Theline

Theline – według rzymskiego geografa Awienusa z IV wieku n.e. (poemat Ora maritima(inne języki), w. 689–691), korzystającego z relacji greckiego podróżnika Pyteasza z Massalii z IV wieku p.n.e., kolonia grecka na brzegu Rodanu, w miejscu dzisiejszego miasta Arles (łac. Arelate), istniejąca od VI wieku p.n.e.^[1][2] Znajduje to potwierdzenie w znaleziskach archeologicznych^[3] (ceramika, przedrzymski budynek istniejący od VI wieku p.n.e. do II wieku p.n.e.) i obecnie przyjmuje się, że Theline była kolonią Massalii (dzisiejsza Marsylia)^[2].

Nazwa Theline jest znana przede wszystkim z Ora maritima Awienusa. André Gouron(inne języki) zwracał uwagę, że przekaz ten wymaga ostrożnej interpretacji, ponieważ dzieło powstało w późnej starożytności i zachowało wcześniejsze informacje w przetworzonej formie^[4].

Theline jest łączona z obecnością Fokajczyków w dolnej dolinie Rodanu. Jean-Albert Chevillon wskazywał, że po zajęciu Fokai przez Persów Cyrusa Wielkiego w 546 roku p.n.e. część migrantów greckich skierowała się na zachód, a osadnictwo greckie w rejonie Arles jest potwierdzane archeologicznie od około 540/530 roku p.n.e. Według tego ujęcia właściwa grecka osada miała powstać około 520 roku p.n.e.^[5]

Położenie Theline nad Rodanem wiązało ją z kontaktami handlowymi między grecką Massalią a społecznościami miejscowymi w głębi południowej Galii^[5].

Z grecką fazą Arles wiązane są archaiczne monety przypisywane Theline. Według Chevillona pierwsze emisje były srebrne, pozbawione legendy, z pojedynczym motywem na awersie i kwadratem wgłębnym na rewersie. Autor uznał je, obok monet greckiej Massalii, za jedne z najstarszych emisji znanych z terytorium dzisiejszej Francji^[5].

Ikonografia monet przypisywanych Theline obejmowała liczne motywy, między innymi głowę lub postać foki, protomy zwierzęce, ptaki, delfina, gryfa, hydrię oraz głowę Gorgony. Chevillon interpretował ich stylistykę i ikonografię jako świadectwo związków z tradycją jońską i fokajską^[5].

Znalezisko monety z doliny rzeki Jabron(inne języki) w rejonie Séderon w departamencie Drôme zostało przez Chevillona uznane za przesłankę kontaktów handlowych Theline z odleglejszym zapleczem rdzennych społeczności nad rzeką Durance na przełomie VI i V wieku p.n.e.^[5]

• Mogens Herman Hansen, Thomas Heine Nielsen. Theline. W: An Inventory of Archaic and Classical Poleis, Oxford University Press, Oxford 2004, s. 161. ISBN 978-0-19-151825-6. [dostęp 2026-05-17]. (ang.).