicznej macierzystego wydziału politechniki^[4]. 10 czerwca 1929 uzyskał dyplom inżyniera mechanika^[4]. W czasie studiów został członkiem Akademickiego Związku Młodzieży Postępowej, a później Związku Strzeleckiego i Związku Oficerów Rezerwy^[4]. 1 września 1929 rozpoczął pracę wykładowcy w Państwowej Szkole Włókienniczej w Łodzi^[4]. 1 listopada 1930 został zatrudniony w Fabryce Wyrobów Tytoniowych Polskiego Monopolu Tytoniowego w Grodnie, w charakterze inżyniera fabrycznego^[4]. W 1934 został przeniesiony na takie samo stanowisko do Fabryki Wyrobów Tytoniowych PMT w Poznaniu^[16].

Po otrzymaniu dyplomu inżyniera został przeniesiony do korpusu oficerów rezerwy inżynierii i saperów, i przydzielony w rezerwie do batalionu elektrotechnicznego w Nowym Dworze Mazowieckim^[17]. Na stopień kapitana rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 21. lokatą w korpusie oficerów saperów^[18].

W czasie II wojny światowej służył w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, awansując na majora. Był jednym z 76 oficerów PSZ, których 26 września 1946 Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej pozbawił obywatelstwa polskiego.

W 1949 założył przedsiębiorstwo Luneside Engineering Company (Halton), w skrócie „LECH” z siedzibą w Halton^[19]. Firma zatrudniała 99 pracowników i kooperowała z takimi gigantami jak Rolls-Royce, Vickers, British Nuclear Fuels i British Aerospace^[19]. Firma specjalizowała się w produkcji precyzyjnych mechanizmów, które wchodziły w skład wyposażenia takich samolotów jak de Havilland Comet, English Electric Lightning, BAC TSR-2, Concorde, SEPECAT Jaguar i Panavia Tornado^[19]. Produkowała również części do reaktorów atomowych i innych urządzeń^[19]. Zanim przedsiębiorstwo stało się znaczącym dostawcą precyzyjnie obrobionych komponentów dla przemysłu lotniczego i nuklearnego, zajmowało się między innymi produkcją mechanicznych słoni, które służyły jako atrakcje turystyczne, przejażdżki dla dzieci z nadmorskich miejscowości na terenie całego kraju (poza sezonem słonie wracały do ​​Halton w celu konserwacji i przechowywania)^[20][21][22].

Zmarł w grudniu 1978 na zawał mięśnia sercowego.

2 sierpnia 1927 ożenił się ze Stefanią Czerny, z którą miał dwie córki: Ewę, później Evę Hermacinski (1929–2023) i Halinę (ur. 1931)^[23][24]. Córka Ewa, po śmierci ojca przez 20 lat prowadziła firmę „LECH”^[24].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4466 – 26 stycznia 1922^[25][3][15]
• Krzyż Walecznych^[26]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921^[26]
• Odznaka pamiątkowa „Orlęta”^[26]
• Odznaka za Czas Pobytu na Froncie (cztery kąty)^[26]

• Benirski Teodor. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.67-5923 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2024-04-23].
• Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższej Szkoły Realnej w Stanisławowie za rok szkolny 19114/15 i 1915/16. Stanisławów: Nakładem Funduszu Naukowego, 1916.
• Jedenaste sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Szkoły Realnej w Krośnie za rok szkolny 1917/18. Krosno: Nakładem Funduszu Naukowego, 1918.
• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2023-10-30].
• Druga lista oficerów rezerwowych WP. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922-01-26.
• Alfabetyczny spis oficerów rezerwy. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922-05-01.
• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
• Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
• Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Awanse oficerskie w Wojsku Polskim 1935–1939. Wyd. 2 poszerzone. Warszawa: Wydawnictwo Tetragon Sp. z o.o., 2021. ISBN 978-83-66687-09-7.