Terminal (film)

Ten artykuł dotyczy filmu produkcji amerykańskiej. Zobacz też: inne znaczenie tego słowa.

Terminal (ang. The Terminal) – amerykańska komedia romantyczna z 2004 roku w reżyserii Stevena Spielberga.

Viktor Navorski (Tom Hanks), imigrant pochodzący z fikcyjnego państwa środkowoeuropejskiego, Krakozji, wylądował na Międzynarodowym Lotnisku im. Johna F. Kennedy’ego w Nowym Jorku. Stało się to dokładnie w chwili, gdy doszło do politycznego upadku jego państwa na skutek wojny domowej. Ze skutkiem natychmiastowym rząd USA zerwał stosunki dyplomatyczne z krajem Navorskiego i zaprzestał uznawać dokumenty podróżne wystawiane przez upadły rząd Krakozji. Navorski z nieważnym paszportem zostaje pozbawiony prawa opuszczenia strefy przylotów lotniska i wejścia na teren Nowego Jorku. Dzieje się tak m.in. za sprawą urzędnika imigracyjnego-biurokraty, Franka Dixona. Navorski został również pozbawiony prawa powrotu do Krakozji.

Pozbawiony swobody człowiek, pod nadzorem kamer i urzędników, zaczyna na terenie terminalu lotniska przygotowywać sobie podstawy do egzystencji. Viktor unika codziennie różnych podstępów i zasadzek funkcjonariuszy i władz lotniska. Często niedoceniany w swej przebiegłości, w komiczny sposób wyczekuje nadejścia kolejnej okazji, aby osiągnąć swój cel. Po wielu miesiącach pobytu w zamkniętej strefie lotniska, imigrant zakochuje się w stewardesie Amelii. Do grupy ludzi dobrej woli, wspierających Viktora, należą głównie zagraniczni pracownicy lotniska. Hindus i Latynos są tymi, którzy najlepiej rozumieją niedolę Navorskiego.

Pod lekką warstwą komedii ukazano krytykę biurokracji, która jednostkę łatwo może zamienić w ofiarę systemu. Lotnisko jawi się jak miniatura USA przez ukazanie mieszaniny barów szybkiej obsługi i sklepów wolnocłowych zaludnionych społecznością o całym przekroju socjalnym.

Inspiracją do powstania filmu były autentyczne przeżycia Irańczyka, Mehrana Karimi Nasseriego, który od 26 sierpnia 1988 do lata 2006 przebywał na terenie portu lotniczego Charles’a de Gaulle’a w Paryżu. Nasseri posługiwał się pseudonimem Sir, Alfred (samemu pisząc przecinek między oboma członami pseudonimu). Losy tego emigranta sfilmowano we francuskiej komedii Upadli z nieba oraz w angielskiej fabularyzowanej wersji filmu dokumentalnego Here to Where (2001). Spielberg przeniósł akcję filmu do USA, gdzie po zamachu z 11 września 2001 r. wzrosła nieufność wobec nowych imigrantów.

• Tom Hanks – Viktor Navorski
• Catherine Zeta-Jones – Amelia Warren
• Stanley Tucci – Frank Dixon
• Chi McBride – Mulroy
• Diego Luna – Enrique Cruz
• Barry Shabaka Henley – Thurman
• Kumar Pallana – Gupta Rajan
• Zoe Saldaña – Torres
• Eddie Jones – Salchak
• Jude Ciccolella – Karl Iverson
• Corey Reynolds – Waylin
• Guillermo Díaz – Bobby Alima
• Rini Bell – Nadia
• Stephen Mendel – steward pierwszej klasy
• Walerij Nikołajew – Milodragovich

Opracowanie wersji polskiej: Start International Polska
Reżyseria: Marek Robaczewski
Dialogi: Katarzyna Wojsz

Dźwięk i montaż: Sławomir Czwórnóg, Janusz Tokarzewski

Kierownictwo produkcji: Elżbieta Araszkiewicz(inne języki)
Wystąpili:

• Andrzej Grabarczyk – Viktor Navorski
• Izabella Bukowska – Amelia Warren
• Artur Kaczmarski – Frank Dixon
• Andrzej Gawroński – sprzątacz Gupta

oraz:

• Łukasz Lewandowski
• Adam Bauman
• Agata Gawrońska
• Anna Sroka – Torres
• Beata Jankowska
• Elżbieta Kopocińska
• Iwona Rulewicz
• Izabela Dąbrowska
• Jacek Kopczyński
• Jan Kulczycki
• Janusz Wituch
• Krzysztof Szczerbiński
• Maciej Kujawski
• Marcin Troński
• Marek Robaczewski
• Paweł Szczesny
• Zbigniew Konopka

i inni

• Plakat filmu
• Terminal w bazie IMDb (ang.)
• Terminal w bazie Filmweb
• The Terminal – oficjalna strona internetowa filmu (ang.)