Terekia

Terekia
Xenus cinereus[1]
(Güldenstädt, 1775)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

siewkowe

Podrząd

bekasowce

Rodzina

bekasowate

Podrodzina

brodźce

Plemię

Tringini

Rodzaj

Xenus[2]
Kaup, 1829

Gatunek

terekia

Synonimy
  • Scolopax cinerea Güldenstädt, 1775[3]
  • Scolopax terek Latham 1790[4]
  • Tringa terek (Latham 1790)[4]
  • Tringa cinerea (Güldenstädt, 1775)[4]
  • Tringa cinereus (Güldenstädt, 1775)[4]
  • Terekia cinerea australis Mathews, 1917[4]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5]

Zasięg występowania
Mapa występowania

     w sezonie lęgowym

     przeloty

     zimowiska

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Terekia[6] (Xenus cinereus) – gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Nie jest zagrożony wyginięciem.

Systematyka

Jedyny przedstawiciel rodzaju Xenus[6][7]. Nie wyróżnia się podgatunków[3][7]. Proponowany podgatunek australis, opisany na podstawie różnic w wyglądzie odnotowanych na zimowiskach, nie jest obecnie uznawany[3].

Morfologia

Wygląd
W upierzeniu brak wyraźnego dymorfizmu płciowego. W okresie godowym wierzch ciała szarobrązowy, z dwiema ciemniejszymi podłużnymi smugami na grzbiecie. Spód ciała biały z bokami głowy, szyją i bokami piersi pokrytymi ciemnym kreskowaniem. Dziób łukowato wygięty ku górze, czarny o żółtej nasadzie. Nogi żółte. W upierzeniu spoczynkowym wierzch ciała jednolicie szary, a spód biały. Osobniki młodociane podobne do dorosłych w szacie spoczynkowej, jednak wierzch ciała z rdzawym nalotem.
Wymiary średnie
długość ciała ok. 22–25 cm[3]
rozpiętość skrzydeł ok. 57–59 cm[3]
masa ciała: przeciętnie 95 g[8]
Wymiary szczegółowe: długość skrzydła 126–142 mm, dzioba – 39–52 mm; skoku 26–32 mm, a ogona – 47–57 mm[9].

Występowanie

W sezonie lęgowym terekia występuje od południowej Finlandii, północno-zachodniej Rosji, Łotwy, Białorusi, Ukrainy na wschód po wschodnią Syberię, głównie w strefie tajgi. Zimuje na wybrzeżach – w południowej i wschodniej Afryce (także na Madagaskarze), od Bliskiego Wschodu przez południową Azję po Indonezję i Australię[3][5], rzadko także w Nowej Zelandii[5][10].

Do Polski zalatuje sporadycznie[11], do 2022 roku stwierdzono ją 135 razy (zaobserwowano łącznie 142 osobniki)[12].

Ekologia i zachowanie

Biotop
Brzegi słodkich zbiorników wodnych i rzek. Poza obszarem lęgowym na wybrzeżach tropikalnych mórz, często w bagnistych zatokach, estuariach, również na rafach, słonawych lagunach i łachach piasku w ujściach rzek[9].
Gniazdo
Okres lęgowy trwa od maja do czerwca[9]. Gniazdo na ziemi, w płytkim zagłębieniu obramowanym kamieniami pod osłoną trawy.
Jajo z kolekcji muzealnej
Jaja
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składa przeważnie 4 jaja (ogółem od 2 do 5)[8].
Wysiadywanie, pisklęta
Jaja wysiadywane są przez okres 23–24 dni głównie przez samicę. Po około 15 dniach młode są w pełni opierzone[8].
Pożywienie
Zjada głównie bezkręgowce – skorupiaki (np. obunogi), owady (w tym muchówki i chrząszcze), mięczaki, pajęczaki, ale i nasiona[8]. Niekiedy przed zjedzeniem zdobyczy udaje się do pobliskiego strumienia, by ją umyć. Przeważnie żeruje w stadach razem z innymi ptakami (według innego źródła na obrzeżu tych stad[8]), takimi jak biegusy: rdzawoszyi (Calidris ruficollis), malutki (C. minuta), krzywodzioby (C. ferruginea)[9], rdzawy (C. canutus)[8], krwawodziób (Tringa totanus)[9], szlamnik zwyczajny (Limosa lapponica), kamusznik zwyczajny (Arenaria interpres), brodziec szary (Tringa brevipes), skrętodziób (Anarhynchus frontalis), sieweczki: ozdobna (Charadrius bicinctus) i rdzawogłowa (C. ruficapillus) oraz szczudłak zwyczajny (Himantopus himantopus)[8].
Długość życia
Najstarsza znana terekia przeżyła przynajmniej 17 lat. Została złapana 13 maja 2016 roku w stacji ornitologicznej w okolicach Turowa na Białorusi. Poprzedni rekord wynosił 16 lat (dla ptaka z Finlandii)[13].

Status i ochrona

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje terekię za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, według szacunków organizacji Wetlands International z 2015 roku, mieści się w przedziale 160 000 – 1 200 000 osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy[5].

W Polsce terekia jest objęta ścisłą ochroną gatunkową[14].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Xenus cinereus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. ↑ Xenus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2011-01-22] (ang.).
  3. ↑ a b c d e f Van Gils, J., Wiersma, P. & Kirwan, G.M.: Terek Sandpiper (Xenus cinereus). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-13)].
  4. ↑ a b c d e D. Lepage: terekia Xenus cinereus. [w:] Avibase - Światowa baza danych ptaków [on-line]. [dostęp 2021-04-18]. (ang.).
  5. ↑ a b c d Xenus cinereus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  6. ↑ a b Systematyka za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Tringini Leach, 1820 (Wersja: 2023-09-29). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-25].
  7. ↑ a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Sandpipers, snipes, Crab-plover, coursers. IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-04-18]. (ang.).
  8. ↑ a b c d e f g Xenus cinereus — Terek Sandpiper, [w:] Biodiversity » Threatened species & ecological communities » SPRAT [online], Australian Government. Department of the Environment [dostęp 2016-03-28].
  9. ↑ a b c d e Marchant, Tony Prater & Peter Hayman: Shorebirds. Christopher Helm, 1986, s. 322. ISBN 978-1-4081-3515-0.
  10. ↑ D.S. Melville, Terek sandpiper, [w:] Miskelly, C.M. (red.) New Zealand Birds Online [online], 2013 [dostęp 2025-01-25] (ang.).
  11. ↑ Lista awifauny krajowej. Gatunki ptaków stwierdzone w Polsce – stan z 01.01.2025. Komisja Faunistyczna. [dostęp 2025-01-25].
  12. ↑ Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 39. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2022. „Ornis Polonica”. 64, s. 129–154, 2023. 
  13. ↑ Sanya Khetani-Shah: World's oldest tagged Terek Sandpiper discovered in Belarus. BirdLife International News, 24 czerwca 2016. [dostęp 2016-07-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-16)].
  14. ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2016 r. poz. 2183).

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya