Teodor Bobowski

Teodor Bobowski

podporucznik piechoty rezerwy
Data i miejsce urodzenia	22 października 1889 Berlin
Data i miejsce śmierci	13–14 kwietnia 1940 Katyń
Przebieg służby
Lata służby	1914–1920, 1939–1940
Siły zbrojne	Armia Cesarstwa Niemieckiego Wojsko Polskie
Formacja	Armia Wielkopolska
Jednostki	57 pułk piechoty
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa powstanie wielkopolskie wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa kampania wrześniowa
Odznaczenia

Teodor Bobowski (ur. 22 października 1889 w Berlinie, zm. 13–14 kwietnia 1940 w Katyniu) – podporucznik piechoty rezerwy Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, ofiara zbrodni katyńskiej.

Syn Stanisława i Marii z domu Berchiet urodzony 22 października 1899 w Berlinie^[1][2]. W 1908 ukończył szkołę kupiecką w Berlinie, a następnie prowadził tam hurtownię wyrobów tytoniowych^[2].

W 1914 został wcielony do armii niemieckiej, walczył w I wojnie światowej^[1]. Należał do konspiracji przedpowstaniowej w Wielkopolsce, był organizatorem (jeszcze przed powstaniem) brawurowej akcji wykradzenia Niemcom tajnej dokumentacji wojskowej, która trafiła potem w ręce aliantów^[3]. Walczył w powstaniu wielkopolskim^[1]. Tłumacz w misji angielskiej w czasie pobytu Ignacego Paderewskiego w Poznaniu^[1]. Następnie w Wojsku Polskim, w szeregach 57 pułku piechoty walczył w wojnie 1920 r. 31 grudnia 1920 został przeniesiony do rezerwy^[2]. Przydzielony do korpusu oficerskiego OK VII^[1].

W latach 1920–1927 był właścicielem hurtowni kapeluszy męskich i damskich „Kapelusz Polski” na Starym Rynku 76 w Poznaniu^[2]. Następnie pracował jako urzędnik^[1]. Należał wraz z żoną do Stowarzyszenia Kupców Chrześcijan w Poznaniu^[4].

W czasie kampanii wrześniowej 1939, po agresji ZSRR na Polskę, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Osadzono go w obozie jenieckim NKWD w Kozielsku^[1]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w lesie katyńskim i tam pogrzebany w bezimiennej mogile zbiorowej, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu^[5][6]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne^[7]. W 1943 ciało Teodora Bobowskiego zostało zidentyfikowane w toku ekshumacji prowadzonych przez Niemców pod numerem 1345^[8][1][9], a przy zwłokach znaleziono kartę szczep. 1770^[10]. Figuruje na liście wywózkowej 022/1 z 9 kwietnia 1940^[1] i liście PCK (AM) 1345.

Był żonaty z Zofią Marią z Kraszewskich (1895–1987), z którą miał cztery córki: Urszulę Barbarę (1919–2010), Irenę Bronisławę (1920–1942), Teodorę Michalinę (ur. 1922) i Helenę Wandę (ur. 1926) oraz syna Stanisława Adama (1924–1985)^[11][1][12].

• Krzyż Niepodległości – 20 lipca 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”^[13][1]
• Krzyż Walecznych^[1]
• Odznaka Pamiątkowa Wojsk Wielkopolskich^[1]
• Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi^[1]

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień porucznika^[14][15][16]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

10 kwietnia 2011 na Osiedlu Warszawskim w Poznaniu, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, został posadzony Dąb Pamięci Teodora Bobowskiego^[17].

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

• Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
• Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
• Убиты в Катыни. Księga pamięci polskich jeńców wojennych – więźniów obozu NKWD w Kozielsku, rozstrzelanych decyzją Biura Politycznego Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (b) z 5 marca 1940 roku. Лариса Еремина (red.). Moskwa: Stowarzyszenie Memoriał, 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.