Tish Daija

Tish Daija
Data i miejsce urodzenia

30 stycznia 1926
Szkodra

Data i miejsce śmierci

3 października 2004
Tirana

Instrumenty

klarnet
saksofon

Gatunki

muzyka poważna

Zawód

kompozytor
muzyk

Aktywność

1939–1980

Odznaczenia
Artysta Ludu (Albania)

Tish Daija właśc. Matish Daija (ur. 30 stycznia 1926 w Szkodrze, zm. 3 października 2004 w Tiranie[1]) – albański muzyk i kompozytor.

Życiorys

Pochodził z rodziny rzemieślniczej. Jego ojciec i wuj grali w zespole muzycznym założonym przy towarzystwie patriotycznym Rozafat w Szkodrze. Tish zaczął śpiewać mając zaledwie 6 lat w chórze franciszkańskim kierowanym przez Martina Gjokę i Filipa Mazreku[2][3]. Potem grał na klarnecie i saksofonie w zespole założonym przez Prenka Jakovę[2]. Mając zaledwie trzynaście lat, komponował już pierwsze utwory, w tym bardzo popularne w rejonie Szkodry pieśni Cik, o mori cik czy Ndal bre vashe[3].

W czasie II wojny światowej uczył się w gimnazjum prowadzonym przez franciszkanów w Szkodrze. Po ukończeniu szkoły w 1946 rozpoczął pracę nauczyciela muzyki we Vlorze[3]. W mieście tym zakładał zespoły muzyczne, ale także poświęcał sporo czasu drugiej swojej pasji życiowej – piłce nożnej. Przez 4 sezony występował w zespole Flamurtari na pozycji napastnika (w 1948 był najlepszym strzelcem zespołu z dorobkiem 11 goli).

W 1951 Daija wyjechał do Moskwy, gdzie kształcił się w konserwatorium im. Piotra Czajkowskiego w klasie kompozycji. Tam też został kapitanem drużyny piłkarskiej złożonej ze studentów konserwatorium i wystąpił w kilku meczach przeciwko drużynom uniwersyteckim. Studia ukończył w 1956, po czym wrócił do Albanii[2]. W tym samym roku rozpoczął pracę w ministerstwie kultury i sztuki, organizując życie muzyczne w kraju. W 1962 został mianowany dyrektorem Zespołu Pieśni i Tańca, przez kolejne osiemnaście lat pełnienia przez niego tej funkcji zespół stał się jednym z najbardziej znanych w Albanii, występując wielokrotnie poza granicami kraju. Pracował także jako pedagog w Instytucie Sztuk w Tiranie[4].

W 1994 wyjechał do USA, gdzie przygotowywał wraz z Marie Dushaj edycję płytową pieśni albańskich. W 1998 organizował w Tiranie Międzynarodowy Festiwal Piosenki Dziecięcej[4].

Twórczość kompozytorska Daiji obejmuje kilkadziesiąt dzieł, w tym dwie opery, trzy operetki, dwa balety, a także symfonie, utwory wokalne, piosenki i utwory dla dzieci.

W 1999 został przyjęty w poczet członków Akademii Nauk Albanii[4]. Za swoją działalność otrzymał w 1980 tytuł Artysty Ludu (alb. Artist i Popullit)[3]. Imię artysty nosi jedna z ulic w Tiranie (dzielnica Komuna e Parisit).

Był żonaty (żona Adelaida).

Twórczość

Opery

  • 1960: Pranvera (Wiosna)
  • 1980: Vjosa

Operetki

  • 1957: Leljaja
  • 1967: Vjeshta e arte (Jesień sztuki)
  • 1990: Lulet e Cajupit (Kwiaty Cajupiego)

Balety

Inne utwory

  • 1954: Kwartet na harfy
  • 1955: Suita symfoniczna Nje dite pikniku (Dzień na pikniku)
  • 1974: Fantazja na skrzypce i orkiestrę
  • 1982: Koncert na fortepian i orkiestrę
  • 1996: Mendim ne levizje (Myśl w ruchu) na wiolonczelę i fortepian
  • 1977: Ngulmim fatal (Fatalny upór) na kontrabas i fortepian

Muzyka filmowa

Przypisy

  1. ↑ Informacja o śmierci kompozytora
  2. ↑ a b c Fjalor Enciklopedik Shqiptar, vol. 1. Tirana: 2008, s. 408. (alb.).
  3. ↑ a b c d 99 years since the birth of composer and musician Tish Daija [online], Kosova Press [dostęp 2025-05-04] (ang.).
  4. ↑ a b c Sokol Shupo: Enciklopedia e muzikes shqiptare. Tirana: 2008, s. 46-47. (alb.).

Bibliografia

  • Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. I.B. Tauris: 2012, s. 94. ISBN 978-1-78076-431-3.
  • Flori Slatina: Portrete artistesh. Tirana: 1999.
  • Sokol Shupo: Enciklopedia e muzikes shqiptare. Tirana: 2008, s. 46-47.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya