Tinol

Tinol – popularna nazwa drutu lutowniczego do lutowania miękkiego. Jest to rurka wykonana z lutu wypełniona topnikiem. Najczęściej spotykaną formą tinolu jest drut z kilkoma kanałami w środku wypełnionymi topnikiem. Czasami tinolem nazywa się także drut z lutu bez topnika.

Zaletą tego typu lutu jest to, że można nim zwykle bezpośrednio łączyć lutowane elementy bez dodatkowego użycia topnika (pod warunkiem, że są one już w miarę świeżo „pobielone”, czyli pokryte cienką warstwą nieześniedziałego lutowia).

Tinol stosuje się głównie w przemyśle elektronicznym do produkcji standardowych urządzeń i podzespołów elektronicznych, elektrotechnice oraz do lutowania elementów z pokryciami cynowymi, cynowo-ołowiowymi, kadmowymi, cynkowymi i srebrnymi. Tinol ma także szerokie zastosowanie przy naprawach sprzętu elektronicznego i elektrotechnicznego i działalności hobbystycznej w tych dziedzinach.

Drut o większym przekroju można także stosować do lutowania rur miedzianych, np. stosowanych w systemach centralnego ogrzewania lub wewnętrznych instalacjach wodociągowych.

Dane techniczne typowego spoiwa lutowniczego (np. S-Sn60Pb40) to:

• zawartość cyny: 59,5-60%
• zawartość ołowiu: reszta
• temperatura topnienia: 183-190 °C
• temperatura pracy: 320-420 °C
• ciężar właściwy: 8,65 g/cm³

Spoiwo lutownicze (tinol) produkuje się zgodnie z normą PN EN 29453:2000, w ciągłym procesie odlewania bez dostępu powietrza. Stop jest następnie wyciskany, co zapobiega powstawaniu tlenków.

Na rynku można spotkać najczęściej szpule z tinolem wykonanym ze stopu cynowo-ołowiowego o średnicach: 0,25; 0,56; 0,70; 1,0; 1,2; 1,5 i 2,0 mm o wagach 100, 250, 500 g oraz w opakowaniach po m.in. 3 m. Dla celów produkcyjno-przemysłowych możliwe są również większe opakowania.

W związku z wprowadzanym zakazem używania stopów lutowniczych zawierających ołów spotkać można także szpule tinolu bezołowiowego. Jest to zwykle spoiwo lutownicze wykonane na bazie cyny i srebra. Najczęściej spotykany skład takiego stopu to 96,5% cyny i 3,5% srebra. (dla takiego stopu temperatura topnienia wynosi 227 °C, temperatura pracy: od 300 do 380 °C). Zawiera on zwykle rdzenie z topnika halogenkowego na bazie kalafonii modyfikowanej aktywatorami organicznymi. Jest to podstawowy topnik niekorozyjny i jego pozostałości po lutowaniu nie wymagają usuwania.

Inne pierwiastki, które mogą być stosowane w niskotopliwych stopach lutowniczych, to selen i ind. Dopuszcza się śladową domieszkę (poniżej 0,1%) następujących pierwiastków: ołowiu, bizmutu i antymonu.

Poniżej zestawiono stopy lutownicze do lutowania miękkiego w kolejności od najniższej do najwyższej temperatury topnienia:

Zobacz multimedia związane z tematem: Spoiwa lutownicze

• lut
• lutowanie
• lutowanie bezołowiowe
• kalafonia
• stopy metali
• temperatura topnienia
• topnik
• zimny lut